برگی از تاریخ http://dari.irib.ir Mon, 15 Oct 2018 21:45:17 +0430 fa-af دوشنبه 11 اسد 1395 http://dari.irib.ir/برگی-از-تاریخ/item/120913-دوشنبه-11-اسد-1395 http://dari.irib.ir/برگی-از-تاریخ/item/120913-دوشنبه-11-اسد-1395

امروز، دوشنبه یازدهم اسد سال 1395 هجری شمسی، برابر با 27 شوال سال 1437 هجری قمری و مطابق با اول اوت سال 2016 میلادی است.

***********************************

368 سال پیش در چنین روزی ، اول اوت سال 1648 میلادی: 

استقلال کشور سوئیس به رسمیت شناخته شد و این روز، به عنوان روز ملی این کشور نامگذاری شد. این کشور در جنگ های سی ساله در اروپا از سال 1618 تا 1648 میلادی، بی طرفی خود را حفظ کرد. از این رو در پایان این جنگ ها در پیمان وستفالی، استقلال سوئیس به رسمیت شناخته شد. کشور سوئیس با 41293 کیلومترمربع مساحت، در مرکز قاره اروپا واقع است و با کشورهای آلمان، فرانسه، ایتالیا، اتریش و لیختن اشتاین مرز مشترک دارد. 

پرچم کشور سوئیس

*************************

272 سال پیش در چنین روزی، اول اوت سال 1744 میلادی:

«ژان باپتیست لامارک» (Jean-Baptiste Lamarck)، دانشمند زیست شناس و طبیعیدان فرانسوی متولد شد. او با نگارش نخستین اثرش تحت عنوان «گیاهان فرانسه» شهرت یافت. اثر بعدی او «فرهنگ گیاه شناسی» بود که بر شهرتش افزود. لامارک در دوره انقلاب کبیر فرانسه، سرپرستی موزه تاریخ طبیعی پاریس را به عهده داشت. مهمترین فعـالیت علمی لامارک، تحقیقات جامع و مفصل او درباره بی مهره گان زنده و فسیل ها است. کتاب «فلسفه جانورشناسی و تاریخ جانوران بی مهره» از جمله آثار لامارک است که بعدها مبنای فرضیه تکامل تدریجی موجودات زنده گردید. وی در سال 1829 میلادی درگذشت. 

ژان باپتیست لامارک

****************************************

197 سال پیش در چنین روزی اول اوت سال 1819 میلادی:

«هرمان ملویل» داستان‏‎نویس و شاعر برجسته امریکایی متولد شد. ورشکستگی و مرگ پدر و عطوفت مبالغه‎‏آمیز مادر موجب شد که ملویل سراسر عمر را در کشمکش‎‏های روحی - احساسی به سر بَرَد و این مسائل در آثارش انعکاس یابد. هرمان از نوجوانی دارای شوق حادثه‎‏جویى گردید و در نوزده سالگی به عنوان یک ملوان ساده، کار بر روی کشتی را آغاز کرد. وی در طی سفرهای بعد تصمیم گرفت تا ماجراهای مسیر را یادداشت کند که این امر به نگارش دو کتاب خاطرات انجامید. وی در این کتاب‏‎ها، خاطره‎‏های دل انگیزی مطرح می‏‎نماید و شوق خود را به افق‏‎های دور دست و شکوه و جلال بکر و وحشیانه طبیعت نمودار می‏‎سازد؛ شکوهی که حتی از قلمرو افسانه نیز پا فراتر گذارده و به فضای نامتناهی رسیده است. این دو کتاب، پیروزی و موفقیت زیادی به دست آوردند و ملویل با خلق داستان‏‎های مربوط به دیار دور دست و بیگانه، مبتکر شیوه ادبی و هنرمندان‎ه‏ای گشت که بعدها نویسندگان نام آوری از آن تاثیر پذیرفتند. هرمان ملویل سرانجام در 28 سپتامبر 1891میلادی در 72 سالگی درگذشت.

هرمان ملویل

*****************************

 107 سال پیش در چنین روزی، یازدهم اسد سال 1288 هجری شمسی:

آیت ا... شیخ «فضل ا... نوری»، عالم متعهد و مبارز در تهران توسط عوامل و فریب خوردگان استعمار به دار آویخته شد. او از فقهای طراز اول تهران بود و در ترویج اندیشه های اسلامی و عدالت گرایانه تلاش فراوان کرد. آیت ا... نوری در جریان مبارزات روحانیون و مردم علیه استبداد قاجار و برپایی انقلاب مشروطه، از رهبران برجسته به شمار می رفت. اما در جریان انقلاب مشروطه و پس از تشکیل مجلس شورای ملی و تدوین متمم قانون اساسی، از آنجا که برخی قوانین و مصوبات مجلس را مغایر با اسلام می دید، به مخالفت برخاست و همراه عده ای از مبارزین در حرم حضرت عبدالعظیم در شهر ری - در جنوب تهران - تحصن کرد. شیخ فضل ا... نوری پس از آنکه مجلس شورای ملی پذیرفت قوانینی مغایر با شرع اسلام تصویب نکند، از تحصـن خارج شد و به تهران بازگشت. پس از فتح تهران و پایان استبداد صغیر، عوامل استعمار با سوء استفاده از شرایط بوجود آمده، شیخ فضل ا... نوری را که سال ها برای سرنگون کردن استبداد و حاکمیت اسلام مبارزه کرده بود، به بهانه حمایت از استبداد، در چنین روزی به شهادت رساندند.

آیت ا... شیخ فضل ا... نوری

**********************************

102 سال پیش، در روز اول اوت سال 1914 میلادی:

با اعلان جنگ آلمان به روسیه، جنگ جهانی اول رسماً آغاز شد. سه روز قبل از آن، اتریش به بهانه ترور ولیعهد این کشور در سارایوو، به صربستان اعلان جنگ داده بود. پس از اعلان جنگ آلمان به روسیه و سپس فرانسه، جنگ به سرعت گسترش یافت و کشورهای محور شامل آلمان، اتریش - هنگری و عثمانی، در مقابل متفقین متشکل از فرانسه، انگلیس، روسیه و صربستان قرار گرفتند. زمینه های این جنگ جهانی، از قبل کاملاً آماده شده بود. در دهه های پیش از شروع جنگ جهانی اول، رقابت تسلیحاتی کشورهای قدرتمند اروپایی و تلاش آنان برای گسترش مستعمرات خود، تشدید شده و اندیشه های میهن پرستانه افراطی نیز در اروپا، افزایش یافته بود. البته اتحادهای متعدد نظامی نیز زمینه را برای آغاز این جنگ ویرانگر فراهم ساخته بود. دراین میان، آلمان که از زمان به دست آوردن اتحاد و یکپارچگی در سال 1871 میلادی، قدرت نظامی فراوانی در اروپا یافته بود، در آغاز ویرانگرترین جنگ تاریخ تا آن زمان، پیشقدم شد. اما با صف آرایی متفقین، دولت های محور شکست خوردند و جنگ جهانی اول در 11 نوامبر 1918 با به جای گذاشتن 9 میلیون کشته، 29 میلیون معلول و 5 میلیون مفقود، پایان یافت. پس از جنگ جهانی اول، قرارداد صلح ورسای در ژانویه سال 1919 میلادی شرایط سختی را بر آلمان تحمیل کرد که خود یکی از عوامل زمینه ساز جنگ جهانی دوم شد.

جنگ جهانی اول

*************************************

58 سال پیش در جنین روزی اول اوت سال 1958 میلادی:

فدراسیون عربی شامل کشورهای عراق و اردن منحل شد. اوج‏گیری شخصیت جمال عبدالناصر رئیس جمهور مصر در جهان عرب به عنوان یک شخصیت ضداستعماری و فراخوانی وی مبنی بر اتحاد کشورهای عربی، در گام نخست به تأسیس جمهوری واحدی متشکل از مصر و سوریه و یمن انجامید. با توجه به حضور انگلستان در منطقه و خطری که از یک‏پارچگی جهان عرب و امت اسلامی علیه انگلستان به چشم می‎‏خورْد، این دولت استعماری درصدد برآمد تا در مقابل تصمیم عملی شده جمال عبدالناصر، دست به اقدامی مشابه بزند. در این میان، حاکمیت خاندان هاشمی بر دو کشور عراق و اردن و تسلیم هر دو در مقابل سیاست‏‎های انگلستان باعث شد تا پیمانی تحت عنوان اتحاد هاشمی میان دو رژیم سلطنتی عراق و اردن به امضا برسد. فعالیت‏‎های انگلیس سرانجام در 11 فوریه 1958میلادی به نتیجه رسید و براساس توافقنامه تشکیل فدراسیون عربی متشکل از عراق و اردن، مقرر شد دو کشور در عین حفظ موجودیت مستقل خود، از سیاست خارجی هماهنگ و توافقات مشترک در امور داخلی پیروی نمایند. عکس‎‏العمل جمال عبدالناصر در برابر تشکیل این فدراسیون و فراخوانی طرفداران خود در ارتش عراق، به کودتای نظامیان در سحرگاه 14 ژوئیه 1958میلادی انجامید. کودتاگران به رهبری عبدالکریم قاسم و عبدالسلام عارف رژیم سلطنتی را سرنگون و سران آن را اعدام نمودند و حکومت جمهوری در عراق اعلام کردند. چند روز پس از پیروزی و تثبیت حکومتِ کودتایی جدید، در اول اوت 1958میلادی پیمان اتحاد هاشمی یا فدراسیون عربی عراق و اردن پس از 6 ماه فعالیت منحل اعلام گردید.

فدراسیون عربی متشکل از عراق و اردن

**********************************

41 سال پیش، در روز اول اوت سال 1975 میلادی:

کنفرانس سران شوروی، آمریکا، کانادا و کشورهای اروپایی (بجز آلبانی) در هلسینکی پایتخت فنلاند که به «کنفرانس امنیت و همکاری اروپا» معروف شد با هدف تنش زدایی میان کشورهای بلوک شرق به رهبری شوروی و بلوک غرب به رهبری آمریکا برگزار شد. اما کنفرانس امنیت و همکاری اروپا در عمل نتایج مهمی برای نزدیک کردن بلوک شرق و غرب نداشت و بویژه با تجاوز ارتش سرخ شوروی به افغانستان در سال 1979، کارایی خود را از دست داد. درپی فروپاشی شوروی و تغییرات سیاسی در کشورهای اروپای شرقی در پایان دهه 1980، هدف کنفرانس امنیت و همکاری اروپا، به ایجاد و تداوم صلح در کشورهای اروپایی تغییر یافت و در دسامبر سال 1994 نیز «سازمان امنیت و همکاری اروپا» نام گرفت. دبیرخانه این سازمان در پراگ پایتخت جمهوری چک است و 53 کشور شامل آمریکا ، کانادا، کشورهای اروپایی و کشورهای تازه استقلال یافته شوروی، عضو سازمان امنیت و همکاری اروپا هستند.

کنفرانس امنیت و همکاری اروپا

*******************************

28 سال پیش، در روز یازدهم اسد سال 1367 هجری شمسی:

هیات تحقیق اعزامی سازمان ملل به ایران و عراق، با انتشار دو گزارش اعلام کرد که رژیم سابق عراق در جریان جنگ با ایران، بارها از سلاح های شیمیایی علیه نیروهای ایرانی استفاده کرده است. این اولین اعتراف صریح سازمان ملل در مورد بکارگیری گسترده سلاح های شیمیایی توسط ارتش عراق علیه ایران بود. با این حال شورای امنیت در واکنش به استفاده نظامیان صدام حسین از سلاح های شیمیایی، قطعنامه ای علیه رژیم بعثی عراق صادر نکرد. این رژیم در طول 8 سال جنگ تحمیلی علیه ایران، بارها از سلاح های شیمیایی علیه رزمندگان و مردم غیرنظامی ایران استفاده کرد، اما در آن زمان به دلیل حمایت قدرت های غربی که خود در تولید این سلاح با صدام همکاری می کردند، تحت فشار بین المللی قرار نگرفت. به همین دلیل، ساعاتی پس از انتشار گزارش های هیات تحقیق سازمان ملل مبنی بر به کارگیری سلاح شیمیایی توسط عراق، جنگنده های عراقی شهر اُشنویه - در غرب ایران - را هدف بمب های شیمیایی قرار دادند که در نتیجه، 2400 نفر از مردم این شهر مجروح شدند. هیات تحقیق سازمان ملل، انجام این حمله توسط عراق را که پس از پذیرش آتش بس توسط ایران انجام شد، تایید کرد.

استفاده عراق از سلاح شیمیایی

*****************************

 19 سال پیش، در روز یازدهم اسد سال 1376 هجری شمسی:

 آیت الله «سید عبدالرضا حسینی شهرستانی» عالم و فقیه برجسته عراقی دار فانی را وداع گفت. وی در سال 1299 ه.ش در شهر مقدس کربلا متولد شد و تحصیلات دینی خود را به زودی آغاز کرد و از محضر اساتید معروف، بهره گرفت تا آنکه خود مجتهدی فاضل شد و شاگردان بسیاری را تربیت کرد. آیت الله شهرستانی در کارهای عام المنفعه فعال بود و مدارس، مساجد و درمانگاه برای مردم تاسیس کرد. در عین حال وی با موج تبلیغات چپ گرایانه نیز به مقابله برخاست و با چاپ مجله ای به شبهات دینی نسل جوان، پاسخ های مستدل داد. گسترش فعالیت های این عالم آگاه باعث شد تا رژیم بعث عراق وی را از کشورش اخراج کند و آیت الله شهرستانی به مشهد در ایران آمد. وی کتاب هایی را نیز به رشته تحریر درآورده که از جمله می توان به «المهدی الموعود»، «نوروز در اسلام» و «الصلاة الجمعه فی عصر الغیبه» اشاره کرد. 

آیت الله سید عبدالرضا حسینی شهرستانی

*****************************************

11 سال پیش، در روز اول اوت سال 2005 میلادی:

 «فهد بن عبدالعزیز» شاه سابق عربستان پس از سال ها بیماری درگذشت. وی در سال 1921 در ریاض - پایتخت عربستان - متولد شد. فهد بن عبدالعزیز در سال 1967 معاون نخست وزیر و 8 سال بعد ولیعهد عربستان شد. او در سال 1982 ، درپی مرگ برادرش خالد بن عبدالعزیز ، به عنوان پنجمین پادشاه سلسله آل سعود به قدرت رسید . در زمان پادشاهی ملک فهد، ریاض مناسبات بسیار نزدیکی با واشنگتن برقرار کرد. همچنین او درجریان هشت سال جنگ تحمیلی صدام علیه ایران، از رژیم صدام حمایت کرد. اما بدنبال اشغال کویت توسط عراق در سال 1990 ، فهد از صدام فاصله گرفت. فهد در سال 1995 درپی عارضه قلبی، عملاً از اداره مملکت باز ماند و این کار را به ولیعهد خود، امیر عبدالله سپرد. پس از مرگ فهد، ملک عبدالله به پادشاهی عربستان رسید.

ملک فهد

*******************************

اول اوت برابر با روز جهانی شیر مادر است.استفاده گسترده از شیر خشک و غذاهای کودک در ایام پس از جنگ جهانی دوم به‌خصوص در کشورهای توسعه‌یافته رشد چشم‌گیری یافت که همین امر، باعث نگرانی جوامع جهانی گردید. ترویج تغذیه با شیر مادر و افزایش آگاهی عموم از خواص منحصر به فرد این شیر در سلامتی کودک و حفظ و تداوم شیردهی مادران، نیازمند گامی بزرگ و اساسی بود. بر همین اساس، در اول اوت ۱۹۹۰میلادی سازمان بهداشت جهانی با همکاری یونیسف طی اجلاسی در شهر فلورانس ایتالیا، بیانیه‌ای را در تداوم، ترویج و حمایت از تغذیه با شیر مادر به امضا رساند. در این بیانیه بر اهمیت تغذیه نوزاد با شیر مادر در شش ماه اول زندگی و تأثیر آن برتندرستی کودک و مادر تأکید شده است.

روز جهانی شیر مادر

 

-------------------------------------------

]]>
برگی از تاریخ Sat, 30 Jul 2016 15:48:50 +0430
یکشنبه 10 اسد 1395 http://dari.irib.ir/برگی-از-تاریخ/item/120912-یکشنبه-10-اسد-1395 http://dari.irib.ir/برگی-از-تاریخ/item/120912-یکشنبه-10-اسد-1395

امروز، یک شنبه دهم اسد سال 1395 هجری شمسی، برابر با 26 شوال سال 1437 هجری قمری و مطابق با سی و یکم ژوئیه سال 2016 میلادی است.

*****************************************

210 سال پیش در چنین روزی، سی و یکم ژوئیه سال 1806 میلادی:

سرزمین کاپ در جنوب قاره آفریقا به تصرف سپاهیان انگلیس درآمد. به این ترتیب دوران استعمار نواحی جنوبی آفریقا توسط بریتانیا آغاز شد. سرزمین کاپ بخش جنوبی آفریقای جنوبی را تشکیل می دهد که در کناره دماغه امید نیک و بین اقیانوس های اطلس و هند قرار دارد این منطقه، دارای معادن غنی طلا و الماس است و به همین دلیل، همواره مورد توجه استعمارگران بوده است.

