این وب سایت بسته شده است. ما به پارس تودی دری تغییر پیدا کرده ایم.
شنبه, 17 دلو 1394 16:04

مساله جنگ و صلح افغانستان

 

 

 

 

مساله جنگ و صلح افغانستان همواره نقل محافل سیاسی و خبری در داخل و خارج از این کشور بوده و است. اکنون هم که بحث نشست های چهارجانبه افغانستان، پاکستان، چین و امریکا به منظور فراهم آوری شرایط مذاکره دولت افغانستان با طالبان مطرح است، همزمان این گروه حملات انفجاری خود را در گوشه و کنار افغانستان شدت بخشیده و بی محابا به غیرنظامیان حمله می کند. حملاتی که تعداد زیادی از غیرنظامیان افغان را به خاک و خون کشیده و خانواده های زیادی را به سوگ نشانده است. حمله انفجاری به موتر حامل کارمندان موبی گروپ، "یک گروه رسانه ای خصوصی در افغانستان"، سر و صدای جهانی به پا کرد و این مساله طالبان را بیش از پیش در نظر جهانیان منفور ساخت. در همین حال این گروه پیش شرط هایی برای حضور در مذاکرات صلح مطرح کرده که برخی از آن ها همان شروط سابق یعنی خروج نیروهای خارجی از افغانستان و مذاکره مستقیم آن ها با امریکایی هاست و برخی هم به تازگی مطرح شده که اختصاص دفتر مشخص برای آنان در افغانستان و تحویل کامل ولایت هلمند به این گروه از آن جمله است.از سوی دیگر مقامات نظامی افغانستان اعلام کرده اند که عملیات علیه طالبان مسلح با تجهیزات پیشرفته ای که در اختیار نظامیان افغان قرار گرفته در نقاط مختلف آغاز می شود و طالبان روزهای سختی را در پیش خواهند داشت.در بیانیه ای هم که اخیراً از سوی طالبان منتشر شده این گروه اعلام کرده که مشکل افغانستان از راه جنگ و فشار نظامی حل نمی شود و این گروه آماده گفت و گوهای مستقیم است.

تناقض در گفتار و رفتار طالبان به وضوح مشاهده می شود، با این حال امیدواری هایی هم برای پایان جنگ و درگیری در صورت مدیریت درست اوضاع از سوی دولت افغانستان و کمک کنندگان به این کشور وجود دارد.

 

کارشناسان:

میرزا رفعت

داکتر محمد قاهر سینا

و داکتر سید قاسم مظفری

  آیا بیانیه اخیر طالبان می تواند در مساله صلح افغانستان امیدوارکننده باشد؟ و دولت افغانستان بایدچگونه عمل کند تا نتایج مطلوب حاصل شود؟

رفعت: (( یک نقطه امیدواری در این صحبت اخیر طالبان وجود دارد اینکه طالبان  قبلا حاضر به گفتگو و مذاکره مستقیم و روبرو نمی شوند و معمولا حکومت افغاستان را به حیث یک حکومت دست نشانده می دانست و در بسیاری از موارد مذاکره با خود حکومت افغانستان را رد می کردند ولی این بار وقتی طالبان حاضر به گفتگوهای صلح می شود ممکن است امیدواری های زیادی را برای آوردن صلح خلق نکند ولی حداقل تغییر موضعی که داده است تا حدی امیدوار کننده است اما از طرف دیگر هم نباید نادیده گرفت که معمولا طالبان بخاطر گرفتن امتیاز بیشتر ویا حامیان  پشت پرده طالبان ممکن است مطالبی به طالبان بگویند تا به همان شکل وارد مذاکره و گفتگو شوند . امیدواری زیاد نداریم و مردم افغانستان هم نسبت به این قضیه ناامید هستند زیرا طالبان ، تصمیم گیرندگان واقعی نیستند و وقتی تنها خودشان تصمیم گیرنده نباشند ناامیدیها بیشتر می شود .از طرف دیگر حکومت افغانستان هم متاسفانه در گفتگوهای صلح بارها ضعیف عمل کرده است و نتوانسته جامعه جهانی و کشورهای منطقه را متقاعد بسازد زیرا بحث مذاکره با طالبان و آمدن صلح در افغانستان بیشتر یک بحث منطقوی هست و حکومت افغانستان نتوانسته است کشورهای منطقه را به صورت اصولی بسیج کند تا این که برای آوردن صلح مفید واقع شود. اینها فاکتورهایی هست که متاسفانه نا امید کننده هست اما باید امیدوار بود برای این که دیگر هیچ گزینه ای وجود ندارد جز این که در افغانستان صلح بیاید و مردم افغاستان در یک شرایط امن زندگی کنند .))

هر جا سخن از جنگ و صلح افغانستان است نامی هم از پاکستان گرفته می شود، محمد اشرف غنی رئیس جمهوری افغانستان هم پیشتر در مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس گفت: هرچه زودتر باید مذاکرات صلح با طالبان آغاز شود و اگر این کار تا ماه اپریل سال جاری میلادی یعنی تا دو ماه دیگر صورت نگیرد دامنه جنگ، پاکستان و منطقه را فرا خواهد گرفت. پاکستان که همواره به دخالت در امور افغانستان و حمایت از شورشیان در این کشور متهم شده چقدر با این گفته های آقای غنی همنوا خواهد بود؟

سینا: (( وضعیت افغانستان واضح هست که همه روزه در این جا عملا با خطر ناامنی مواجه هستیم و جناب اشرف غنی می خواهد بگوید که چقدر خطر متوجه پاکستان هست اما باید دید که پاکستان از اوضاع امنیتی خود چقدر مطمئن هست . حکومت پاکستان یک حکومت سیاسی نیست بلکه مطلقا نظامی هست که در ظاهر یک دموکراسی دارد اما کنترل همه اوضاع سیاسی و اقتصادی باشد توسط نیروی نظامی آنها صورت می گیرد و اینکه پاکستان چقدر  از اوضاع داخلی خود مطمئن هست  می توانیم اینها را در بیان رهبری پاکستان بفهمیم .))

خواسته هایی را که طالبان برای نشستن پشت میز مذاکره با دولت افغانستان مطرح کردند  چقدر عملی است؟ و پاکستانی ها که از آن ها به عنوان حامیان طالبان یاد می شود و حالا خودشان هم ارتباط با طالبان را مثل گذشته انکار نمی کنند و ظاهراً تلاش هایی هم برای فراهم کردن شرایط مذاکره با این گروه می کنند، از این رهگذر به دنبال چه هستند؟

مظفری: ((پاکستانیها در زیر کار بحث خط دیورند و اداره آبهای افغانستان و موضوعات دیگری را در نظر دارند که تا این خواسته ها به کرسی ننشیند صلح به افغانستان برنمی گردد و اینها مانورهای سیاسی هست که در این فصل سرما  نیروهای نظامی افغاستان نتوانند مواضع گروههای مخالف را در هم بشکنند.))

در حالی که طالبان هر روز در افغانستان اقدام به کشتار نظامیان و غیرنظامیان افغان می کنند، توقف تبلیغات علیه این گروه را از پیش نیازهای مذاکرات صلح خوانده اند. و همچنان خواستار خارج شدن از لیست سیاه سازمان ملل متحد به عنوان یک گروه تروریستی هستند، دلیل این خواسته طالبان چه می تواند باشد؟ و تا چه میزان این خواسته ها قابل بررسی است؟

رفعت: (( چهره طالبان باید برای همه به طور مشخص روشن شود که طالبان چگونه گروهی هستند و از کجا تمویل می شود و نسبت به آینده افغانستان چه طرح ها و پلانهایی دارد. اینها حق مردم هست که باید به صورت واضح به این اطلاعات دسترسی داشته باشند و اگر مطبوعات جنایات طالبان را افشاء می کند طالبان نمی تواند چنین شرطی را بگذارد پس ما به این نتیجه می رسیم که طالبان معمولا در این گفتگوها بیشتر به دنبال امتیازگیری هست. یعنی می خواهد چهره طور دیگری نشان داده شود و برخی از جنایات بزرگشان در افغانستان نادیده گرفته شود .))

طالبان حالا می گویند مشکلات افغانستان از راه جنگ حل نمی شود در حالی که خودشان به جنگ ادامه می دهند و از سویی خواستار حذف خود از لیست سیاه سازمان ملل به عنوان یک گروه تروریستی می شوند این مساله از نظر شما چگونه قابل تحلیل است؟:

سینا (( اساسا طالبان دانش سیاسی برای چنین بیانی ندارند و طالبان در حقیقت می خواهند معضلی را در مسیر گفتگوهای صلح ایجاد کنند تا بتوانند خود را در جهان رو سفید نشان دهند  واین نظر که از لیست سیاه سازمان ملل باید اسامی طالبان و رهبری آنها بیرون شود در حقیقت نظر خود استخبارات پاکستان هست . ما عملا در تجربه حکومت قبلی از جناب کرزی داریم که در سال 2005 حزب اسلامی افغانستان به رهبری جناب حکمتیار هم چنین موضوعی را پیشنهاد کردند که باید از لیست سیاه آمریکا حزب حکمتیار حذف شود و حدود 6 ماه طول کشید تا جناب کرزی موفق شد که آمریکا را قناعت دهد و حکمتیار را از لیست سیاه بیرون کند ولی ما دیدیم که  جناب حکمتیار به مصالحه حاضر شد واولین حمله انتحاری توسط یک دختر خانم در مسیر سرک شش دره توسط  حزب اسلامی انجام پذیرفت و این حملات زمانی انجام یافت که جناب حکمتیار از لیست سیاه حزبش بیرون ساخته شده بود. ))