سرزمین کاپ در افریقای جنوبی

***************************

 144 سال پیش در چنین روزی، بیست و ششم شوال سال 1293 هجری قمری:

آیت ا... «سید عبدالمحمد موسوی»، مجتهد آگاه و مرجع تقلید مسلمانان ایران وفات یافت. او از هفت سالگی با حفظ قرآن، تحصیلات علوم دینی را آغاز کرد. وی در بیست و چهار سالگی به درجه اجتهاد نائل شد و سپس به کار تدریس پرداخت. او از مدرسین بزرگ علوم دینی بود و تدریس فقه و اصول فقه، تشکیل حوزه های علمیه و مدارس دینی، همچنین اجرای احکام الهی در کنار سایر فعالیت های اجتماعی، از خدمات او به شمار می رود. از وی تالیفاتی برجای مانده که همه آنها به صورت خطی است و از آن میان می توان به کتب «شرح استدلالی بر عروة الوثقی» و رساله «ذخیرة العباد» اشاره کرد.

آیت ا... سید عبدالمحمد موسوی

***************************

 130 سال پیش در چنین روزی، سی و یکم ژوئیه سال 1886 میلادی:

«فرانتس لیست»( Franz Liszt) آهنگساز مجارستانی درگذشت. وی در سال 1811 میلادی متولد شد. لیست در آهنگسازی از استعداد و خلاقیت خاصی برخوردار بود. از معروفترین آهنگ های لیست می توان به سمفونی «فاوست» و «راپسودی های مجارستان» اشاره کرد. علاوه براین، وی سازنده منظومه های سمفونیک بود.

فرانتس لیست

*****************************

72 سال پیش در چنین روزی، سی و یکم ژوئیه سال 1944 میلادی:

«آنتوان دوسنت اگزوپری» ( Antoine de Saint-Exupery )، نویسنده فرانسوی در جریان جنگ جهانی دوم، به علت سقوط هواپیمایش، جان خود را از دست داد. وی در سال 1900 میلادی در لیون فرانسه متولد شد. او به دلیل علاقه اش به هوانوردی، دراین رشته مشغول به کار شد. اگزوپری درجریان جنگ جهانی دوم به خدمت ارتش درآمد و حمل و نقل مرسولات پستی را بر عهده گرفت. وی در چنین روزی، برای انجام ماموریت روزانه اش پرواز کرد، ولی دیگر اثری از او و هواپیمایش یافت نشد. اگزوپری، به دلیل نویسندگی و آثاری که از او برجای مانده، شهرت یافته است. اگزوپری در اوقات بیکاری به نوشتن می پرداخت و شاهکار او کتاب «شاهزاده کوچولو» نام دارد. «پیک جنوب» و «پرواز شبانه»، از دیگر کتاب های این نویسنده فرانسوی هستند.

آنتوان دوسنت اگزوپری

*******************************

 51 سال پیش، در روز بیست و ششم شوال سال 1386 هجری قمری:

 آیت الله «سید محمد علی شهرستانی» ملقب به هِبة الدین، عالم و مجاهد عراقی، دار فانی را وداع گفت. وی در سال 1301 هجری قمری در شهر مقدس کربلا به دنیا آمد و ابتدا در زادگاهش و سپس در نجف اشرف دروس مختلف اسلامی را آموخت تا به درجه رفیع اجتهاد نائل شد. آیت الله شهرستانی، عالمی پرکار و متعهد بود و در طول زندگی خود نه تنها کتاب های بسیاری نوشت، بلکه اقدامات متعددی در جهت اعتلای اسلام و مسلمین انجام داد. وی برای استقلال عراق تلاش بسیاری کرد و شخصاً در جبهه نبرد با نیروهای انگلیسی حضور یافت. این عالم فاضل در سمت های رئیس دیوان عالی، وزیر معارف و نمایندگی پارلمان عراق نیز منشأ خدمات متعددی شد. آیت الله محمد علی شهرستانی برای وحدت و بیداری جهان اسلام نیز می کوشید و در این زمینه با افرادی چون محمد عبده ارتباط و همکاری داشت. از این عالم برجسته کتاب های بسیاری در زمینه های گوناگون باقی مانده که از جمله می توان به تفسیر «المحیط» ، «حکمة الاحکام» و «نهضة الحسین» اشاره کرد. 

آیت الله سید محمد علی شهرستانی

***************************

 50 سال پیش، در روز سی و یکم ژوئیه سال 1966 میلادی: 

«وزارت مستعمرات انگلیس» پس از اقدامات مستمر برای استعمار و چپاول منابع مردم دیگر کشورها، منحل شد. این کشور اشغال کشورهای دوردست را با کمک نیروی دریایی خود از حدود قرن شانزدهم میلادی آغاز کرد. انگلیس به تدریج در رقابت با دیگر استعمارگران چون هلند، اسپانیا، پرتغال و فرانسه به برتری دست یافت و مناطق بسیاری را تحت سلطه خود درآورد. انگلیسی ها منابع مستعمرات خود را غارت و این مناطق را تبدیل به بازار مصرف خود می کردند و حتی مردم کشورهای مستعمره را بویژه در آفریقا به بردگی می بردند. در این میان، انگلیس اگرچه از جنگ جهانی اول آسیب چندانی ندید، اما در جنگ دوم جهانی متحمل خسارات فراوانی شد و در مقابل، قدرت های آمریکا و شوروی از ویرانه های جنگ، قد برافراشتند. از طرف دیگر ، آگاهی و قیام مردم در مستعمرات مختلف انگلیس، حفظ آنها را برای این استعمارگر پیر دشوار نمود و به ناچار تن به استقلال آنها داد. انحلال وزارت مستعمرات انگلیس اگرچه نشانه پایان استعمار کشورها به روش سنتی بود، اما لندن کوشیده است تا با شیوه «استعمار نوین» همچنان به نفوذ خود در سایر کشورها ادامه دهد. این نوع استعمار، با استفاده از ابزارهای سیاسی ، اقتصادی و بویژه تبلیغاتی اجرا می شود و نقش دولت استعمارگر در آن چندان آشکار نیست. 

 مستعمرات انگلیس در دهه 1920 میلادی

****************************

44 سال پیش، در روز سی و یکم ژوئیه سال 1960 میلادی:

 «الیجاه محمد» (Elijah Muhammad) رهبر سیاهپوستان مسلمان آمریکا خواستار تشکیل دولتی سیاه پوست تحت نظارت دولت فدرال این کشور شد. این طرح وی در راستای تلاش سیاهان برای رهایی از تبعیض نژادی در آمریکا بود. الیجاه محمد که خود تحت تاثیر «فرِد محمد» دیگر رهبر جنبش سیاه پوستان مسلمان آمریکا ، مسلمان شده بود ، یکی از تأثیرگذارترین افراد این جنبش محسوب می شود. وی حزب «امت اسلام» و مساجد و مراکزی برای مسلمانان این کشور تاسیس کرد. با این حال تعدادی از فعالان جنبش مسلمانان سیاه پوست آمریکا چون «مالکوم ایکس» به برخی عقاید و سیاست های الیجاه محمد اعتراض داشتند. طبیعی بود که طرح تشکیل دولت سیاه پوستان آمریکا نیز از سوی واشنگتن چندان جدی تلقی نشود. 

الیجاه محمد

 

----------------------------------------------------

]]>
برگی از تاریخ Sat, 30 Jul 2016 15:47:03 +0430
شنبه 9 اسد 1395 http://dari.irib.ir/برگی-از-تاریخ/item/120911-شنبه-9-اسد-1395 http://dari.irib.ir/برگی-از-تاریخ/item/120911-شنبه-9-اسد-1395

امروز، شنبه نهم اسد سال 1395 هجری شمسی، برابر با 25 شوال سال 1437 هجری قمری و مطابق با سی ام ژوئیه سال 2016 میلادی است.

*******************************************

1289 سال پیش، در روز بیست و پنجم شوال سال 148 هجری قمری:

حضرت امام «جعفر صادق» (ع) نواده رسول خدا (ص) به دستور منصور دوانیقی، حاکم ستمکار عباسی به شهادت رسید. امام جعفر صادق (ع) به روایتی در سال 83 هجری قمری در شهر مدینه چشم به جهان گشود و در دامان پدر گرامیش امام محمد باقر (ع) و مادری با ایمان و فرزانه، پرورش یافت. آن حضرت در 31 سالگی، پس از شهادت امام محمد باقر (ع)، عهده دار مسئولیت امامت و هدایت مسلمین شد. دوران زندگانی آن حضرت مصادف با ایام حکومت پنچ تن از حاکمان اموی و دو تن از حاکمان عباسی بود و در این زمان درگیری شدید بین امویان و عباسیان بر سر حاکمیت، از فشار آنها بر اهل بیت پیامبر (ص ) کاسته بود. همین موضوع، زمینه مناسبی برای امام جعفر صادق (ع) فراهم آورد تا به گسترش علوم اسلامی و تربیت شاگردان مکتب خود بپردازد و هزاران فقیه و دانشمند در علوم مختلف چون طب، شیمی، جبر، نجوم و سایر علوم تربیت کند، چنانکه جابر بن حیان که به پدر علم شیمی مشهور است، از شاگردان آن حضرت بود. امام جعفر صادق (ع) به همراه پدرش امام محمد باقر(ع) بزرگترین مرکز علمی آن روز جهان اسلام را در شهر مدینه پایه گذاری کرد و عده بیشماری از دانش پژوهان از نقاط دور و نزدیک از محضر درس و علم ایشان بهره بردند. سرانجام به دستور منصور دوانیقی حاکم ستمکار عباسی که تحمل نفوذ فوق العاده امام صادق (ع) را در میان مردم نداشت، آن حضرت را در 65 سالگی مسموم کردند و به شهادت رساندند و پیکر مطهر امام صادق (ع) در قبرستان بقیع ـ واقع در شهر مدینه ـ به خاک سپرده شد. ضمن عرض تسلیت به مناسبت شهادت امام جعفر صادق (ع)، سخنی از آن بزرگوار برایتان نقل می کنیم: «دانش بجویید و همراه با کسب دانش، خود را با بردباری و وقار زینت بخشید و نسبت به کسی که به او دانش می آموزید، فروتن باشید.»

شهادت امام جعفر صادق(ع)

*******************************************

901 سال پیش در چنین روزی، بیست و پنجم شوال سال 536 هجری قمری:

«احمد هروی»، محدث و نویسنده مسلمان ایرانی، وفات یافت. وی از مدرسین برجسته مدرسه نظامیه بلخ ـ در شمال افغانستان کنونی ـ به شمار می رفت و معروفترین شاگرد او که در محضرش تربیت یافت، رشیدالدین وطواط ادیب و سخن سرای والامقام بلخ بود. هروی درسال 520 هجری قمری، پس از مراسم حج به بغداد آمد و به درخواست گروهی از دانشمندان و نویسندگان این شهر، به تدریس حدیث و ادبیات پرداخت.

احمد هروی

***************************************

118 سال پیش در چنین روزی 30 ژوئیه سال 1898 میلادی:

اتو فن بیسمارک نخستین صدراعظم وسیاستمدار کهنه کار و تاریخ ساز آلمان درگذشت. مردی که با سه جنگ به قول خودش «محدود» آلمان را به صورت کشوری واحد درآورد و «داور قدرت‌های اروپایی» ساخت. بسمارک 28 سال رئیس دولت پروس و نخستین صدراعظم آلمان واحد بود. بیسمارک که در سال 1862 نخست وزیر پروس شده بود نقشه وحدت آلمان را کشید و برای رسیدن به این هدف راهی نداشت جز اینکه دست اتریش را از کنفدراسیون ایالت‌های کاتولیک آلمان کوتاه کند و شلسویگ ـ هلشتاین Schleswig-Holstein را از دانمارک پس بگیرد و به نفوذ فرانسه در ایالت‌های جنوبی آلمان پایان دهد. وی پس از تقویت بنیه نظامی آلمان با سه جنگ به هر سه هدف خود رسید. دانمارک، اتریش و فرانسه هر سه شکست خوردند. شکست فرانسه بسیار شدید و پُرسر و صدا بود و نیروهای آلمان در سال 1871 وارد پاریس شدند. با وجود این که بیسمارک در ژانویه سال 1871 ایجاد امپراتوری واحد آلمان را اعلام داشت و ویلهلم یکم را امپراتور آن و خویش را صدراعظم آلمان واحد اعلام کرد، ولی این کشور را از صورت فدرال خارج نساخت. بیسمارک نقش موثری در توسعه و پیشرفت آلمان و توسعه زیرساخت های این کشور داشت. با وجود این، در سال 1890 با امپراتور تازه آلمان (ویلهلم دوم) اختلاف نظر پیدا کرد و کنار رفت و هشت سال باقیمانده عمرش را به نوشتن کتاب پرداخت.

اتو فن بیسمارک

********************************

124 سال پیش در چنین روزی برابر با نهم اسد 1271 شمسی:

عالم امامی و فقیه اصولی آیت‎اللَّه «ملااحمد بن علی اکبر فاضل مراغی» وفات یافت. آیت ‏اللَّه ملااحمد فاضل مراغی در اواسط قرن سیزدهم هجری قمری به دنیا آمد. وی در اصل از اهالی مراغه و ساکن تبریز بود. ایشان پس از طی تحصیلات مقدماتی علوم اسلامی، راهی حوزه علمیه نجف اشرف گردید و از محضر استاد اعظم، شیخ مرتضی انصاری و سید حسین کوه کمره‏ای و دیگر بزرگان استفاده نمود. فاضل مراغی پس از سالیانی که در حوزه نجف حضور داشت به مدارج بالای علمی دست یافت به تبریز بازگشت و به تدریس فقه و اصول و کلام پرداخت. از ایشان آثاری بر جای مانده که حاشیه بر نهج ‏البلاغه، حاشیه بر صمدیه، تفسیر قرآن و نکات القرآن و بیان دقائقه از آن جمله است. سرانجام این عالم امامی و فقیه اصولی و متکلم و ادیب بزرگوار، در نهم اسد۱۲۷۱ ش برابر با پنجم محرم الحرام ۱۳۱۰ق در تبریز درگذشت و پیکرش را به نجف منتقل نموده و در وادی ‏السلام به خاک سپرده شد.

ملااحمد بن علی اکبر فاضل مراغی

***************************************

69 سال پیش در چنین روزی 30 ژوئیه سال 1947 میلادی:

«هنری فورد» مخترع امریکایی و پدر صنعت اتومبیل در سن 84 سالگی درگذشت. هنری فورْد مخترع امریکایى در 30 ژوئیه سال 1863م در خانواده‏ای فقیر در امریکا به دنیا آمد. فورد از کوچکی علاقه مفرطی به پیچ و مهره و ابزار مکانیکی داشت و به هنگام کودکی به ساعت سازی و در جوانی به شغل مکانیکی روی آورد. هنری روزی ماشینی را دید که بدون اسب و با نیروی بخار در جاده حرکت می‏ کند. وی وقتی آن را از نزدیک مشاهده کرد، خودش مثل آن را ساخت و در 12 سالگی اولین ارابه بی‏اسب را مورد آزمایش قرار داد. هنری این دستگاه را تکمیل نمود و در سال 1896م اتومبیل خود را برای اولین بار به نمایش گذاشت. وی در سال‏های بعد، اختراع خود را تکمیل کرد و علی‏رغم اینکه دیگران نیز اتومبیل‏ های مشابهی ساخته بودند، ولی در سال 1895م، رسماً امتیاز اختراع اتومبیل به هنری فورد داده شد. فورد در ابتدا به همراه شرکای خود، شرکت اتومبیل سازی دیترویت را تأسیس کرد و در سال 1903، شرکت موتور فورد را به وجود آورد. او در سال 1907 سهام دیگران را خرید و از آن پس اداره شرکت در خانواده او باقی ماند و ثروتی هنگفت به دست آورد. فورد با اتخاذ تدابیری، اتومبیل ارزان به تعداد بسیار تولید کرد و از این حیث، از تمام رقبای خود پیشی گرفت. هنری فورد که در ابتدا دارای خانواده‏ای فقیر بود، پس از این اختراع، به عنوان پدر صنعت اتومبیل‏سازی شهرت یافت و به هنگام مرگ، یک امپراتوری بزرگ در صنعت اتومبیل به وجود آورده بود. 

هنری فورد

*******************************

36 سال پیش، در روز نهم اسد سال 1359 هجری شمسی:

 مشخصات پرچم جمهوری اسلامی ایران که قبلاً به تصویب رسیده بود اعلام شد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، امام خمینی (ره) بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران خواستار طراحی پرچمی شدند که با محتوا و اهداف این نظام اسلامی هماهنگ باشد. پرچمی که به تصویب رسید، چون گذشته دارای سه رنگ سبز در بالا، سفید در وسط و قرمز در پایین است. سبز، رنگ پرچم اسلام و همچنین نماد سرسبزی و آبادانی ایران می باشد. رنگ سفید، صلح طلبی و مسالمت جویی ایرانیان را نشان می دهد و قرمز رنگ خون و حاکی از جانبازی آنان در دفاع از دین و میهن خویش است. در وسط پرچم جمهوری اسلامی ایران آرم «الله» وجود دارد که با دقت بیشتر، «لا اله الا الله» خوانده می شود. در حاشیه رنگ سفید نیز 22 مرتبه عبارت «الله اکبر» نوشته شده که نماد پیروزی انقلاب اسلامی ایران در 22 دلو 1357 ه.ش است. در مجموع، پرچم جمهوری اسلامی ایران آموزه های اسلامی و الهی حاکم بر جمهوری اسلامی ایران را نشان می دهد.

پرچم جمهوری اسلامی ایران

 *******************************

29 سال پیش در چنین روزی برابر با نهم اسد 1366 شمسی:

حادثه جمعه خونین مکه رقم خورد. در روز نهم اسد 1366 شمسی برابر با ششم ذی‎حجّه سال 1407 قمری، هزاران زائر ایرانی و تعدادی از زائران دیگر کشورهای اسلامی در مکه معظّمه و خانه خدا، در حال انجام فریضه الهی برائت از مشرکین بودند که به دست ماموران دولت وهابی عربستان سعودی مورد تهاجم وحشیانه قرار گرفته و برخی از آنان به شهادت رسیدند. زائران خانه خدا، مراسم برائت را همه ساله با الهام از تعالیم اسلام و قرآن برگزار می‏‎کنند و در آن، ضمن دعوت مسلمانان به اتحاد، بیزاری خود را از دشمنان اسلام به ویژه آمریکا و رژیم صهیونیستی اعلام می‏‎دارند. بر اثر این یورش بی‏‎رحمانه در خانه امن الهی، چهارصد نفر از حُجّاج ایرانی به شهادت رسیده و بیش از هزار نفر نیز زخمی شدند. حمله به زائران خانه خدا نشان داد که سردمداران وهابی عربستان، نه تنها لیاقت خدمت به حرمین شرفین در این کشور را ندارند، بلکه برای اثبات سرسپردگی خویش حاضرند احکام مُحکم الهی را نیز زیر پا بگذارند. 

تصویری از حادثه جمعه خونین مکه

]]>
برگی از تاریخ Sat, 30 Jul 2016 15:44:51 +0430
جمعه 8 اسد 1395 http://dari.irib.ir/برگی-از-تاریخ/item/120889-جمعه-8-اسد-1395 http://dari.irib.ir/برگی-از-تاریخ/item/120889-جمعه-8-اسد-1395

امروز جمعه هشتم اسد سال 1395 هجری شمسی، برابر با 24 شوال سال 1437 هجری قمری و مطابق با 29 ژوئیه سال 2016 میلادی است.

*************************************

در تقویم ایرانی روز هشتم اسد به عنوان روز بزرگداشت عارف شهید "شیخ شهاب‎‏الدین سهروردی" معروف به "شیخ اشراق" نامگذاری شده است. شیخ شهاب‎‏الدین سهروردی ابوالفتوح حکیم، متکلم، ادیب و فیلسوف شهیر، معروف به شیخ اشراق، در سال 549 قمری در سهرورد در حوالی زنجان به دنیا آمد. وی پس از آن که حکمت و اصول فقه را فرا گرفت در علوم حکمت و فلسفه سرآمد همگان شد و بر اثر تیزهوشی، قوت حافظه و نیک‎‏اندیشی، در بسیاری از علوم زمان به استادی دست یافت. سهروری چون در بسیاری از موارد، برخلاف رای قدما سخن گفته و از حکمت ایرانی و اصطلاحات دین زردشتی استفاده کرده بود، متعصبان او را به الحاد و بی ‏دینی متهم نموده و با نظر علمای حَلَب، فرمان به قتل او دادند. تا اینکه سرانجام وی را در سال 587 قمری در 38 سالگی به قتل رساندند. سهروردی آثار متعددی به فارسی و عربی دارد که منطِقُ التّلویحات، المقاوِمات، حکمةُ الاِشراق به عربی و روزی با جماعت صوفیان، عقل سرخ و پرتونامه به فارسی از آن جمله‏‎اند. سهروردی، حکمت اشراق را احیا نمود و آن را به کمال رسانید. در حکمت اشراق، سیر و سلوک تنها زاده فکر نیست، بلکه بر اثر ریاضت و راهنمایی ذوق حاصل شده است. ملاصدرای شیرازی و حاج ملا هادی سبزواری از عقاید سهروردی بهره بردند و از آن در ارایه و تبیین حکمتِ متعالیه استفاده کردند. 

شیخ شهاب الدین سهروردی

********************************

 1226 سال پیش درچنین روزی، بیست و چهارم شوال سال 211 هجری قمری:

«عبدالرزاق صنعانی»، از دانشمندان و محدثین مشهور قرن سوم هجری قمری در 85 سالگی در یمن درگذشت. وی دانشمندی آگاه و پرهیزکار بود و بسیاری از علمای آن روزگار از دانش او بهره برده اند. این فقیه عالیقدر که در اواخر عمر بینائی خود را از دست داده بود، از حافظین برجسته قرآن کریم به شمار می رفت. از تالیفات او می توان به «تفسیر قرآن» اشاره کرد که یک نسخه خطی آن در خزانه مصر نگهداری می شود.

عبدالرزاق صنعانی

*****************************

 688 سال پیش درچنین روزی، بیست و چهارم شوال سال 749 هجری قمری:

«ابن لبان» (Ebn-e Labban)، فقیه، محدث، مفسر و نویسنده مسلمان درگذشت. وی در سال 679 هجری قمری در شهر دمشق متولد شد و دوران کودکی را در زادگاهش گذراند. وی به آموختن فقه، اصول فقه و حدیث نزد اساتید بزرگ وقت پرداخت. ابن لبان در سرودن شعر نیز از قریحه خاصی برخوردار بود. او علاوه بر تدریس و وعظ و خطابه، به تفسیر قرآن هم مشغول بود. تنها اثر چاپ شده از او کتابی است در تفسیر قرآن که به بررسی آیات محکم و متشابه در قرآن کریم پرداخته است.

ابن لبان

*************************

 133 سال پیش در چنین روزی ، بیست و نهم ژوئیه سال 1883 میلادی :

«بنیتو موسولینی»(Benito Mussolini)، سیاستمدار دیکتاتور و بنیانگذار حزب فاشیست در خانواده ای متوسط در ایتالیا متولد شد. او پس از اتمام تحصیلات به حرفه روزنامه نگاری روی آورد. موسولینی با تاسیس حزب فاشیست ایتالیا، قدرتی بسیار یافت و بعد از تصدی پست نخست وزیری، ایتالیا را بعنوان متحد آلمان نازی، وارد جنگ جهانی دوم کرد. در پی حملات موفقیت آمیز متفقین به ایتالیا و شکست این کشور ، حکومت موسولینی نیز سقوط کرد و سرانجام وی به هنگام فرار به سوئیس، توسط گروهی از پارتیزانهای ایتالیایی دستگیر و در آوریل سال 1945 کشته شد.

بنیتو موسولینی

*************************

75 سال پیش در چنین روزی، بیست و نهم ژوئیه سال 1941 میلادی:

در جریان جنگ جهانی دوم، ژاپن که متحد آلمان نازی بود، سربازان خود را برای تصرف کشورهای هند و چین در سواحل جنوبی این منطقه پیاده کرد. ژاپن قبلاً سرزمین های وسیعی از شرق و جنوب چین را اشغال کرده بود. طی سالهای 1941 تا 1942 میلادی ژاپن توانست تایلند، مالزی، سنگاپور، فیلیپین، اندونزی و میانمار را که تحت الحمایه انگلیس، فرانسه و هلند بودند، تصرف کند. اما با ورود آمریکا به جنگ جهانی دوم و سازماندهی قوای متفقین، ژاپن به تدریج از کشورهای تحت اشغالش عقب رانده شد و حتی برخی از جزایر خود را از دست داد، تا آنکه در ماه اوت سال 1945 میلادی به دنبال بمباران اتمی هیروشیما و ناکازاکی توسط آمریکا، تسلیم متفقین شد.

ژاپن و جنگ جهانی دوم

*****************************

 59 سال پیش، در روز بیست و نهم ژوئیه سال 1957 میلادی:

«آژانس بین المللی انرژی اتمی»، توسط سازمان ملل متحد تاسیس شد. هدف از تاسیس این آژانس، نظارت بر نیروگاههای هسته ای فعال به منظور تضمین استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای و جلوگیری از بکارگیری آن برای مقاصد نظامی و تولید سلاحهای کشتار جمعی بوده است. مقر آژانس بین المللی انرژی اتمی در وین است و یک آزمایشگاه پژوهشی در این شهر ، نتیجه تحقیقات خود را در زمینه های مختلف، برای استفاده مفید و صلح آمیز از انرژی هسته ای در اختیار کشورهای عضو قرار می دهد. با این حال این آژانس، تحت تاثیر قدرتهای بزرگ، از اهداف اصلی خود فاصله گرفته و بصورت گزینشی و سیاسی عمل می کند. چنانکه پنج کشور اصلی دارنده سلاح هسته ای (آمریکا، روسیه، فرانسه، انگلیس و چین) از شمول نظارت آژانس بین المللی انرژی اتمی خارج هستند. ازطرف دیگر فعالیتهای هسته ای صلح آمیز برخی کشورها تحت فشار دولتهای بزرگ با مشکل روبرو می شود و در مقابل، بر برنامه های هسته ای بعضی دولتها نظیر رژیم صهیونیستی که دارای سلاحهای اتمی هستند، نظارتی صورت نمی گیرد.

آژانس بین المللی انرژی اتمی

*************************

 37 سال پیش، در روز بیست و نهم ژوئیه 1979 میلادی :

«هربرت مارکوزه» ( Herbert Marcuse ) ، متفکر آلمانی درگذشت . وی درسال 1898 میلادی متولد شد و پس از به قدرت رسیدن نازی ها در آلمان ، به آمریکا رفت . مارکوزه خود را مارکسیست می دانست، اما مارکسیسم شوروی را خشک و خشن و انعطاف ناپذیر ارزیابی می کرد ، لذا مورد انتقاد بسیاری از مارکسیست ها بود. از جمله آثار وی می توان «روش و تمدن»، «انسان تک ساحتی» و «انقلاب یا اصلاح» را نام برد.

هربرت مارکوزه

*****************************************

17 سال پیش در چنین روزی هشتم اسد سال 1378 هجری شمسی :

«سید جلال الدین مجتبوی» استاد برجسته و پژوهشگر شهیر ایرانی درگذشت:استاد دکتر سید جلال الدین مجتبوی از استادان گرانقدر دانشگاه تهران و پژوهشگران برجسته علوم عقلی در سال 1307 ش در تهران به دنیا آمد. وی پس از طی تحصیلات ابتدایی و متوسطه، مقطع لیسانس و سپس دکترا را به پایان برد و در فلسفه فارغ التحصیل گردید. استاد مجتبوی پس از اخذ دکترا، در گروه فلسفه دانشگاه تهران به تدریس اشتغال ورزید و مدت 9 سال نیز ریاست دانشکده ادبیات و علوم انسانی و مدیریت گروه فلسفه این دانشکده را برعهده داشت. دکتر مجتبوی در طی سال‏های متمادی، آثار متعددی در حکمت و فلسفه تالیف و ترجمه نمود که کلیات فلسفه، فلسفه یونان و روم و فلسفه یا پژوهش حقیقت از جمله ترجمه ‏های ایشان می ‏باشد. همچنین ترجمه و توضیح قرآن که به عقیده صاحبنظران از بهترین ترجمه‏ های قرآن مجید به شمار می‏رود از این استاد برجای مانده است. استاد مجتبوی سرانجام پس از عمری تدریس و اشاعه فرهنگ اسلامی، سرانجام در 71 سالگی در تهران به رحمت ایزدی پیوست.

سید جلال الدین مجتبوی

*************************************

9 سال پیش، در روز هشتم اسد سال 1386 هجری شمسی: 

آیت ا... «علی اکبر فیض» معروف به «مشکینی» از روحانیون برجسته و مبارز ایران ، دار فانی را وداع گفت . وی در سال 1300 هجری شمسی در نزدیکی مشکین شهر - در شمال غربی ایران - در خانواده ای اهل علم و فضیلت ، متولد شد . آیت ا... مشکینی ، تحصیل علوم دینی را نزد پدر خود آغاز کرد . سپس برای ادامه تحصیل به قم رفت . این روحانی بزرگوار نزد علمای برجسته ای چون آیت ا... العظمی بروجردی و امام خمینی (ره) درس علم و اخلاق آموخت و به بالاترین مدارج علمی دست یافت . وی همچنین جزو اولین کسانی بود که به نهضت امام خمینی برای مبارزه با شاه پیوست و بارها دستگیر ، زندانی و تبعید شد . درپی پیروزی انقلاب اسلامی ایران ، آیت ا... مشکینی ، مسئولیتهای مهمی را برعهده گرفت که مهمترین آنها ریاست سه دوره مجلس خبرگان رهبری بود که تا زمان وفاتش ادامه داشت . از تالیفات این استاد فرزانه و معلم اخلاق می توان به کتابهای « اصلاح الاصول » ، « ازدواج در اسلام » و « بحث تکامل از نظر اسلام » اشاره کرد.

 آیت ا... مشکینی

----------------------------------------

]]>
برگی از تاریخ Thu, 28 Jul 2016 17:27:09 +0430
پنجشنبه 7 اسد 1395 http://dari.irib.ir/برگی-از-تاریخ/item/120888-پنجشنبه-7-اسد-1395 http://dari.irib.ir/برگی-از-تاریخ/item/120888-پنجشنبه-7-اسد-1395

امروز پنجشنبه هفتم اسد سال 1395 هجری شمسی، برابر با 23 شوال سال 1437 هجری قمری و مطابق با 28 ژوئیه سال 2016 میلادی است.

*******************************************

688 سال پیش (به قولی) در چنین روزی، بیست و سوم شوال سال 749 هجری قمری:

«ابن ساعد انصاری»، پزشک، ریاضیدان و نویسنده مشهور مصری، متولد شد. وی در منطق، طب و ریاضیات مهارت داشت و از تاریخ وقایع و احوال رجال قبلی و معاصر خود نیز اطلاعات وسیعی داشت. مجموع تالیفاتی را که به ابن ساعد انصاری نسبت می دهند، حدود چهارده کتاب است که مهمترین آنها، «ارشاد القاصد» نام دارد که درباره تاریخ علوم است.

ابن ساعد انصاری

**************************************

325 سال پیش در چنین روزی ، بیست و سوم شوال سال 1112 هجری قمری: 

«سید نعمت ا... جزایری»، فقیه و محدث بزرگ مسلمان در 62 سالگی درگذشت. وی در علم فقه، حدیث، تفسیر و ادبیات عرب استاد بود و در راه گسترش و تبلیغ احکام دین اسلام، زحمات زیادی را متحمل شد و به تعلیم و تربیت شاگردان بسیاری همت گماشت. از آثار ارزنده وی می توان کتب «قصص الانبیاء»، «مدینة الحدیث» و «هدایت المومنین» را نام برد.

سید نعمت ا... جزایری

************************************

287 سال پیش در چنین روزی بیست و هشتم ژوئیه سال 1729 میلادی:

 نخستین قیام بردگان سیاهپوست در آمریکای شمالی آغاز شد. قیام کنندگان که 44 نفر بودند در سر راه خود از کارولینای جنوبی به فلوریدا (و در آن زمان فلوریدای اسپانیا) هر سفید پوستی را که دیدند کشتند، اما پیش از رسیدن به مرز فلوریدا و به دست آوردن آزادی خود، به محاصره نیروهای نظامی انگلستان درآمده و اسیر و کشته شدند. پس از این قیام، سیاهپوستان به صورت متناوب به قیام های خود برای به دست آوردن آزادی و حقوق مدنی ادامه دادند. سیاهپوستان از قرن هفدهم از آفریقا ربوده و یا خریده شده و به قاره امریکا جهت فروش و کار کردن رایگان برای اربابانشان منتقل شده بودند، زیرا که بومیان آمریکا (سرخپوستان) حاضر نبودند برای سفید پوستان اروپایی مهاجر حتی در برابر دریافت مزد کار کنند. 

 قیام بردگان سیاهپوست در آمریکای شمالی

*****************************************************

266 سال پیش در چنین روزی، بیست و هشتم ژوئیه سال 1750 میلادی:

«یوهان سباستیان باخ» (Johann Sebastian Bach)، موسیقیدان و آهنگساز آلمانی در 65 سالگی درگذشت. باخ، آموزش موسیقی را از کودکی آغاز کرد و خیلی سریع استعداد خود را در این زمینه آشکار ساخت. بسیاری از آهنگ های باخ به سبب علاقه و گرایش او به مذهب، رنگ دینی دارند. از اینرو او به عنوان یک آهنگساز مذهبی در قرن هجدهم میلادی، مشهور شد. باخ در پیشرفت و تکامل موسیقی آلمان، نقش بسزایی داشت و در راه آموزش موسیقی، بینایی اش را از دست داد. نیایش ها و سرودها ازجمله آثار باخ هستند. 

یوهان سباستیان باخ

*********************************

222 سال پیش، در روز بیست و هشتم ژوئیه سال 1794 میلادی:

 با اعدام «ماکسیمیلیان روبسپیر» (Maximilien Robespierre ) و جمعی از هوادارانش، به دوره وحشت در فرانسه پایان داده شد. این دوره یک ساله هنگامی آغاز شد که به دستور مجلس کنوانسیون که اداره امور فرانسه را پس از پیروزی انقلاب برعهده داشت، دادگاهی برای مبارزه با مخالفین داخلی انقلاب فرانسه تشکیل شد. اما روبسپیر یکی از رهبران اصلی انقلاب که قصد داشت قدرت را بطور کامل در این کشور در دست گیرد، با سوء استفاده از این موقعیت، بسیاری از مخالفین خود را به تیغ گیوتین سپرد. در دوره وحشت بیش از 120 هزار نفر بدون محاکمه کشته شدند که در بین آنها اشخاصی چون لاوازیه شیمیدان و آندره شینه شاعر فرانسوی، وجود داشتند. به همین دلیل، این دوره باعث نارضایتی مردم فرانسه و مخدوش شدن چهره انقلاب این کشور شد. 

ماکسیمیلیان روبسپیر

************************************

198 سال پیش در چنین روزی بیست و هشتم ژوئیه سال 1818 میلادی:

 «گاسپار مونژ» ریاضی‏ دان شهیر فرانسوی و مبتکر هندسه ترسیمی درگذشت. او پسر یک کاسب دوره‎‏گرد بود و خود نیز تا شانزده سالگی به کار اشتغال داشت. اما پس از مدتی به تحصیل روی آورد و از دانشگاه فارغ التحصیل شد. گاسپار در نوجوانی نقشه بزرگی از کشورش ساخته بود که مورد توجه دولت فرانسه قرار گرفت. از این رو، آن را در فرمانداری به دیوار نصب کردند و همین مسئله باعث فرستادن او به دانشگاه گردید. مونژ به مطالعه بعضی از شاخه‏‎های هندسه، جانی دوباره بخشید و کار وی نقطه شروع شکوفایى فوق‎‏العاده آن رشته در سده نوزدهم بود. وی علاوه بر ریاضی، در علم شیمی نیز مهارت داشت و از راه تهیه باروت و مواد منفجره، کمک زیادی به انقلابیون فرانسه در جریان انقلاب آن کشور نمود. مونْژْ هم‏چنین مدرسه پلی تکنیک پاریس را برای پرورش علمی و فنی جوانان تأسیس کرد و با مطالعات و کار علمی دقیق، موفق به ابداع هندسه ترسیمی گردید. هندسه ترسیمی روشی از ترسیم و حل کردن مسائل سه بُعدی است که به وسیله خطوط و نقاطی که در یک صفحه یعنی در یک سطح دو بعدی می‎‏باشد، کشیده می‏‎شود. گاسپار مونژ سرانجام در 28 ژوئیه 1818میلادی در 72 سالگی جان سپرد. در حالی که با اختراع هندسه ترسیمی که بدون آن، ساخت ماشین‏‎های مدرن و عمارات عظیم میسر نیست، میراث بزرگی از خود به جای گذاشت. 

گاسپار مونژ

**************************************

195 سال پیش در چنین روزی، بیست و هشتم ژوئیه سال 1821 میلادی:

کشور پرو موفق به کسب استقلال از اسپانیا شد و چنین روزی، به عنوان روز ملی این کشور نام گرفت. پرو محل اصلی قوم متمدن اینکا و امپراتوری آنها بود که از قرن دوازدهم تا شانزدهم بر شمال غربی آمریکای جنوبی تسلط داشت. در اوایل قرن شانزدهم میلادی استعمارگران اسپانیایی وارد پرو شدند و پس از کشتار بیرحمانه سرخپوستان، این سرزمین را تحت الحمایه اسپانیا درآوردند. استعمارگران اسپانیایی، مردم پرو و منابع طبیعی این سرزمین را بشدت چپاول کردند به همین علت انقلاب آزادیخواهانه و استقلال طلبانه مردم پرو اوج گرفت. سرانجام درجریان مبارزات خوزه سان مارتین و سیمون بولیوار، سرداران استقلال طلب آمریکای جنوبی، پرو مستقل و از حکومت جمهوری برخوردار شد. 

پرو

*********************************

138 سال پیش در چنین روزی، بیست و هشتم ژوئیه سال 1878 میلادی:

 معاهده تاریخی برلین در پایان کنگره ای به همین نام، میان نمایندگان کشورهای روسیه، آلمان، فرانسه، انگلیس و اتریش به امضا رسید. کنگره برلین به خواست بیسمارک، صدراعظم وقت آلمان، تشکیل شد. با امضای این معاهده قدرت سیاسی و نظامی آلمان به اوج خود رسید و زمینه برای توسعه طلبی بیشتر آلمان فراهم شد. در واقع انعقاد قرارداد برلین در سال 1878 ، از عوامل زمینه ساز جنگ جهانی اول بود. 

کنگره برلین

*******************************

126 سال پیش در چنین روزی بیست وهشتم ژوئیه سال 1890 میلادی:

«ونسان فان‏گوگ» نقاش شهیر هلندی خودکشی کرد. وی پس از مدتی تحصیل، به علت فقر، به فروشندگی پرداخت و مدتی نیز در سلک روحانیان مسیحی درآمد. فان‏گوگ در جوانی، عشق غریبی به نقاشی احساس نمود و بر اثر همین علاقه، به فراگیری این هنر روی آورد. او که به شدت تهیدست بود، با عدم امکانات به کار پرداخت و بیش از پیش گرفتار تهیدستی می‎‏شد. سرانجام تصمیم گرفت که به کاری جز نقاشی نپردازد تا این‏که در سال 1880 به یک نقاش ماهر تبدیل گردید. او دارای جنون ادواری و افسردگی بود و این حالتِ خود را در اوقات نقاشی سپری می‏‎کرد و آثار ارزنده‎‏ای به وجود می‏‎آورد. نقاشی‏‎های فان‏گوگ در طی سال‏‎های 1880 تا 1885میلادی، بسیار تیره و تاریکند که شاید بازتابی از مصیبت‏‎های عاطفی او باشد. وی در سال 1886 سفری به پاریس داشت. فان‏گوگ در این سفر تحت تاثیر نقاشان سبک اِمپرسیونیست که در آن، حالات به وسیله رنگ‏‎های تجزیه شده به نمایش درمی‎‏آیند، قرار گرفت و از آن پس آثارشْ روشنی و صفای رنگ تازه پیدا کرد. مهم‏ترین خدمت فان‏گوگ به عالم نقاشی، مبارزه با اصول و قواعد رنگ‌‏آمیزی قدیمی در نقاشی بود و خود او نیز سبکی تازه و نو بدعت گذاشت. از فان‏گوگ آثارمتعددی برجای مانده که گل‏‎های آفتابگردان، شب ستاره و سیب‏‎زمینی‎خوران شهرتی جهانی دارند. وی در پنج سال آخر عمر خویش بیش از هشت‏صد تابلو ترسیم کرد تا این‏که سرانجام در 28 ژوئیه 1890میلادی در 37 سالگی خودکشی کرد. 

ونسان فان‏گوگ

*************************

114 سال پیش در چنین روزی برابر با بیست و هشتم ژوئیه 1902 میلادی:

کارل پوپِر فیلسوف و نظریه‎‏پرداز معروف اتریشی در خانواده‎‏ای یهودی در ویِن پایتخت اتریش، به‎‏دنیا آمد. وی پس از طی تحصیلات خود، مدتی به مشاغل آزاد روی آورد اما پس از آن به تدریس پرداخت. با قدرت‎‏گیری نازی‏‎ها در آلمان و سپس اتریش، پوپر جهت دوری از حاکمیت حزب نازی، به زلاندنو در قاره اقیانوسیه سفر نمود و به تدریس در دانشگاه مشغول شد. وی طی سال‏‎های بعد به ارائه نظرات خود پرداخت و طی بیش از پنجاه سال تدریس، کتاب‏‎هایی نیز نگاشت. پوپر در این زمان، در فلسفه علم و فلسفه سیاسی به‏‎عنوان یکی از نظریه‏‎پردازان شاخص شناخته شد و کتاب‏‎هایش به حدود سی زبان ترجمه گردید. پوپر با رد پوزیتیویسم منطقی و فلسفه تحلیلی، معیار علمی بودن یک گزاره را ابطال‏‎پذیری عنوان کرد. به این معنا که دانشمند نظریه‎‏ای را با حدس عرضه می‏‎کند و درصورتی‏که این نظریه با یک قضیه مشاهده‎‏ای ناسازگار باشد، آن نظریه ابطال می‏‎شود. پوپر در فلسفه سیاسی نیز یکی از بزرگ‏ترین حامیان لیبرالیسم در قرن بیستم به‏‎شمار می آید. پوپر در عین حال از نظم نوین امریکا حمایت کرد و ژاندارمی امریکا بر جهان را پذیرفت. از پوپر آثاری به‎‏جای مانده که "جامعه باز و دشمنان آن"، "شناخت عینی"، "حدس‌‏ها و ابطال‏‌ها"، "فقر تاریخی‏گری" و "منطق اکتشاف علمی" از آن جمله‏‎اند. کارل ریموند پوپر سرانجام در ۱۷ سپتامبر ۱۹۹۴میلادی در سن ۹۲ سالگی درگذشت.

کارل پوپِر

*******************************************

102 سال پیش در چنین روزی، بیست و هشتم ژوئیه سال 1914 میلادی:

در آستانه جنگ جهانی اول، امپراتوری اتریش به بهانه قتل ولیعهد این کشور در صربستان، به دولت صربستان اعلان جنگ داد. اما علت واقعی این اعلان جنگ، مخالفت مردم صربستان با دخالت های اتریش در امور داخلی کشورشان و شورش علیه این کشور بود. در جنگ جهانی اول، دولت های آلمان، اتریش و عثمانی در یک جبهه قرار داشتند و کشورهای روسیه، فرانسه، انگلستان و صربستان جناح مقابل را تشکیل می دادند. 

گاوریلو پرینسیپ-کسی که فرانتس فردیناند، ولیعهد اتریش، را به قتل رساند.

*************************************

56 سال پیش در چنین روزی بیست و هشت ژوئیه سال 1960 میلادی:

خانم "اتل لیلیان وینیچ" نویسنده معروف انگلیسی درگذشت. اِتِل لیلیان وینیچ در طفولیت پدر را از دست داد. وینیچ پس از گذران مراحل ابتدایى تحصیل، در هجده سالگی برای ادامه تحصیل عازم آلمان شد. وی در آن‏جا ضمن تحصیل، در رشته موسیقی نیز به فعالیت پرداخت و آن را به خوبی آموخت. وی هم‏چنین به فراگیری فلسفه، ادبیات و زبان‏‎شناسی پرداخت. وینیچ شیفته پژوهش در ادبیات جهان بود. از این رو، در سال 1887میلادی سفری به روسیه داشت و در آن‏جا در رشته ادبیات و زبان روس مطالعات وسیعی به عمل آورد. وی چندین سال به کار ترجمه پرداخت تا این‏که در سال 1897میلادی در سن 33 سالگی اولین کتاب خود به نام "خرمگس" را منتشر نمود. این کتاب در اندک زمانی به فروش رفت و تجدید چاپ شد. وی در این کتاب، سیمای واقعی و حقیقی انسان‏‎هایى را مجسم کرده است که برای کسب آزادی و استقلال و حقوق اجتماعی خود، دست به مبارزه دامنه‎‏داری می‎‏زنند و در این راه از مرگ نیز هراسی ندارند. وینیچ طی سال‏‎های فعالیت خود، آثار متعددی منتشر کرد که جک دایموُنْد، الیویالتام و کفشت را بکن از آن جمله‏‎اند. خانم اِتِل لیلیان وینیچ سرانجام در بیست و هشت ژوئیه 1960میلادی در نود و شش سالگی درگذشت. 

اتل لیلیان وینیچ

********************************************

40 سال پیش، در روز بیست و هشتم ژوئیه سال 1976 میلادی:

 زلزله بسیار شدیدی شهر «تانک شان» در شرق چین را لرزاند. این زمین لرزه که 7.8 ریشتر شدت داشت، بیش از 600 هزار کشته و صدها هزار مجروح و آواره برجای گذاشت. البته مقام های رسمی چین تلفات زلزله این کشور را 240 هزار کشته، ذکر کردند. این زمین لرزه بزرگترین زلزله این کشور پس از زمین لرزه سال 1556 میلادی، بود که باعث مرگ 830 هزار تن شد. 

زلزله در تانک شان

**********************************

 35 سال پیش، در روز هفتم اسد سال 1360 هجری شمسی:

 « ابوالحسن بنی صدر » رئیس جمهور مخلوع ایران به همراه « مسعود رجوی » رهبر گروهک تروریستی مجاهدین خلق ( معروف به منافقین ) از ایران گریخت. 37 روز قبل از آن ، بنی صدر به دلیل بی کفایتی و تشنج آفرینی و ناتوانی در دفاع از کشور در برابر تهاجم ارتش صدام حسین ، رسماً از سمت ریاست جمهوری برکنار شده بود. وی امیدوار بود با ترورهای وحشیانه مجاهدین خلق بار دیگر به قدرت بازگردد. اما درپی برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و برگزیده شدن محمد علی رجائی به سمت ریاست جمهوری ، بنی صدر ناامیدانه با لباس زنانه به همراه رجوی به فرانسه گریخت. بنی صدر در این کشور همچنان به فعالیت علیه جمهوری اسلامی ایران ادامه داد. رجوی نیز در خیانتی آشکار گروهش را در خدمت صدام حسین درآورد ، اما پس از سقوط دیکتاتور عراق ، این گروه نیز عملاً کارآیی خود را از دست داد. 

بنی صدر و رجوی

****************************************

 23 سال پیش، در روز هفتم اسد سال 1372 هجری شمسی: 

«هادی اسلامی» هنرمند صاحب نام سینما ، تلویزیون و تئاتر ایران درگذشت. وی در سال 1318 متولد شد و بازی در تئاتر را از سنین دبیرستان آغاز کرد و سپس به دانشکده تئاتر رفت. اسلامی در سال 1346 ه.ش تئاتر « زیر گذر لوطی صالح » را که بهترین کارش در این زمینه به شمار می رود ، نوبسندگی و بازیگری کرد. درپی پیروزی انقلاب اسلامی ایران ، این هنرمند حضور در سینما را با بازی در فیلم « دست شیطان » آغاز کرد. هادی اسلامی همچنین در چند مجموعه تلویزیونی نیز به ایفای نقش پرداخت . وی در سال 1364 ه.ش از سوی جشنواره فیلم فجر به عنوان بهترین بازیگر مرد برای بازی در فیلم « اتوبوس » شناخته شد. از دیگر فیلمهای وی می توان « موج توفان » ، « مرگ سفید » و « آشیانه مهر » را نام برد.

هادی اسلامی

 *******************************

 20 سال پیش، در روز هفتم اسد سال 1375 هجری شمسی: 

«عبدالله فرادی» استاد معاصر هنر خوشنویسی ایران درگذشت. وی در سال 1306 به دنیا آمد و از کودکی به این هنر علاقه مند شد. فرادی در نوجوانی خطاطی را جدی تر دنبال کرد و با آنکه در دو رشته حقوق و ادبیات لیسانس گرفت و برای ادامه تحصیل به فرانسه نیز رفت ، اما هیچگاه خوشنویسی را فراموش نکرد. فرادی نزد خوشنویسان برجسته معاصر حضور یافت و در اعتلای هنر خود کوشید تا آنکه خود استادی برجسته شد. وی تعداد زیادی خوشنویس تربیت کرد و کتابها و متون متعددی را به خط خوش نگاشت. 

عبدالله فرادی

*********************

 11 سال پیش، در روز هفتم اسد سال 1384 هجری شمسی: 

شیخ «محمد تقی بهلول گنابادی»، عالم، عارف و مبارز ایرانی درگذشت. وی در سال 1279 ه.ش در شهر گناباد در شمال شرقی ایران متولد شد. هشت ساله بود که حافظ کل قرآن شد و پس از آموختن دروس مقدماتی دینی ، برای ادامه تحصیل عازم شهر مقدس مشهد شد. محمدتقی بهلول ، در دفاع از اسلام و مسلمانان بسیار شجاع و دلیر بود. هنگامی که رضا خان ، دیکتاتور پهلوی درپی برداشتن حجاب زنان ایرانی بود ، وی در سال 1314 ه.ش در مشهد طی یک سخنرانی تند و اعتراض آمیز ، این اقدام را محکوم می کند که به سرکوب مردم و فرار بهلول به افغانستان می انجامد. او در این کشور نیز به مبارزه با استبداد می پردازد که برایش 30 سال زندانی درپی داشت. شیخ محمد تقی بهلول پس از آن به دانشگاه الازهر مصر می رود و با استقبال مواجه می شود. اما پس از چندی ، هنگامی که به ایران بازمی گردد ، دستگیر می شود. پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران ، وی به هدایت و ارشاد مردم و حمایت از نظام اسلامی پرداخت . این عالم مجاهد ، بسیار ساده زیست و زاهد بود و از قریحه شاعری نیز برخوردار بود، به طوری که 200 هزار بیت شعر از وی باقی مانده است. 

محمد تقی بهلول گنابادی

 

]]>
برگی از تاریخ Thu, 28 Jul 2016 17:21:12 +0430
چهارشنبه 6 اسد 1395 http://dari.irib.ir/برگی-از-تاریخ/item/120887-چهارشنبه-6-اسد-1395 http://dari.irib.ir/برگی-از-تاریخ/item/120887-چهارشنبه-6-اسد-1395

امروز چهارشنبه ششم اسد سال 1395 هجری شمسی، برابر با 22 شوال سال 1437 هجری قمری و مطابق با 27 ژوئیه سال 2016 میلادی است.

****************************************

 1096 سال پیش در چنین روزی، بیست و دوم شوال سال 341 هجری قمری:

«ابواسحاق کسائی مروزی»(Kesa-i Marvazi) شاعر معروف ایرانی متولد شد. دوران زندگی او مقارن با اواخر عهد سامانی و اوایل دوره غزنوی در ایران بود. او در آغاز، شاعری مدیحه سرا بود، اما پس از چندی در پی دگرگونی روحی که موجب تحول فکری و عقیدتی او شد، زهد و عبادت، پیشه کرد و تنها به مدح پیامبر اسلام (ص) و خاندان ایشان و وعظ پرداخت. کسائی در ابداع مضامین، بیان معانی و توصیف و تشبیه، قدرت بسیار داشت. او موعظه و حکمت را در شعر فارسی به کمال رسانید و می توان گفت مقدمات ظهور شاعران بزرگی چون ناصرخسرو را فراهم آورد. این شاعر گرانمایه ایرانی در سال 394 هجری قمری درگذشت و دیوان شعری از خود به جای گذاشت که در عرصه ادب فارسی، بدیع و ارزشمند است.

کسایی مروزی

**********************************

286 سال پیش در چنین روزی، بیست و دوم شوال سال 1151 هجری قمری:

«محمد حسین خاتون آبادی»، عالم برجسته ایرانی وفات یافت. وی نزد پدر خویش محمد صالح و جد مادری اش علامه مجلسی، علوم بسیاری آموخت و به مقامات عالی علمی و معنوی دست یافت. او در فقه، ادبیات و حدیث مهارت بسیار داشت و احادیث معتبر اسلامی را در کتاب هایش گردآوری و تالیف کرد. از جمله تالیفات ارزنده و متعدد خاتون آبادی می توان به کتاب های «الالواح السماویه»، «نجم الثاقب» و «حاشیه بر شرح لمعه» اشاره نمود.

آیت الله خاتون آبادی

*******************************

 244 سال پیش در چنین روزی، بیست و هفتم ژوئیه سال 1772 میلادی:

قرارداد اولین تقسیم لهستان میان سه قدرت بزرگ اروپای قرن هجدهم میلادی به امضا رسید. این سرزمین که امروز از کشورهای مستقل شرق اروپا است با امضای قرارداد مذکور توسط نمایندگان روسیه، اتریش و پروس، میان این سه کشور تقسیم شد. دولت های روسیه، اتریش و پروس به بهانه حفظ کشور لهستان از فساد و اضمحلال، هر یک بخش هایی از خاک این کشور را تصرف کردند. شایان ذکر است که لهستان تاکنون چهار بار میان کشورهای مختلف تقسیم شده است.

لهستان

********************************

 192 سال پیش در چنین روزی، بیست هفتم ژوئیه سال 1824 میلادی:

«آلکساندر دوما» (پسر) ( Alexandre Dumas )، نویسنده و ادیب فرانسوی در پاریس متولد شد. وی فرزند آلکساندر دوما (پدر) ، ژنرال ارتش و نویسنده فرانسوی بود. دوران کودکی دوما (پسر) با رنج و محنت سپری شد و این رنج و درد در همه آثار او منعکس است. او نمایشنامه ها و رمان های متعددی نوشت و در آنها تلاش کرد تا هنجارها و آداب صحیح اجتماعی را رواج دهد. از جمله آثار مشهور دوما (پسر) می توان به «خانم کامیلیا»، «نصف جهان» و «مساله پول» اشاره کرد. وی در سال 1895 درگذشت.

الکساندر دوما (پسر)

***************************

 181 سال پیش، در روز بیست و هفتم ژوئیه سال 1835 میلادی:

 «جیوسوئه کاردوچی» (Giosue Carducci) شاعر و نویسنده میهن دوست ایتالیایی به دنیا آمد. وی دکترای خود را در رشته ادبیات دریافت کرد و به مقتضای شرایط کشورش که به سوی وحدت پیش می رفت، شعر می گفت. کاردوچی که خطیبی توانا بود، با مسافرت به شهرهای مختلف ایتالیا، با خواندن شعرهایش مردم را به مبارزه با اشغالگران اتریشی ترغیب می کرد. او قسمتی از تاریخ ایتالیا را به شعر درآورد و کتاب نهم اشعار هومر شاعر یونان باستان را به ایتالیائی (لاتین جدید) ترجمه کرد. کاردوچی معتقد بود که دموکراسی باید کامل و واقعی باشد و در غیر این صورت اصلاً وجود نداشته باشد. البته وی در میهن دوستی گاه راه افراط را می پیمود و از جمله خواستار گسترش مرزهای ایتالیا تا مرزهای روم باستان و الحاق صربستان، یونان، آلبانی و حتی بخش هایی از شمال آفریقا به ایتالیا بود. کاردوچی در سال 1906 برنده جایزه نوبل شد و سه سال بعد در 74 سالگی درگذشت.

جیوسوئه کاردوچی

**************************

 175 سال پیش، در روز بیست و هفتم ژوئیه سال 1841 میلادی:

 «میخائیل لرمانتوف» (Mikhaïl Lermonto) شاعر و نویسنده روس درپی یک دوئل، کشته شد. وی در سال 1814 در مسکو متولد شد و خیلی زود دوق و استعداد خود را در شعر نشان داد. لرمانتوف که هم عصر الکساندر پوشکین دیگر شاعر بزرگ روس بود، از وی تأثیر پذیرفت. این دو شاعر را بزرگترین شاعران ادبیات روسی برشمرده اند. شعر لرمانتوف مضامین اعتراضی و پرشور دارد و پیشرو رمانتیسم ادبی روسیه است. البته وی از نویسندگی نیز غافل نبود و در زمینه نثر نیز آثاری برجسته دارد. از جمله آثار این شاعر و نویسنده جوان روسی می توان به «قهرمان عصر ما»، «مرگ پیامبر» و «شاخه فلسطین» اشاره کرد.

میخائیل لرمانتوف

 *************************

 143 سال پیش، در روز بیست و هفتم ژوئیه سال 1873 میلادی: 

«فیودور ایوانوویچ تیوتچف» (Fyodor Ivanovich Tyutchev) شاعر و سیاستمدار روسی از دنیا رفت. وی در سال 1803 متولد شد و تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته زبانشناسی تاریخی به پایان برد. تیوتچف به مدت 22 سال نماینده روسیه در شهر مونیخ آلمان بود و از محیط اجتماعی و افکار اندیشمندان این کشور تأثیر پذیرفت. وی اگر چه در آلمان نیز شعر می سرود، اما پس از بازگشت از این کشور به طور جدی تری به ادبیات پرداخت و علاقه فراوانی به سرودن شعر در باره طبیعت نشان داد. 

فیودور ایوانوویچ تیوتچف

***********************************

27 سال پیش، در روز ششم اسدسال 1368 هجری شمسی: 

مردم مسلمان ایران همزمان با پنجمین انتخابات ریاست جمهوری با شرکت در یک همه پرسی، با اکثریت قوی، اصلاحات انجام شده در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران را تایید کردند. حضرت امام خمینی (ره ) اندکی قبل از رحلت خود در جوزا 1368 هجری شمسی، فرمان انجام این اصلاحات و تشکیل مجلسی به این منظور را صادر کرد. از مهمترین تغییرات در قانون اساسی، حذف شرط مرجعیت برای احراز سمت رهبری بود. همچنین افزایش اختیارات رئیس جمهوری و حذف سمت نخست وزیری از دیگر تغییرات مهمی بود که به منظور جلوگیری از تداخل مسئولیت ها و انسجام بیشتر قوه مجریه، انجام شد. براساس اصلاحات قانون اساسی، به منظور افزایش کارآیی و تمرکز در قوه قضاییه، شورای عالی قضایی از ریاست این قوه حذف شد و به جای آن رئیس قوه قضائیه مسئولیت قوه قضائیه را به عهده گرفت. در پنجمین انتخابات ریاست جمهوری آیت الله هاشمی رفسنجانی از یاران نزدیک امام خمینی(ره) به عنوان رئیس جمهور انتخاب شد.

قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران 

 *******************************

7 سال پیش در چنین روزی برابر با ششم اسد 1388 شمسی:

سیف‎الله داد، کارگردان مطرح ایرانی درگذشت. سیف‌‏الله داد در سال ۱۳۳۴شمسی در خرمشهر به‏‌دنیا آمد. وی در سال ۱۳۵۱شمسی از دانشگاه شیراز در رشته جامعه‌‏شناسی فارغ‎‏التحصیل شد. اوایل سال‌های دهه ۶۰شمسی، وی عضو شورای بررسی فیلمنامه شبکه اول تلویزیون بود و بعد از آن به عضویت بنیاد سینمایی فارابی درآمد. داد در نیمه اول دهه ۷۰شمسی، دو سال رئیس هیأت مدیره خانه سینما بود و از سال ۱۳۷۶ تا ۱۳۷۹شمسی، معاون سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بود. وی در طول سال‌های فعالیت خود علاوه بر کارگردانی فیلم‏‌هایی چون "زیر باران"، "کانی‏مانگا" و "بازمانده" به‎‏عنوان تدوینگر نیز فعالیت داشت. او به‏‌عنوان تدوینگر، در فیلم‌های "هور در آتش"، "ابلیس"، "در مسلخ عشق" و "بچه‌های طلاق" فعالیت کرده و در فیلم "از کرخه تا راین" ساخته ابراهیم حاتمی‏‌کیا به‌‏عنوان مجری طرح همکاری داشته است. سیف‌‏الله داد، سرانجام در بامداد روز ششم اسد  سال ۱۳۸۸شمسی، در بیمارستان مهر تهران بر اثر ابتلا به سرطان درگذشت.

سیف الله داد

 

]]>
برگی از تاریخ Sun, 24 Jul 2016 17:19:11 +0430
سه شنبه 5 اسد 1395 http://dari.irib.ir/برگی-از-تاریخ/item/120886-سه-شنبه-5-اسد-1395 http://dari.irib.ir/برگی-از-تاریخ/item/120886-سه-شنبه-5-اسد-1395

امروز سه شنبه پنجم اسد سال 1395 هجری شمسی، برابر با 21 شوال رمضان سال 1437 هجری قمری و مطابق با 26 ژوئیه سال 2016 میلادی است.

**********************************************

1345 سال پیش، در روز بیست و یکم شوال سال 92 هجری قمری:

سرزمین آندلس - واقع در اسپانیای کنونی - توسط سپاه اسلام به فرماندهی طارق بن زیاد فتح شد . طارق با حدود 12 هزار سرباز ، با کشتی ازتنگه ای میان مراکش و اسپانیا که به نام او جبل الطارق نامیده شده است، عبور کرد. او برای ترغیب سپاه خود به جنگ با دشمن ، دستور داد تا کشتی هایی را که با آنها از دریا عبور کرده بودند، آتش بزنند. در نتیجه مسلمانان با رشادت و شهامت تمام جنگیدند و اسپانیا را فتح کردند . مسلمانان در طول 8 قرن حکومت در آندلس ، مراکز متعدد فرهنگی و تاسیسات اقتصادی بوجود آوردند و برای دوره ای طولانی ، این سرزمین ، مهد تمدن اسلامی بود . اما در اواخر قرن نهم هجری قمری ( اواخر قرن پانزدهم میلادی ) پادشاهان اروپایی با استفاده از ضعف و غفلت مسلمانان در آندلس، آنان را شکست دادند و بدین ترتیب حکومت مسلمانان در این سرزمین از بین رفت.

طارق بن زیاد

*****************************************

1083 سال پیش درچنین روزی ، بیست و یکم شوال سال 354 هجری قمری :

«ابن حبان» (Ebn-e Habban) محدث، فقیه و مورخ مشهور قرن چهارم هجری قمری، درگذشت. وی مقدمات علوم را از اساتید مشهور عصر خود آموخت و سپس به نیشابور ـ در شمال شرقی ایران ـ که در آن زمان ، یکی از مراکز مهم کسب علم و دانش بود ، رفت و به ادامه تحصیل پرداخت . ابن حبان از صاحب نظران در علم حدیث به شمار می رفت و دراین زمینه ، آراء و نظرات ویژه ای داشت . وی چندین بار به مقام قضاوت در شهرهای مختلف منصوب شد . ابن حبان کتابخانه شخصی خود را برای استفاده و نسخه برداری دیگر دانشمندان وقف کرد ، اما بیشتر کتب او از بین رفته است . ازآثار باقی مانده ابن حبان می توان به « الثقات » و « روضه العقلاء و نزهه الفضلاء » اشاره کرد .

ابن حبان

***********************************

330 سال پیش در چنین روزی بیست و ششم ژوئیه سال 1686 میلادی:

 "پیر کورنی" نویسنده و ادیب معروف فرانسوی درگذشت. وی پس از پایان تحصیلات خود، ابتدا به شغل وکالت دعاوی پرداخت و پس از چندی به نمایش‎‏نامه‎‏نویسی روی آورد. پیِر کورنی به نمایش‎‏نامه‏‎نویسی علاقه بسیار داشت و در این کار تا آنجا پیشرفت کرد که بعدها پدر نمایش‎‏نامه‌نویسی فرانسه و بنیان‏‎گذار تئاتر کلاسیک در این کشور لقب گرفت. کورنی در اشعارش زبانی ساده و روان را به‌کار می‏‎گرفت و به‌همین دلیل بسیاری از اشعار او به‌صورت پند در میان مردم فرانسه رواج یافته است. قهرمانان آثار او از معیار عادی زندگی فراتر رفته، انسان‏‎هایى شجاع و بشردوست هستند و قدرت اراده و غرور و عقل را تا حد فوق بشر ارائه می‎‏دهند. کورنی به‌سبب خلق شخصیت‎‏های بزرگ و خصوصیت‏‎های عالی تراژدی و به‌سبب عظمت سبک انشاء، شخصیتی برجسته و ممتاز به‌شمار می‎‏آید. کورنی در اواخر عمر در تهی‏‎دستی و گمنامی در ۲۶ ژوئیه ۱۶۸۶میلادی در سن هشتاد سالگی درگذشت. اما بعدها با ساخت فیلم و تئاتر از آثار او، شهرت کورنی فراگیر شد. "هوراس"، "سید" و "پولیوکت" از آثار مشهور اوست.

پیر کورنی

 ***********************************

169 سال پیش در چنین روزی بیست وششم ژوئیه سال 1847 میلادی:

کشور افریقایی "لیبریا" استقلال یافت و این روز به نام روز ملی این کشور نامگذاری شد. لیبریا در غرب افریقا، در کنار اقیانوس اطلس و در همسایگی کشورهای گینه، سیرالئون و ساحل عاج واقع شده است. بیشتر جمعیت 3 میلیون نفری لیبریا پیرو مذاهب بومی و 16 درصد هم مسلمان می‏‎باشند. زبان رسمی مردم لیبریا انگلیسی و خط رایج آن لاتین است. ملیت سکنه لیبریا از قبایل مختلف بومی و نژاد آنها سیاه است. لیبریا در سال 1822میلادی با حمایت دولت امریکا به صورت سرزمینی مستقل برای سیاهان امریکا، شکل گرفت و شهر مونروویا به نام رئیس جمهور امریکا، بنا نهاده شد. در سال 1841 قانون اساسی این کشور تدوین شد و نام لیبریا به معنای سرزمین آزادگان به آن اطلاق گردید. در 26 ژوئیه 1847 جدایی این کشور و استقلال آن از امریکا اعلام شد.

پرچم لیبریا

 *****************************************

160 سال پیش در چنین روزی، بیست و ششم ژوئیه سال 1856 میلادی:

«جرج برنارد شاو» ( Shaw )، نویسنده، طنزپرداز و منتقد ایرلندی در دوبلین متولد شد. وی پس از مدتی، داستان نویسی و نمایشنامه نویسی را آغاز کرد. شاو در نمایشنامه هایش، مشکلات و کاستی های اجتماعی عصر خود را مورد بررسی قرار داده است. خصوصیت بارز آثار او، طنز ظریفی است که در تمام نوشته ها و آثارش مشهود است و یکی از دلایل اصلی شهرت او نیز همین خصوصیت به شمار می رود. برنارد شاو علاقه خاصی به دین اسلام داشت و بارها در نوشته های خود به بزرگی و اهمیت این آئین پاک اعتراف کرده است. وی می گوید: «دین محمد، یگانه دینی است که برای تمام ادوار زندگی بشری مناسب است و قابلیت آن را دارد که هر نسلی را به خود جلب کند و پیش بینی می کنم که اروپا در آینده، دین محمد را قبول خواهد کرد.»در سال 1925 جایزه ادبی نوبل به جرج برنارد شاو، تعلق گرفت. وی در سال 1950 درگذشت. از شاو آثار متعددی باقی مانده است که «مرد سرنوشت»، «شاگرد شیطان» و «ژاندارک مقدس» از آن جمله اند. 

جرج برنارد شاو

****************************************

118 سال پیش در چنین روزی بیست وششم ژوئیه سال 1898 میلادی:

عنصر پرقدرت رادیوم توسط "پیر و ماری کوری" دانشمندان لهستانی کشف شد. ماری کوری فیزیک‏دان بزرگ لهستانی در 26 ژوئیه سال 1898میلادی، عنصر جدیدی کشف کرد و نام آن را به دلیل علاقه‏‎ای که به زادگاه خود واقع در پولَند لهستان داشت، پلونیوم گذارد. اما وی و همسرش پیِر کوری به این کشف قانع نشدند زیرا بقیه ماده‎‏ای که بعد از پلونیوم به دست آمد، به مراتب قوی‏تر و موثرتر از پلونیوم بود. آن‏ها دوباره به صاف کردن محلول پرداختند تا آنکه ماده جدیدی را کشف کردند و آن را رادیوم نامیدند. رادیوم عنصر عجیبی بود. قدرت رادیو اکتیویته آن میلیون‏‎ها بار بیش از اورانیوم بود و این همان چیزی بود که ماری کوری مدت‏‎ها درجستجویش بود. رادیوم به آسانی روی فیلم عکاسی اثر می‎‏گذارد و شدت این تاثیر حتی موقعی که فیلم در کاغذ ضد نور پیچیده شده باشد دیده می‏‎شود. ماری کوری دریافت که رادیوم روی بافت بدن اثر می‎‏کند و آن را از بین می‏‎برد. بنابراین می‏‎توان از آن برای معالجه سرطان و سایر بیماری‏‎های پوستی استفاده کرد. ماری کوری با این کشف به همراه همسرش، برنده جایزه نوبل فیزیک شد. رادیوم در شمار یکی از گران‎بهاترین و کمیاب‎‏ترین فلزات جهان قرار دارد.

پیر و ماری کوری

 ****************************************

88 سال پیش در چنین روزی بیست وششم ژوئیه سال 1928 میلادی:

استنلی کوبریک، کارگردان و تهیه کنندهٔ آمریکایی متولد شد. او یکی از بهترین کارگردانان جهان در قرن بیستم به حساب می آید. فیلم های کوبریک معمولا جنجالی و همین طور مورد ستایش منتقدان واقع شده‌اند. کوبریک به دقیق بودن و به نمایش درآوردن همه جزئیات دقیق در فیلم هایش معروف بود. به همین علت روش او در فیلمسازی کند و طولانی بوده, تا آنجا که گاهی میان دو فیلم او سال ها وقفه می‌افتاده‌ است. او در طول ۴۸ سال فعالیت در حیطه کارگردانی تنها ۱۳ فیلم بلند ساخت. سبک‌های گوناگون فیلم هایش و انزوای او چه در روش فیلمسازی و چه در مورد شخصیت فردی وی, او را مشهور ساخته‌است.استنلی کوبریک یکی از معدود کارگردانان کمال گرا در تاریخ سینما به شمار می‌آید. او و اورسن ولز، دو نابغه دنیای سینما شناخته می‌شوند. 

استنلی کوبریک

**************************************

60 سال پیش در چنین روزی، بیست و ششم ژوئیه سال 1956 میلادی:

کانال سوئز توسط جمال عبدالناصر، رئیس جمهوری وقت مصر، ملی اعلام شد و سازمانی مصری برای اداره آن تاسیس شد. کانال سوئز در سال 1896 میلادی، پس از اشغال مصر توسط انگلیس، احداث و بدین وسیله راه دریایی میان اروپا و آسیا کوتاهتر شد. تسلط انگلیس و نیز فرانسه همچنان بر کانال سوئز ادامه داشت تا اینکه در زمان حکومت جمال عبدالناصر، وی برای قطع دست این دو دولت استعماری از این کانال استراتژیک، آن را ملی اعلام کرد. در پی این اقدام ناصر، نیروهایی از انگلیس، فرانسه و رژیم صهیونیستی، همزمان به مصر حمله کردند. اما با وجود برتری نظامی این کشورها در جنگ سوئز، فشار بین المللی بر دولت های متجاوز و مقاومت ملت مسلمان مصر، موجب عقب نشینی اشغالگران از منطقه کانال سوئز شد و این کانال در اختیار ملت و دولت مصر قرار گرفت. 

جمال عبدالناصر

*******************************************

51 سال پیش، در روز بیست و ششم ژوئیه سال 1965 میلادی: 

مجمع الجزایر مالدیو در جنوب آسیا، استقلال خود را به دست آورد. این جزایر اوایل قرن شانزدهم توسط پرتغالی ها اشغال شد. سپس هلندی ها، فرانسوی ها و سرانجام در اواخر قرن نوزدهم - انگلیسی ها بر مالدیو مسلط شدند. در این دوران، مالدیو جزئی از قلمرو سریلانکا بود. به دنبال استقلال سریلانکا، انگلیس در سال 1948 میلادی به مالدیو خودمختاری داد و هفده سال بعد در سال 1965 میلادی این مجمع الجزایر به استقلال دست یافت. کشور مالدیو که از حدود 2000 جزیره مرجانی تشکیل شده است، 298 کیلومتر مربع مساحت دارد و در جنوب شبه قاره هند در اقیانوس هند واقع شده است. 

پرچم مالدیو

**************************************

46 سال پیش در چنین روزی بیست وشش ژوئیه سال 1970 میلادی:

"آنتونیو سالازار" نخست وزیر و دیکتاتور پرتغال درگذشت. وی پس از اتمام تحصیلات خود در رشته حقوق و اقتصاد به تدریس پرداخت و در سال 1926میلادی پس از وقوع یک کودتای نظامی در این کشور به وزارت دارایى برگزیده شد که پس از چند روز به دلیل عدم اختیارات کافی استعفا داد. سالازار، در سال 1928 میلادی در حالی که کشور، بحران مالی را طی می‏‌کرد به همان مقام دعوت شد و با اختیارات کافی امور دارایى را در دست گرفت. وی سپس در سال 1932 به نخست‌‏وزیری رسید و این سمت را به مدت بیش از 36 سال حفظ کرد. او اگرچه دیکتاتور مطلق کشور بود اما اصلاحات فراوانی در زمینه ارتقاء سطح زندگی، توسعه اقتصادی، بهبود اجتماعی و تعلیمات همگانی در کشور به وجود آورد. او پس از به دست‏گرفتن قدرت تنها حزب سیاسی کشور یعنی وحدت ملی را سازمان داد. سالازار در 16 سپتامبر 1968میلادی پس از اطلاع از ضعف جسمانی از نخست‏وزیری کناره گرفت و در 26 ژوئیه 1970میلادی در 81 سالگی جان سپرد. مشی سالازار، معروف به سالازاریسم مبتنی بر دیکتاتوری سیاسی و اجتماعی توأم با اصلاحات اقتصادی و تامین رفاه عمومی بود.

آنتونیو سالازار

************************************

37 سال پیش، در روز بیست و ششم ژوئیه سال 1979 میلادی:

«زهیر محسن» (Zuheir Mohsen)، دبیرکل وقت سازمان فلسطینی الصاعقه در شهر کان - در فرانسه - توسط عوامل سازمان جاسوسی رژیم صهیونیستی - موساد ـ ترور شد. تروریست های صهیونیست پس از کشتن زهیر محسن از محل گریختند و پلیس فرانسه نیز مدعی شد که نشانی از آنها نیافته است. با وجود آنکه رژیم صهیونیستی تعداد زیادی از رهبران و مردم فلسطین را ترور کرده است، هیچگاه کشورهای مدعی مبارزه با تروریسم نظیر آمریکا این رژیم را محکوم نکرده اند. 

زهیر محسن

******************************

 37 سال پیش، در روز پنجم اسد سال 1358 هجری شمسی:

 اولین نماز جمعه رسمی پس از انقلاب اسلامی ایران، در تهران برگزار شد. امامت این نماز جمعه را مرحوم آیت الله سید محمود طالقانی از علمای مبارز و انقلابی برعهده داشت و انبوه مردم از قشرهای مختلف در آن شرکت داشتند. قبل از انقلاب اسلامی ایران، به دلیل استبداد و خفقان حاکم، امکان برگزاری نماز جمعه ای که در آن امام جمعه آزادانه به بیان مسائل روز بپردازد، نبود. اما پس از پیروزی انقلاب اسلامی، این مراسم عبادی – سیاسی جایگاه واقعی خود را بازیافت و به تجلی گاه وحدت و قدرت مردم مسلمان ایران و تریبونی برای آگاهی بخشی درمورد مسائل داخلی و بین المللی تبدیل شد. 

آیت الله سید محمود طالقانی

*************************

 36 سال پیش در چنین روزی، پنجم اسد

سال 1359 هجری شمسی:

«محمدرضا پهلوی» آخرین شاه ایران، در قاهره پایتخت مصر درگذشت. وی در سال 1298 هجری شمسی متولد شد و پس از عزل پدرش رضاخان از سلطنت و تبعید وی توسط انگلیسی ها، وارث سلطنت او شد. دومین شاه سلسله پهلوی که همچون پدرش، سلطنت خود را مدیون انگلیسی ها بود، تلاش کرد تا منافع نامشروع آنها را در ایران حفظ کند. اما با قیام مردم ایران در سال 1329 هجری شمسی و پیروزی نهضت ملی شدن صنعت نفت، دست انگلیسی ها از ایران کوتاه شد. سه سال بعد، آمریکا وانگلیس کودتایی را در ایران ترتیب دادند که منجر به سرنگونی حکومت ملی دکتر مصدق و بازگشت محمدرضا شاه به تهران شد. محمد رضا، سه روز قبل از کودتا، به خارج از ایران گریخته بود و پس از حصول اطمینان از پیروزی کودتا، به ایران بازگشت. از این پس آمریکا به غارت منابع ایران پرداخت. محمدرضا شاه با پشتیبانی واشنگتن به سرکوب مخالفت های مردمی پرداخت و برای حفظ سلطنت خود، سلاح های فراوانی از آمریکا خرید. در سال 1357 ه.ش. انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی (ره) اوج گرفت و در بهمن ماه همان سال با پیروزی انقلاب، به 37 سال سلطنت شاه جنایتکار خاتمه داده شد. محمدرضا پهلوی پس از فرار از ایران در دی ماه 1357 ه.ش، ابتدا به مصر و سپس به چند کشور دیگر رفت. اما پس از آنکه با اقامت وی در این کشورها و حتی آمریکا مخالفت شد، به مصر بازگشت و در همین کشور مرد.

محمدرضا پهلوی در سال های آخر حیات

********************************

 28 سال پیش، در روز پنجم اسد سال 1367 هجری شمسی:

عملیات بزرگ «مرصاد» برای درهم کوبیدن عناصر گروهک تروریستی منافقین در غرب ایران، آغاز شد. دو روز قبل از آن، منافقین که نیروهای خود را در مرز ایران و عراق گردآوری کرده و توسط رژیم سابق عراق با سلاح های سنگین و نیمه سنگین مجهز شده بودند، تجاوز به خاک ایران را آغاز کرده بودند. طرح عملیات گروهک منافقین بسیار ساده لوحانه و غیرواقع بینانه بود. رهبری منافقین تصور می کرد که نیروهای این گروهک بدون برخورد با مانع مهمی از جاده های اصلی کشور عبور خواهند کرد و در مدت کوتاهی به تهران خواهند رسید و پایتخت ایران را به تصرف درخواهند آورد. اما نیروهای نظامی ایران با همراهی نیروهای مردمی در عملیات مرصاد، عناصر منافقین را در غرب ایران، محاصره کردند و این تروریست های مزدور و وابسته به بیگانه را درهم کوبیدند.

عملیات مرصاد

 

]]>
برگی از تاریخ Sat, 23 Jul 2016 17:16:12 +0430
دوشنبه 4 اسد 1395 http://dari.irib.ir/برگی-از-تاریخ/item/120885-دوشنبه-4-اسد-1395 http://dari.irib.ir/برگی-از-تاریخ/item/120885-دوشنبه-4-اسد-1395

امروز دوشنبه چهارم اسد سال 1395 هجری شمسی، برابر با 20 شوال رمضان سال 1437 هجری قمری و مطابق با 25 ژوئیه سال 2016 میلادی است.

***************************

620 سال پیش در چنین روزی ، بیستم شوال سال 817 هجری قمری:

«مجدالدین ابوطاهر محمدبن یعقوب فیروز آبادی»، لغت شناس و تدوین کننده کتاب های لغت ، وفات یافت . وی در زمینه حدیث ، تفسیر و تاریخ نیز از دانش بسیاری برخوردار بود و دراین موضوعـات کتاب هایی را به رشته تحریر درآورده است . اما مهمترین فعالیت فیروزآبادی در زمینه علم لغت است و مهمترین اثر وی در این موضوع ، کتاب « قاموس » از مهمترین لغت نامه های زبان عربی است . همچنین کتب «سفرالسعاده » و « تنویر المقیاس » از دیگر آثار این لغت شناس برجسته مسلمان ایرانی به شمار می رود.

مجدالدین ابوطاهر محمد بن یعقوب فیروز آبادی

****************************

 122 سال پیش، در روز بیست و پنجم ژوئیه سال 1894 میلادی:

جنگ چین و ژاپن با حمله نیروهای ژاپنی به سواحل چین آغاز شد. علت بروز این جنگ، حمله ژاپن برای تصرف اراضی وسیعی از شبه جزیره کره و شمال سرزمین چین بود. در این جنگ، ژاپن به دلیل برخورداری از تجهیزات پیشرفته تر پیروز شد. در پایان جنگ، پیمان شیمونوسکی میان طرفین منعقد شد که به موجب آن شبه جزیره کره ظاهراً مستقل شد، ولی عملا تحت الحمایه ژاپن قرار گرفت. از سوی دیگر چین نیز به اجبار چند جزیره را به ژاپن واگذار کرد. جنگ چین و ژاپن، زمینه ساز بروز جنگ میان ژاپن و روسیه نیز شد. زیرا ژاپن با حمله به چین، برخی از پایگاهها و مواضع روسیه را در این کشور، مورد حمله قرار داده بود.

جنگ ژاپن و چین

******************************

 94 سال پیش، در روز بیست و پنجم ژوئیه سال 1922 میلادی:

 پس از جنگ جهانی اول و تجزیه امپراتوری عثمانی، بنا بر مصوبه جامعه ملل، قیمومیت فلسطین رسماً به انگلیس واگذار شد. البته نیروهای انگلیسی از سال 1917 و درپی وعده آرتور جیمز بالفور، وزیر خارجه وقت انگلیس به صهیونیست ها مبنی بر تشکیل یک کشور یهودی در فلسطین، وارد این کشور اسلامی شده بودند. قیمومیت انگلیس بر فلسطین در واقع برای آماده کردن زمینه برای اشغال این کشور توسط صهیونیست ها بود. در طول سلطه انگلیسی ها بر فلسطین، همه گونه امکانات برای مهاجرت یهودیان به این کشور و فعالیت سازمانهای صهیونیست فراهم شد. در مقابل، انگلیس با ترفندهای مختلف و وضع قوانین ناعادلانه، بر فلسطینی ها فشار وارد می کرد تا مجبور به ترک سرزمینشان شوند. همکاری انگلیسی ها و صهیونیست ها سرانجام در ماه مه سال 1948 به بار نشست و سربازان انگلیسی پایگاه های خود را تحویل صهیونیست های مسلح دادند و فلسطین را ترک کردند. درپی این اقدام، تأسیس رژیم نامشروع صهیونیستی اعلام شد. 

آغاز قیمومیت انگلیس بر فرانسه

******************************

 78 سال پیش در روز بیست و پنجم ژوئیه سال 1938 میلادی:

انفجار جداگانه دو بمب در بازارهای سبزی فروش ها در فلسطین، 62 غیرنظامی را کشت و نزدیک به صد نفر را مجروح کرد. گروههای تروریستی صهیونیستی این دو بمب را کار گذاشته بودند و هدف آنها، ایجاد وحشت و نا امن کردن زندگی فلسطینی ها در میهنشان و در نتیجه، کوچ دادن فلسطینی ها بود. حمله به روستاها و اماکن پرجمعیت شهرها و به خاک و خون کشیدن غیرنظامیان فلسطینی، از روش های اصلی صهیونیست ها برای ایجاد رعب و وحشت در میان فلسطینی ها بود که اکنون نیز ادامه دارد.

انفجار

*************************************

72 سال پیش در چنین روزی ، چهارم اسد سال 1323 هجری شمسی:

 «رضا پهلوی» معروف به رضاخان، بنیانگذار سلسله وابسته پهلوی در ایران، پس از 16 سال سلطنت و سه سال تبعید، در آفریقای جنوبی درگذشت. وی در سال 1257 هجری شمسی، در یکی از روستاهای شمال ایران متولد شد. رضاخان در سال 1299 هجری شمسی درحالی که افسر نیروهای قزاق بود، از سوی انگلیس ماموریت یافت برای حفظ منافع دولت لندن، دست به کودتا در ایران بزند. پس از این کودتا، رضا خان وزیر دفاع شد و سپس به نخست وزیری رسید . سرانجام وی با حمایت انگلیس در سال 1304 ه. ش. سلسله قاجار را برانداخت و باوجود مخالفت روحانیون و سیاستمداران آزادیخواه با او، بر تخت سلطنت نشست. از آن پس وی به مدت 16 سال، مستبدانه بر ایران حکومت کرد و کوشید مظاهر فرهنگ غربی را جایگزین فرهنگ اسلامی در ایران کند. به همین دلیل، مردم مسلمان ایران شدیداً با رضا خان مخالف بودند. درپی آغاز جنگ جهانی دوم و ابراز تمایل پادشاه مستبد ایران به هم پیمانی با هیتلر - دیکتاتور آلمان - متفقین ایران را اشغال کردند و رضا شاه را در سال 1320 هجری شمسی دستگیر و به جزیره موریس در نزدیکی آفریقای جنوبی تبعید کردند. 

جنازه رضا خان

********************************

 23 سال پیش، در روز بیست و پنجم ژوئیه سال 1993 میلادی:

نیروهای رژیم صهیونیستی بار دیگر از زمین، هوا و دریا، جنوب لبنان را مورد حمله وحشیانه قرار دادند. این حمله بعد از تهاجم سراسری به لبنان در سال 1982 میلادی، شدیدترین عملیات نظامی صهیونیست ها علیه لبنان بود. رژیم صهیونیستی به بهانه مقاومت مسلحانه مسلمانان جنوب این منطقه درمقابل صهیونیست های اشغالگر و مزدوران داخلی آنها، این حملات وحشیانه را آغاز کرد. در حمله شدید نظامیان رژیم صهیونیستی به جنوب لبنان 128 غیرنظامی شهید، 500 تن مجروح و بیش از 400 هزار نفر آواره شدند. علاوه براین، خسارات قابل ملاحظه ای به تاسیسات اقتصادی و مزارع لبنان وارد شد. با وجود این تهاجم غیرانسانی، مردم و مبارزین لبنانی به مقاومت خود تا اخراج صهیونیست های اشغالگر از جنوب کشورشان در ماه مه سال 2000 میلادی ، ادامه دادند.

حمله رژیم صهیونیستی به جنوب لبنان

***************************************

19 سال پیش در چنین روزی چهارم اسد سال 1376 هجری شمسی:

بزرگترین پالایشگاه نفت سنگین جهان در بندرعباس افتتاح شد. افتتاح بزرگترین پالایشگاه نفت سنگین جهان در بندرعباس از مرحله طراحی تا ساخت و نصب تجهیزات آن، توسط متخصصان و کارشناسان ایرانی صورت گرفته بود و به بهره‏‎برداری رسید. این پالایشگاه از جمله طرح‎های مهم صنعت نفت ایران بوده و برای بالا بردن ظرفیت تولید فرآورده‎‏های نفتی و تامین مصارف داخلی و صدور بخشی از آن به خارج طرح ریزی شده است.

پالایشگاه بندر عباس

 

]]>
برگی از تاریخ Sat, 23 Jul 2016 17:14:15 +0430
یکشنبه 3 اسد 1395 http://dari.irib.ir/برگی-از-تاریخ/item/120884-یکشنبه-3-اسد-1395 http://dari.irib.ir/برگی-از-تاریخ/item/120884-یکشنبه-3-اسد-1395

امروز یک شنبه سوم اسد سال 1395 هجری شمسی، برابر با 19 شوال رمضان سال 1437 هجری قمری و مطابق با 24 ژوئیه سال 2016 میلادی است.

***************************************

1172 سال پیش در چنین روزی، نوزدهم شوال سال 265 هجری قمری:

«یعقوب لیث صفاری»، بنیانگذار سلسله صفاریان در ایران، در جندی شاپور ـ از شهرهای ایران قدیم ـ درگذشت. خصلت های جوانمردانه یعقوب لیث، باعث جذب مردم به سوی وی شد و مدتی بعد، مردم سیستان ـ در جنوب شرقی ایران - او را به امیری برگزیدند. یعقوب لیث پس از چندی قدرت یافت و با کمک هوادارانش چندین شهر ایران را تصرف کرد و دولتی منسجم و یکپارچه در ناحیه سیستان ایجاد نمود. یعقوب لیث در سال 261 هجری قمری با سپاهی عظیم عازم فتح بغداد - پایتخت حاکمان عباسی شد - ولی از قوای عباسی شکست خورد و عقب نشینی کرد. بعد از این شکست، یعقوب لیث در حال تجهیز قوا برای حمله ای دیگر به بغداد بود که بیمار شد و پس از چندی درگذشت.

یعقوب لیث صفاری

**********************************************

1003 سال پیش در چنین روزی، نوزدهم شوال سال 434 هجری قمری:

«ابو زکریا یحیی بن عبدالوهاب» مشهور به «ابن منده» (Ebn-e Mandeh)، محدث، فقیه و مورخ ایرانی تبار، متولد شد. وی آخرین فرد از خاندان ابن منده بود و پس از کسب علوم متداول از دانشمندان هر دیار و کسب مهارت در این علوم، به تدریس و تالیف پرداخت. از این مورخ و محدث مسلمان آثار زیادی برجای مانده است که از میان آنها می توان به کتاب «زندگی نامه طبرانی» اشاره کرد. ابن منده سرانجام در ذی‏حجّه‎‏ سال 512 ق در 78 سالگی در اصفهان وفات یافت و در همان شهر به خاک سپرده شد. 

ابو زکریا یحیی بن عبدالوهاب

*********************************

233 سال پیش، در روز بیست و چهارم ژوئیه سال 1783 میلادی:

«سیمون بولیوار» (Simon Bolívar)، سیاستمدار و انقلابی معروف آمریکای جنوبی، در کاراکاس پایتخت امروزی ونزوئلا متولد شد. او بسیاری از سرزمین های آمریکای جنوبی را از استعمار اسپانیا آزاد کرد. بولیوار در انقلاب کاراکاس شرکت فعال داشت و با کمک ارتشی از هوادارانش، بوگوتا مرکز کلمبیا را به تصرف درآورد. بولیوار از طرف کنگره ای که به منظور تشکیل کلمبیای بزرک برپا شده بود، به ریاست جمهوری برگزیده شد و با آزاد سازی کلمبیا، ونزوئلا و پاناما، این هدف را تحقق بخشید. در سال 1822 میلادی، مبارزات آزادیبخش بولیوار به اکوادور نیز گسترش یافت و این کشور پس از استقلال به کلمبیای بزرگ پیوست. یک سال قبل از آن نیز بولیوار با فرماندهی نیروهای آزادیبخش پرو این کشور را از استعمار اسپانیا آزاد کرده بود. همچنین در سال 1826 میلادی، انقلابیون بولیوی به رهبری بولیوار پس از 17 سال مبارزه توانستند سرزمین خود را آزاد کنند و به پاس خدمات سیمون بولیوار ، این کشور را بولیوی نامیدند . بولیوار ، رؤیای وحدت آمریکای جنوبی را در یک فدراسیون ، در سر داشت ، اما به علت خود محوریها و فرقه گرایی ها ، نتوانست به این خواست خود جامه عمل بپوشاند و در سال 1830 درگذشت.

سیمون بولیوار

***********************************

214 سال پیش، در روز بیست و چهارم ژوئیه سال 1802 میلادی:

«الکساندر دوما» (Alexandre Dumas)، نویسنده فرانسوی متولد شد. دوما با استفاده از خاطرات پدرش که یک ژنرال ارتش بود و یادداشت های خصوصی مردم از انقلاب فرانسه، رمان های متعددی درباره انقلاب و تاریخ فرانسه نوشت. از معروفترین کتاب های دوما می توان به «سه تفنگدار»، «کنت مونت کریستو» و «تبعید شدگان» اشاره کرد. وی در نمایشنامه نویسی نیز مهارت داشت و نمایشنامه هایی چون «آنتونی و برج شل» را نوشته است. الکساندور دوما در سال 1870 میلادی درگذشت.

الکساندر دوما

***********************************

95 سال پیش، در روز بیست و چهارم ژوئیه سال 1921 میلادی:

جامعه ملل رسما قیمومیت فلسطین ، عراق و شرق اردن را به دولت انگلیس و سرپرستی سوریه و لبنان را به دولت فرانسه واگذار کرد. البته پاریس و لندن درجریان جنگ جهانی اول و پس از آن، در مورد تقسیم امپراتوری عثمانی میان خود، به توافق رسیده بودند و این تصمیم جامعه ملل، درواقع به این تقسیم، جنبه قانونی داد. اگرچه سپردن حاکمیت سرزمینهای اسلامی به فرانسه و انگلیس، خشم مردم مسلمان منطقه را برانگیخت، اما این دو کشور، سلطه خود را بر سوریه، لبنان، عراق و اردن تحکیم بخشیدند و به ویژه انگلیس، زمینه لازم را برای تشکیل دولت نامشروع صهیونیستی در فلسطین، فراهم کرد.

قیمومیت فلسطین

********************************

72 سال پیش، در روز بیست و چهارم ژوئیه سال 1944 میلادی:

نیروی هوایی انگلیس بندر مهم هامبورگ در شمال آلمان را درجریان جنگ جهانی دوم ، با شدت بی سابقه ای، بمباران کرد. حملات هوایی آلمان و انگلیس علیه یکدیگر، از اوایل جنگ آغاز شد و به تدریج گسترده تر شد، بطوری که تعداد کثیری از غیرنظامیان دو کشور در این بمباران ها کشته شدند. در بمباران بندر هامبورگ نیز علاوه بر انهدام تعدادی از تاسیسات نظامی و اقتصادی، دهها هزار تن از مردم غیرنظامی به قتل رسیدند. این بمباران زمانی انجام شد که نیروهای متفقین حمله گسترده خود را به نیروهای آلمانی از سمت غرب این کشور آغاز کرده بودند.

بمباران بندر هامبورگ

***************************

 34 سال پیش در چنین روزی، سوم اسد سال 1361 هجری شمسی:

دکتر «حمید عنایت»، نویسنده و مترجم توانای ایرانی درگذشت. وی پس از کسب دانشنامه لیسانس در ایران، به انگلیس رفت و در آنجا موفق به کسب درجه دکترا در رشته اقتصاد و علوم سیاسی از دانشگاه لندن شد. دکتر عنایت سپس به ایران بازگشت و در دانشگاه تهران به تحقیق و تدریس پرداخت. او کتب بسیاری در زمینه فلسفه و اندیشه سیاسی تالیف و ترجمه کرد. ازجمله آثار دکتر عنایت می توان به «سیری در اندیشه سیاسی غرب»، «تاریخ طبیعی دین» و «اسلام و سوسیالیزم» اشاره کرد.

حمید عنایت

***************************

 23 سال پیش، در روز سوم اسد سال 1372 هجری شمسی: 

خانم «عصمت ستارزاده» محقق و مترجم ایرانی درگذشت. وی در سال 1290 ه.ش در شهر تبریز در شمال غربی ایران متولد شد و پس از دبیرستان ، به عنوان معلم مشغول خدمت شد. خانم ستارزاده با آنکه در جوانی همسرش را از دست داد و مسئولیت تربیت فرزندان بر دوش او بود، به درس خواندن ادامه داد و دکترای خود را در رشته زبان و ادبیات فارسی کسب کرد. عصمت ستارزاده به دلیل احاطه بر زبان ترکی استانبولی، آثاری را از این زبان به فارسی ترجمه کرد که از جمله می توان به «شرح سودی بر حافظ» و «شرح کبیر اَنقَرَوی بر مثنوی» اشاره کرد که به خاطر آن، جایزه بهترین کتاب سال ایران را دریافت کرد. 

عصمت ستارزاده

*****************************

21 سال پیش در چنین روزی برابر با نوزدهم شوال 1416 قمری:

شیخ "محمد غزالی" از اندیشمندان معاصر مصری درگذشت. غزالی در سال 1334 هـجری قمری در یک خانواده ساده و متدین در روستای «نکلاالعنب» واقع در استان بحیره مصر، دیده به جهان گشود و بعدها به عنوان یکی از متفکرین بزرگ جهان اسلام معروف و مشهور شد. غزالی در ده سالگی حافظ کل قرآن شد و در سن 26 سالگی از دانشگاه الازهر مصر فارغ التحصیل گشت. غزالى پس از آن در دانشکده اصول دین و مرکز بررسى هاى عربى و اسلامى دانشگاه الازهر مشغول تدریس و فعالیت علمى شد. غزالی معتقد به وحدت جامعه اسلامی بود. از دیدگاه او یکى از راه هاى برطرف شدن اختلاف ها و رسیدن به وحدت در دنیای اسلام، پیشرفت فرهنگى و علمى در میان جامعه مسلمانان است. به اعتقاد او عالمان دینى در این میان، وظیفه سنگینى برعهده دارند. به گفته غزالى اگرچه سیاستمداران و حاکمان کشورهاى اسلامى در بروز اختلاف یا ایجاد وحدت بین مسلمانان مى توانند تأثیر بسزایى داشته باشند، اما این کار پیش از آن که بر عهده پادشاهان باشد، بر عهده علماست.غزالى آثار متعددى از خود بر جاى گذاشته و از میان بیش از پنجاه اثر او، تعداد قابل توجهى به زبان فارسى و برخى به زبان انگلیسى و فرانسه ترجمه شده است. برخی از مهم ترین آثار او بدین قرار است: اخلاق اسلامى، ارزیابى میراث فکرى مسلمانان، تعامل روشمند با قرآن کریم، مبانى وحدت فکر فقهى و فرهنگى مسلمانان و ...سرانجام شیخ محمد غزالى پس از یک عمر زندگى پر برکت در راه اعتلاى اسلام، وحدت مسلمانان و مبارزه با استعمار، در حالى که براى سخنرانى در همایش اسلام و غرب به ریاض سفر کرده بود، در تاریخ 19 شوال 1416 برابر با 19/12/1374 در سن 79سالگى دچار سکته قلبى شد و پس از تشییع در قبرستان بقیع به خاک سپرده شد.

محمد غزالی
]]>
برگی از تاریخ Sat, 23 Jul 2016 16:55:26 +0430
شنبه 2 اسد 1395 http://dari.irib.ir/برگی-از-تاریخ/item/120883-شنبه-2-اسد-1395 http://dari.irib.ir/برگی-از-تاریخ/item/120883-شنبه-2-اسد-1395

امروز شنبه دوم اسد سال 1395 هجری شمسی، برابر با 18 شوال رمضان سال 1437 هجری قمری و مطابق با 23 ژوئیه سال 2016 میلادی است.

********************************************
839 سال پیش درچنین روزی، هجدهم شوال سال 598 هجری قمری:
«محمد بن ادریس حلی»، فقیه و عالم بزرگ مسلمان، وفات یافت. وی در سال 543 هجری قمری در حله ـ از شهرهای عراق ـ متولد شد. ابن ادریس از کودکی به فراگیری قرآن و علوم دینی پرداخت،بطوریکه در جوانی فقیهی متبحر و عالمی برجسته شد. او معتقد بود که تفکر و شناخت برای انتخاب راه درست، وظیفه هر انسانی است و هرکس از این نعمت، یعنی شناخت و تفکر استفاده نکند، به نعمت های خداوند کفر ورزیده است. به همین جهت، علما و دانشمندان معاصر و متاخر ابن ادریس حلی، وی را به خاطر داشتن شجاعت علمی و تحرک بخشیدن به فقه اسلامی و تشویق به اندیشه آزاد ستوده اند. ازجمله آثار خطی ابن ادریس می توان به کتاب «سرائر» که از منابع مهم و معتبر اسلامی به شمار می رود، اشاره کرد.

***************************************
253 سال پیش در چنین روزی برابر با بیست و سوم ژوئیه سال 1763 میلادی:
"پیر مارْیوو" نویسنده برجسته فرانسوی درگذشت. پیِر کارْلِه دو شامْبْلَن دو مارْیوو، نویسنده و داستان‏نویس فرانسوی، در هفدهم نوامبر 1688م در پاریس به دنیا آمد و پس از آشنایى با روشن‏فکران و اهل ذوق و ادب، در هجده سالگی به نمایش‏نامه ‏نویسی روی آورد. ماریو از اوان جوانی، استعداد خود را در تحلیل روانی و تعمق در خصوصیت‏ های اخلاق بشر آشکار نمود. هر یک از نمایش‏نامه‏ های او تلاشی شناخته شده است در برافکندن نقاب ‏هایى که حیله ‏ها و قراردادهای مکّارانه را در خود می‏ پوشانده است. ماریو به سبب معرفت درباره زوایای طبع آدمی و توصیف رنج و درد و به سبب شیوه نگارش، شهرت فراوانی دارد. پیِر ماریو سرانجام در 23 ژوئیه 1763م در 75 سالگی درگذشت.

***************************************
218 سال پیش درچنین روزی، بیست و سوم ژوئیه 1798 میلادی:
با ورود سپاه ناپلئون به شهر قاهره، این شهر به اشغال متجاوزین فرانسوی درآمد و به حکومت سلسله ممالیک در مصر پایان داده شد. پس از آنکه ناپلئون، بندر اسکندریه را با استفاده از تجهیزات مدرن و حیله و نیرنگ اشغال نمود، به سوی قاهره بزرگترین شهر مصر و پایتخت سلسله ممالیک حرکت کرد. مراد بیک، حاکم قاهره، برای دفاع از قاهره، با سربازان خود در حومه شهر و در نزدیکی اهرام مصر، سنگر گرفت. با رسیدن قوای ناپلئون به نزدیکی اهرام، جنگ سختی بین دو سپاه مصر و فرانسه درگرفت. در این جنگ که به نبرد اهرام مشهور است، ارتش فرانسه به دلیل برتری تجهیزات پیروز شد و فردای آن روز سپاه فرانسه به شهر بی دفاع قاهره وارد شد و به حکومت ممالیک در مصر پایان داد.

********************************************
187 سال پیش در چنین روزی برابر با بیست و سوم ژوئیه سال 1829 میلادی:
اختراع نخستین ماشین تحریر به ثبت رسید.۲۳ جولای سال ۱۸۲۹م ویلیام برت آمریکایی ماشین تحریری را که ساخته بود و گفته می‌‌‌‌‌‌‌شود نخستین تایپ رایتر بوده است در ایالت میشیگان به ثبت رسانید، ولی از آن پس اشاره دیگری به ماشین ساخت ویلیام برت نشده است تا این‌‌‌‌‌‌‌که ۳۱ سال بعد (سال ۱۸۶۷) سه آمریکایی دیگر به نام‌‌‌‌‌‌‌های کریستوفر شول، کارلوس گلیدن و سمیوئل در شهر میلواکی ایالت ویسکانسین آمریکا ماشین تحریری را ساختند که استفاده از آن آسان و عملی بود و کارخانه رمینگتون - که در آن زمان تفنگ و چرخ خیاطی تولید می‌‌‌‌‌‌‌کرد - امتیاز انبوه‌‌‌‌‌‌‌سازی این تایپ رایتر را به مبلغ ۱۲ هزار دلار از آنان خرید و تحت نام «شول - گلیدن» به تولید صنعتی آن پرداخت که رو به کامل گذارد و در سراسر جهان وسیله‌‌‌‌‌‌‌ای عمومی و ضروری شده است. باید دانست که تلاش برای ساختن ماشین تحریر تحت نام «تایپو گرافر» از قرن چهاردهم میلادی آغاز شده بود که تا قرن هجدهم عملی نشد.

********************************************
183 سال پیش درچنین روزی، هیجدهم شوال سال 1254 هجری قمری:
میرزا «حسین نوری» عالم و فقیه مشهور مسلمان، در شهر نور ـ از شهرهای شمالی ایران ـ متولد شد. وی پس از اتمام تحصیلات مقدماتی، سعی و کوشش خود را در جهت کسب حدیث و جمع آوری آن متمرکز کرد و به تدریج یکی از محدثین توانای اسلام شد و از آن پس به تألیف کتب ارزشمند پرداخت. ازجمله آثار او می توان به کتب «اخبار حفظ القرآن»، «شاخه طوبی» و «رساله ای در تاریخ ولادت پیشوایان بزرگ اسلام» اشاره کرد.

*******************************************
137 سال پیش در چنین روزی، بیست و سوم ژوئیه سال 1879 میلادی:
«ارنست هرتسفلد» (Ernst Herzfeld)، مستشرق و ایرانشناس معروف آلمانی متولد شد. او در شناخت خطوط و زبان های اقوام قدیم، مهارت بسیاری داشت. هرتسفلد تاریخ عهد باستان ایران و عراق را به خوبی می دانست و سال های متمادی در این زمینه در دانشگاه برلین تدریس کرد. این مستشرق آلمانی حدود 190 کتاب، رساله و مقاله درباره تاریخ و زبان ایرانی و دین اسلام به رشته تحریر درآورد و کتیبه های تخت جمشید در نزدیکی شیراز را خواند. کتاب «ایران و مشرق قدیم» از آثار مهم هرتسفلد درباره صنعت در ایران قدیم است. هرتسفلد در سال 1947 میلادی درگذشت.

*********************************
73 سال پیش در چنین روزی برابر با بیست و سوم ژوئیه سال 1943 میلادی:
نبرد معروف "کورسْکْ" بین آلمان و شوروی در جریان جنگ جهانی دوم آغاز شد. در این نبرد، یک نیروی انسانی دو میلیون نفری، شش هزار تانک و پنج هزار هواپیما حضور داشتند و در طی آن، بزرگ‏ترین جنگ تانک‏ ها روی داد. هدف آلمان از شروع جنگ در این منطقه، جداسازی و تسخیر ناحیه کورسک و نیز انتقام شکست در نبرد استالین‏گراد بود. در این نبرد خونین علاوه بر کشته شدن بیش از هفتاد هزار آلمانی، 2900 تانک، هزار توپ و 1400 هواپیمای آلمانی نیز منهدم گردید. در این جنگ، به علت دوری فاصله قوای آلمان از پایگاه ‏های خود و گشوده شدن جبهه ‏های گوناگون دیگر در برابر آلمان‏ ها و نیز فرا رسیدن فصل سخت سرما در منطقه، در نهایتْ ارتش آلمان تار و مار شد و شکست سختی به آلمان وارد آمد. شکست آلمان از شوروی در کلّ نتیجه جنگ تاثیر گذاشت و راه را برای شکست‏ های بعدی آلمان فراهم نمود.

********************************
71 سال پیش در چنین روزی برابر با بیست و سوم ژوئیه سال 1945 میلادی:
محاکمه "مارشال هانری پُتَن" رئیس حکومت ویشی فرانسه آغاز شد. پس از پایان جنگ جهانی دوم و از سال 1945 تا 1948م رهبران زمان جنگِ کشورهای شکست خورده و کسانی که با آنها همکاری کرده بودند به عنوان جنایت‏کاران جنگی و یا خائنین به کشور خود محاکمه شدند و به مجازات‏ های سنگین محکوم گردیدند. یکی از این محاکمات، محاکمه مارشال هانری پُتَن، رئیس حکومت ویشی در جنوب فرانسه و نخست ‏وزیر دولتِ دست نشانده آلمان بود. محاکمه مارشال پُتَن قهرمان معروف نبرد وُرْدَن در جنگ جهانی اول، در روز بیست و سوم ژوئیه سال 1945م در یک سالن کوچک آغاز شد. در نهایت، دادگاه عالی پاریس پس از سه هفته محاکمه و هفت ساعت مشورت، در روز 15 اوت 1945م حکم اعدام پُتَن را صادر کرد، ولی توصیه نمود که به علت کهولتِ سنِ محکوم، از اجرای حکم خودداری شود. ژنرال دوگل رئیس دولت موقت فرانسه، در اجرای توصیه دادگاه، حکم اعدام را به حبس ابد تبدیل کرد و پُتَن به زندان انتقال یافت با این حال، مارشال هانری پُتَن شش سال بعد، در سال 1951م در 96 سالگی درگذشت.

************************************
64 سال پیش در چنین روزی برابر با بیست و سوم ژوئیه سال 1952 میلادی:
کودتای افسران مصری علیه حکومت پادشاهی "ملک‏ فاروق" رخ داد. ملک فاروق فرزند احمد فؤاد پاشا، در سال 1920م به دنیا آمد. در آن زمان، حکومت مصر تحت الحمایه انگلیس بود. فاروق در پی مرگ پدرش در سال 1936م، در شانزده سالگی جانشین پدر شد. اما چون به سن قانونی نرسیده بود، اداره امور مملکت به شورای نیابت سلطنت محول گشت. در آغاز جنگ جهانی دوم و درگیر شدن عده زیادی از قوای کشورهای متخاصم در شمال افریقا، مصر نیز به صورت یکی از جبهه‏ ها و پایگاه ‏های متفقین به خصوص انگلستان درآمد. پس از جنگ اعراب و اسرائیل و شکست اعراب، مردم مصر که درگیر این جنگ بودند، نسبت به پادشاه خود ملک فاروق دلسرد و بدبین شدند. این بدبینی در کنار فساد رایج در دستگاه رهبری فاروق، زمینه را برای انجام کودتای آرام افسران ناراضی مصری آماده کرد. مغز متفکر کودتا، سرهنگ جمال‏ عبدالناصر بود که مقدمات این حرکت را از سال ‏ها پیش تدارک دیده بود. ولی عبدالناصر و افسران جوان همفکر او، در مراحل نهایى اجرای نقشه کودتا، یکی از افسران ارشد مصری به نام ژنرال محمد نجیب را نیز با خود همراه کردند. سرانجام در 23 ژوئیه 1952م این کودتا به رهبری ژنرال محمد نجیب و سرهنگ جمال عبدالناصر صورت گرفت و سه روز پس از پیروزی کودتا، ملک فاروق در 26 ژوئیه مجبور به استعفا شد. هم‏چنین هم‏زمان، با الغای رژیم سلطنتی، نظام جمهوری در مصر به ریاست محمد نجیب اعلام شد. ریاست جمهوری نجیب دوام چندانی نیافت و پس از آنکه بین کودتاچیان اختلاف افتاد، در نهایت، جمال عبدالناصر به ریاست جمهوری رسید.

********************************
53 سال پیش در چنین روزی دوم اسد سال 1342 هجری شمسی:
در پی دستگیری امام خمینی(ره) توسط دستگاه امنیتی شاه، تعدادی از علما و مراجع، از قم، مشهد و دیگر شهرها راهی تهران شده و ضمن تهیه نام ه‏ای مبنی بر تأیید مرجعیت ایشان خواستار آزادی حضرت امام خمینی (ره) گردیدند. این حرکت و نیز ادامه اعتراضات مردمی در پی دستگیری حضرت امام، رژیم شاه را بر آن داشت برای ارام کردن علما و مردم، امام خمینی را از زندان به یک خانه انتقال بدهند. ولی امام در این خانه نیز در حصر خانگی بودند و ارتباطی با بیرون نداشتند. این سیاست برای آرام کردن اعتراضات موثر نبود و رژیم برای فاصله انداختن میان امام خمینی (ره) و پیروانش ایشان را به ترکیه و یک سال بعد به عراق تبعید کردند.

***********************************
22 سال پیش در چنین روزی برابر با بیست و سوم ژوئیه سال 1994 میلادی:
در کشور افریقایی گامبیا کودتایی علیه "سِر داوْدا جاوارا" رهبر این کشور رخ داد.
سِر داوْدا جاوارا سیاست‏مدار و رهبر گامبیا، از سال 1962م که گامبیا، خودمختاری خود را از انگلستان به دست آورد رهبری این کشور کوچک افریقایى را بر عهده داشت. او در سال 1965م، پس از کسب استقلال از انگلستان، گامبیا را به عضویت سازمان ملل متحد درآورد و در سال 1966 از سِمَت فرمانداری کل گامبیا به نخست ‏وزیری کشور رسید. وی هم‏چنین در سال 1970م با تغییر نظام سیاسی کشور به رژیم جمهوری، به ریاست جمهوری دست یافت. در سال 1981م هنگامی که جاوارا در لندن به سر می‏ برد، کودتایى علیه وی در گامبیا صورت گرفت که با دخالت نظامی ارتش سِنِگال سرکوب شد و جاوارا مجدداً قدرت را به دست گرفت. داودا جاوارا در سال 1984م ریاست کمیته منتخب سازمان کنفرانس اسلامی را برای میانجی‏گری در جنگ عراق علیه جمهوری اسلامی ایران برعهده داشت. او سرانجام در 23 ژوئیه 1994م در جریان یک کودتا سرنگون شد و از گامبیا گریخت.

************************************
17 سال پیش، در روز بیست و سوم ژوئیه سال 1999 میلادی:
«حسن دوم»، پادشاه مراکش پس از 38 سال سلطنت، درگذشت. وی در سال 1929 میلادی متولد شد و پنج سال پس از استقلال مراکش، در سال 1961 میلادی بر تخت سلطنت نشست. ملک حسن در مدت حکومت خود چند بار مورد سوء قصد قرار گرفت، اما جان سالم به در برد. او سلطانی مستبد بود که هرگونه مخالفتی را به شدت سرکوب می کرد و به همین دلیل مورد اعتراض مردم این کشور قرار داشت. ملک حسن از پیشتازان برقراری رابطه با رژیم صهیونیستی بود و حتی نقش میانجی را میان این رژیم و برخی دولت های عربی برعهده داشت. پس از مرگ ملک حسن، پسرش محمد ششم در سن 36 سالگی جانشین وی شد.

********************************
9 سال پیش در چنین روزی برابر با بیست و سوم ژوئیه سال 2007 میلادی:
محمد ظاهرشاه، پادشاه پیشین افغانستان درگذشت. ظاهرشاه آخرین پادشاه افغانستان بود که از سال ۱۹۳۳ تا ۱۹۷۳م به مدت چهل سال بر این کشور حکم‌‌‌‌‌‌‌روایی کرد. محمد ظاهر از پشتون‌‌‌‌‌‌‌های قوم بارکزی افغانستان بود که در تاریخ ۲۳ مهر ۱۲۹۳ (۱۶ اکتبر سال ۱۹۱۴) در خانواده سپهسالار محمد نادر خان در کابل زاده شد. او فقط پانزده سال سن داشت که پدرش با پایان دادن به حکومت ده ماهه امیر حبیب‌‌‌‌‌‌‌الله کلکانی بر تخت سلطنت افغانستان تکیه زد. محمد ظاهر با مرگ پدرش، در تاریخ ۸ نوامبر ۱۹۳۳م به پادشاهی افغانستان دست یافت. او در آن سال جوانی ۱۹ ساله بود. دوره فرمانروایی ظاهر شاه بر افغانستان، دوره آرامش بود و در این مدت، برخلاف دوره‌های قبل و بعد از ظاهرشاه، افغانستان درگیر هیچ جنگی نشد و هم‌‌‌‌‌‌‌چنین در جنگ جهانی دوم (۱۹۳۹-۱۹۴۵) اعلام بی‌‌‌‌‌‌‌طرفی کرد. او به قصد مدرنیزه کردن افغانستان، به اصلاحات سیاسی و اقتصادی، تأسیس سیستم قانون‌‌‌‌‌‌‌گذاری دموکراتیک، ترویج نظام آموزش و پرورش مدرن، تأسیس دانشگاه‌‌‌‌‌‌‌ها و آموزش برای زنان اقدام کرد. در عین حال، منتقدان ظاهرشاه، دوره حکومت او را از تاریک‌ترین دوره‌های تاریخ افغانستان می‌دانند و او را به سوءمدیریت اقتصادی متهم می‌کنند. منتقدان هم‌‌‌‌‌‌‌چنین ظاهرشاه را به قبضه قدرت و سپردن تمام مقامات اداری به افراد خانواده خود محکوم می‌کنند.
ظاهرشاه بالاخره در بامداد دوشنبه ۲۳ ژوئیه ۲۰۰۷م مطابق با ۱ مرداد ۱۳۸۶ش در کابل پس از یک بیماری طولانی مدت، درگذشت.

***************************
6 سال پیش در چنین روزی برابر با دوم اسد 1379 شمسی:
احمد شاملو، متخلص به الف. بامداد یا الف. صبح، شاعر، نویسنده، روزنامه‌نگار، پژوهشگر، مترجم، فرهنگ‌نویس ایرانی و از بنیان‌گذاران و دبیران کانون نویسندگان ایران در پیش و پس از انقلاب درگذشت. احمد شاملو، در ۲۱ آذر ماه سال ۱۳۰۴ هجری شمسی در تهران- پایتخت ایران- متولد شد. نام پدرش حیدر شاملو، نام مادرش کوکب عراقی شاملو نبود. دوره کودکی را به خاطر شغل پدرش که افسر ارتش بود و هر چند وقت را در جایی ماموریت می رفت، در شهرهایی چون رشت، سمیرم، اصفهان، آباده و شیراز گذراند. شهرت اصلی شاملو به خاطر نوآوری در شعر معاصر فارسی و سرودن گونه‌ای شعر است که با نام شعر سپید یا شعر شاملویی یا شعر منثور شناخته می‌شود. برخی از مهم ترین دفترهای شعر شاملو عبارتند از: «هوای تازه /۱۳۳۶»، «باغ آینه/ ۱۳۳۹»، «ققنوس در باران/ ۱۳۴۵»، «مرثیه های خاک/ ۱۳۴۸»، «شکفتن در مه/ ۱۳۴۹»، «دشنه در دیس/ ۱۳۵۶»، «ترانه های کوچک غربت/ ۱۳۵۹»، «مدایح بی حوصله/ ۱۳۷۱» و «در آستانه/ ۱۳۷۶». احمد شاملو سرانجام در دوم مردادماه سال ۱۳۷۹ چشم از جهان فروبست و طی مراسم باشکوهی در امامزاده طاهر کرج به خاک سپرده شد.

]]>
برگی از تاریخ Fri, 22 Jul 2016 16:50:38 +0430