بر اساس توافق هایی که شده بود نیروهای خارجی باید به تجهیز و تقویت نیروهای افغان اقدام می کردند و خودشان از این کشور خارج می شدند، چه اصراری است و چه دلایلی وجود دارد که هنوز بخشی از نیروهای خارجی در افغانستان مستقر هستند و این مساله دستاویز و بهانه ای هم برای طالبان و سایر مخالفین مسلح دولت افغانستان شده است؟

مظفری: (( اگر خارجیها بخواهند قضایای افغانستان یک طرفه و یک جانبه شود راه حلش این هست که صادقانه اردو و پلیس و امنیت ما را تقویت کنند تا زمینه برای نابودی مخالفین و برای برگشتن صلح به افغانستان و خروج خارجیها فراهم شود . قرار بود که خارجیها برای ما تجهیزات فراهم کنند و آموزش دهند اما با تغییر اوضاع سیاسی در سطح کشورها و دنیا مخصوصا مواضع روس در سوریه و عراق ، خارجیها دوباره تصمیم گرفتند که به افغانستان برگردند بدون این که دولت افغانستان از اینها تقاضایی داشته باشند، دوباره به بهانه های مختلف برگشتند و یک تعداد از آنها آماده شدند که دوباره نیرو بفرستند و بعضی از تجهیزات را وعده دادند لذا فکر نمی کنم که خارجیها به این سادگی دست از سر ملت ما بردارند و  صلح به این سادگیها به افغانستان برگردد تا این که آنها به اهداف کوتاه مدت و دراز مدت خودشان نرسند.))

طالبان اعلام کرده اند که از روی اجبار در افغانستان می جنگند و ظاهراً روی سخن آن ها هم اوضاع موجود در افغانستان است، مانند حضور نیروهای خارجی و بر سر کار بودن حکومتی که از نظر و دیدگاه  آن ها قوانین شریعت در آن پیاده نمی شه. چقدر این مواضع قابل توجیه است؟

رفعت: (( برای طالبان جنگ مجبوریت نیست ،جنگ اختیار هست زیرا در افغانستان به هیچ عنوان نمی توانیم ادعا کنیم که حکومت افغانستان اسلامی نیست  زیرا قانون اساسی که تشکیلات و اصول حکومتداری ما را بیان می کند دین اسلام به صراحت در آنجا در اولویت قرار داده شده است و 99 فی صد مردم هم مسلمان هستند و در همه موارد اقدامات مطابق با ارزشهای دین اسلام هست پس از این لحاظ آنها ناگزیر نیستند که در مقابل چنین حکومتی بجنگند ولی ممکن است برخی از سیاست های حکومت سیاستهایی نباشد که همه مردم افغانستان به آن عقیده داشته باشند و از این لحاظ طالبان می توانند پیش شرطهایی را برای اصلاح حکومت بگذارد. اما از یک طرف ممکن است طالبان ناگزیر برای جنگ باشند اینکه  خود طالبان تصمیم گیرنده نباشند. اگر کسانی  برایشان دیکته کند که شما در افغانستان باید این چنین عمل کنید از این لحاظ ممکن است طالبان ناگزیر برای جنگ باشند اما چیزهایی را که طالبان ادعا می کنند که مثلا در افغانستان نیروهای خارجی هست و در افغانستان حکومت دست نشانده هست و در افغانستان حکومت به صورت اسلامی عمل نمی کند  این مسائل با نشستن روی میز مذاکره و گفتگو و مذاکره قابل حل هست مثلا قسمتی از نیروهای خارجی از افغانستان رفته است و مردم افغانستان هم اصلا علاقمند این نیستند که خارجیها در افغانستان باشند.))

اینکه طالبان می خواهند علیه آن ها تبلیغات نشود و از لیست سیاه هم خارج شوند چه نفعی برای آن ها دارد به عنوان کسانی که ابایی از انجام فعالیت های تخریبی و جنایتکارانه ندارند؟

سینا: ( اولا این موضوع را آی اس آی پیشنهاد کرده است و دوما طالبان می خواهند که رسما بتوانند در جاههایی داخل برنامه های سیاسی استخباراتی و دهشت افکنی شوند که فعلا به سبب همین لیست سیاه سازمان ملل نمی توانند در آنجا مداخلات داشته باشند.))

 

 

 

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید