این وب سایت بسته شده است. ما به پارس تودی دری تغییر پیدا کرده ایم.
شنبه, 28 حمل 1395 14:01

جنگ و صلح افغانستان: خارجی ها، دولت و مردم

 

 

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 مساله جنگ و صلح افغانستان، دخالت های خارجی ها، تلاش ها و کم کاری های دولت و نقش مردم در این رابطه از مسایلی است که همواره زوایای پیدا و پنهان و قابل بحثی دارد که می توان به منظور دستیابی به راهکارهای عملی برای رسیدن به امنیت و صلح پایدار به آن ها پرداخت.از مسایل قابل توجه در این حوزه می توان به آغاز عملیات بهاری نیروهای امنیتی افغان علیه مخالفان مسلح بویژه عملیات تحت نام شفق و پیوستن برادر و پسر ملا عمر رهبر سابق طالبان به شاخه ملا اختر محمد منصور اشاره کرد و همچنان اعلام آمادگی گلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی افغانستان برای پیوستن به دولت و صرفنظر از پیش شرط هایش برای مذاکره، و نیز انتقاد اعضای مجلس سنای افغانستان از آمریکا در زمینه برنامه صلح و اینکه آن کشور نمی خواهد در افغانستان صلح برقرار شود.عملیات شفق در نقاط مختلف افغانستان از سوی نیروهای امنیتی راه اندازی شده تا مناطق نا امن از وجود گروه های تروریستی پاک شود. صدیق صدیقی سخنگوی وزارت داخله پیشتر گفت: این عملیات با هدف پاکسازی ولایات از وجود گروههای دهشت افکن راه اندازی شده است.وی ضمن ستایش از عملکرد نیروهای امنیتی افزود: این عملیات به گونه مشترک در همکاری و همآهنگی کامل با نیروهای اردوی ملی و امنیت ملی در ولایت های سرپل، غزنی، ننگرهار و بدخشان راه اندازی شده است.از سوی دیگر گروه طالبان  اعلام کرد ملا عبدالمنان برادر و محمد یعقوب پسر ملاعمر به شاخه ملا اختر محمد منصور پیوسته و به عضویت شورای تصمیم گیری طالبان افغانستان در آمده اند. آنان قبلاً در شاخه ی تحت رهبری ملا رسول حضور داشتند.گفته شده که پسر ملاعمر به حيث مسئول نظامی طالبان در ۱۵ ولایت افغانستان تعیین شده است.همچنان گلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی افغانستان که حزبش طی سال های گذشته در مخالفت نظامی با دولت افغانستان قرار داشت، برای پیوستن به دولت اعلام آمادگی کرده و گفته شده که او از شرط اصلی خود هم که خروج نیروهای خارجی از افغانستان بود صرف نظر کرده است.

در همین حال اعضای مجلس سنای افغانستان در رابطه با مسایل امنیتی افغانستان انتقاد خود را متوجه آمریکایی ها و پاکستانی ها کرده و می گویند، با وجود امضای پیمان امنیتی با آمریکا و ناتو، هنوز آمریکا نمی‌خواهد در افغانستان صلح حاکم شود.
سناتوران می‌گویند، اگر آمریکا بخواهد می تواند پاکستان را به کمک به روند صلح افغانستان مجبور سازد. آنان خواستار اقدامات عملی و صادقانه آمریکا و پاکستان در راستای صلح در افغانستان شدند. سناتوران، پاکستان را عامل اصلی ناامنی در افغانستان دانسته و تاکید کردند تا زمانی که دولت افغانستان مشکل خود را با این کشور حل نکند، رسیدن به صلح نیز به آسانی امکان پذیر نخواهد بود.

اما با توجه به نگرانی های امنیتی که بویژه از سوی مقامات خارجی ابراز

می شد در مورد اینکه با گرمتر شدن هوا اوضاع امنیتی هم وخیم تر می شود چه اقداماتی باید روی دست گرفته شود؟

موسی فریور، استاد دانشگاه

 ((  فکر می کنم بدترین جنگ روانی را آمریکا و غرب علیه نظام موجود در افغانستان به راه انداخته است و  گروههای رسانه ای غرب و آمریکا هر روز می گویند که سال 2016 خونین تر از سال 2015 هست و این باعث نگرانی شدید شهروندان افغانستان و خصوصا طبقه تحصلیکرده شده است و به شکل طبیعی زمینه را برای فرار افغانها از افغانستان فراهم می سازد ؛ اگر غربیها و آمریکا می خواهند  این نظام سرپایش ایستاد باشد، نباید این جنگ روانی و ویرانگر و خطرناک را علیه حاکمیت نظام موجود به راه بیندازند ..از سویی وزارتهای عمده قوای مسلح افغانستان توسط سرپرست اداره می شود و هماهنگی بین قوای دفاعی و امنیتی افغانستان متاسفانه وجود ندارد و به همین علت شاهد سقوط شهر قندوز و سقوط ولسوالیهای ولایت هلمند و چند ولایت دیگر بودیم . اگر ما می خواهیم جنگ خاتمه پیدا کند و مداخله خارجیها در افغانستان قطع شود مردم افغانستان باید وارد صحنه شوند و به ملت شجاع و آگاه و آزاد افغانستان مژده می دهم که یک حرکت بسیار مستقلانه و مدبرانه با همت علمای دینی ما و اساتید دانشگاه و اشخاص سرشناس در قلب افغانستان یعنی کابل از اواخر سال گذشته به این طرف آغاز شده است و هدف این علماء و دانشمندان و افراد اثرگزار در جامعه ما در بدنه شورا ی صلح و نجات افغانستان  این هست که هرچه زودتر جنگ در افغانستان خاتمه پیدا کند. هدفشان این هست که جنگ در افغانستان خاتمه پیدا کند و مداخلات خارجی در افغانستان باید قطع شود و سه طرف منازعه افغانستان یعنی خارجیها ، دولت بر سر اقتدار و مخالفان مسلح از جنگ و از قتل و کشتار دست بکشند و به مردم افغانستان فرصت بدهند که مردم افغانستان سرنوشت خودشان تعیین را کنند . پیام مردم افغانستان همین هست که اگر جنگ راه حل می بود ناتو و آیساف و 48 کشوری که در افغانستان حضور به هم رساندند باید از طریق جنگ، می توانستند حل وفصل کنند اما حالا خودشان اعتراف می کنند که ما جنگ را راه حل بحران افغانستان نمی دانیم و حتی می خواهند همکاریهای منطقوی در منطقه به وجود بیاید و پای روسیه و هند و ایران و بسیاری از کشورهای دیگر را  در پروسه صلح افغانستان بکشانند. این یک اعتراف واضح و آشکار قدرتهای خارجی مبنی بر شکستشان در افغانستان هست و لذا  فکر می کنم تا ملت افغانستان وارد صحنه نشود و ملت افغانستان پرچم صلح را بلند نکنند و به اطراف درگیر با قدرت و با اعتماد به نفس جواب نه نگوید جنگ و منازعه و نا امنی در افغانستان ادامه خواهد یافت و هر روز از ملت مظلوم افغانستان قربانیان بیشتری خواهد گرفت و افغانهای بیشتری در داخل و خارج از کشور متواری خواهند شد.))

امیر فولادی ، کارشناس مسایل سیاسی

 (( امسال سال سختی خواهیم داشت ولی  فکر می کنم که از سال گذشته بهتر باشد. با توجه به این که زمستان امسال ، ما شاهد حملات طالبان در زمستان هم بودیم در نتیجه ممکن است طالبان در فصل بهار دست به حملات بیشتری بزنند و امسال سخت تر از سال 94 خواهد بود .از سویی راه اندازی عملیات از سوی دولت و وزارت داخله نشان دهنده آمادگی نیروهای افغان هست و بر عکس سالهای گذشته که بیشتر حالت دفاعی داشت تهاجمی است که نشان دهنده آمادگی نیروهای امنیتی هست و یک استراتژی درست تر هم این هست که در واقع پیش از آن که حمله کنند در مناطقی که طالبان حضور دارند عملیات تصفیه ای در آن مناطق صورت بگیرد که فکر می کنم امسال نیروهای امنیتی با توجه به اینکه تجهیزات جنگی  در این اواخر در اختیار نیروهای امنیتی قرار گرفته است نیروهای امنیتی می توانند قوی تر از گذشته عمل کنند.))

 صدیق صدیقی سخنگوی وزارت داخله افغانستان گفت که در یک رشته عملیات سعی بر آن است که افراد کلیدی مخالفان هدف قرار بگیرند و عملیات آن ها مختل شود. چقدر این هدف عملی خواهد بود و تاثیر این عملیات تا چه حد می تواند  باشد؟:

امیر فولادی ، کارشناس مسایل سیاسی

((هنوز نیروهای امنیتی افغانستان از مهارتهای قوی برخوردار نیست که بتواند عوامل اصلی و طالبان را از بین ببرد ولی در کل فکر می کنم که حداقل انگیزه دولت برای حملات تهاجمی و پاکسازی مناطق از حضور طالبان و آمادگیها برای تضعیف طالبان کمک می کند ولی این که فکر کنیم بتواند نیروهای کلیدی را از بین نیروهای عادی جدا کند و آنها را مورد هدف قرار بدهد شاید نتواند به آن هدف اصلی خود برسد ولی در کل مبارزه  با طالبان و مبارزه با تروریستها و پاکسازی مناطق از حضور آنها به هر شیوه ای که صورت بگیرد به نفع حکومت افغانستان هست.))

اما نقش کشورهای بزرگ در جنگ افغانستان از جمله آمریکا و روسیه، به بهانه حضور نیروهای تروریستی مانند طالبان و داعش، و رقابت های این کشورها و نیز برنامه های گروه های تروریستی در این کشور چگونه است؟

عزیز احمد فانوس استاد دانشگاه کابل 

(( جناب پوتین همیشه به صورت غیر مستقیم می خواهد بگوید که طالب و داعش و حتی جنگهای مجاهدین بخاطر زمینه سازی حضور آمریکا در افغانستان بوده است. اکنون هم به صورت غیر مستقیم و حتی گاهی به صورت مستقیم می گوید که آمریکاییها تمام نیروهای مخالف را تجهیز می کند تا اینها حضور داشته باشند زیرا حضور اینها، حضور عساکر آمریکایی را در افغانستان توجیه می کند. لذا گاهی به نام طالب و گاهی به نام داعش گروههای مختلفی را ایجاد می کنند.این جنگ ، جنگ سیستمها و منافع هست و جنگی هست که جهان به خاطر تقسیم سرزمینهایی مانند افغانستان و کشورهای عقب مانده راه اندازی کرده هست.این تقسیمات از زمانی که سرمایه داری آخرین مراحل خود را در جهان طی می کند به اوج خود رسید لذا از آغاز فلسفه وجودی اینها، حمله به سرزمینهای دیگر بود و هنوز هم می خواهند کشورهایی که دست نخورده باقی مانده است سرزمینهایی مانند افغانستان را در تصرف خود داشته باشند. اما فکر نمی کنم بتوانند یکه تازی کنند.فکر می کنم آمریکا ناگزیر هست که دست پرورده های خود را در داخل دولت بیاورد چنان که در این اواخر جناب حکمتیار هم که یکی از دست پرورده های سیا هست به دولت مراجعه کرده است و می گوید که حضور آمریکاییها مهم نیست در حالی که سالها به همین خاطر صدها افغان را به خاک و خون کشاندند اما حال می گویند که حضور آمریکاییها مهم نیست ولی باید از قدرت به ما سهم بدهند.))

اعضای مجلس سنای افغانستان نیز پیشتر از نقش آمریکا و پاکستان گفتند و این که آن ها مانع روند صلح افغانستان می شوند. چرا هر وقت بحث صلح در این کشور پیش می آید  نام این کشورها هم به میان می آید. واقعاً چه نفعی از ادامه جنگ در افغانستان می برند؟:

فریور

(( جنگ افغانستان ، جنگ نیابتی و جنگ سازمانهای استخباراتی هست که در افغانستان به ضرر منافع اولیای اسلام و افغانستان ادامه دارد و به هیچ صورت مورد استقبال دولت قرار نمی گیرد. به همان دلیل تاکید کردم که با کوششهای خارجی ممکن نیست که صلح به افغانستان برگردد و اگر برمی گشت شورای عالی صلح و مصرف مبلغی حدود یک میلیارد دالر می توانست گره ای از مشکلات افغاستان باز کند که نه تنها یک گره را باز نکرد بلکه گره های دیگری را بر مشکلات عدیده افغانستان افزود لذا  فکر می کنم تا ملت افغانستان وارد صحنه نشود و به جنگجویان و حامیان جنگجویان، جواب نه نگوید نا امنی در افغانستان همچنان خواهند ماند و قربانیان این جنگهای نیابتی و استخباراتی ،ملت مظلوم و شریف افغانستان خواهد بود.))

صاحبنظران، پاکستان را در قضایای افغانستان و بویژه ناامنی های این کشور و حمایت از گروه های مسلح مخالف دولت دخیل می دانند و برخی هم می گویند  که آمریکایی ها هم با وجود اینکه در افغانستان حضور نظامی دارند و سال هاست که شعار تامین امنیت در این کشوررا  سر می دهند اما بیشتر طرف پاکستان را  می گیرند تا به اهداف خود در افغانستان برسند.  

فولادی

(( من فکر می کنم که باید اول متوجه این قضیه شویم که دلیل این که پاکستان از افغانستان حمایت نمی کند و از گروههای مخالف حمایت می کند چیست . دلیل اصلی اش بحث ادعای ارضی افغانستان هست که تا هنوز  دولت افغانستان این اطمینان را نداده است که ما طرفدار پایان یافتن بحث دیورند باشیم و به نحوی بخواهد با پاکستان وارد تعامل شود و برای پاکستان یک موضوع خیلی جدی هست و در نتیجه پاکستان می خواهد از آن ناحیه خاطرش جمع شود. پاکستان یک کشور اتمی و قدرتمند هست و در مقایسه با افغانستان طبیعی است که پاکستان دست بالاتری دارد و می تواند با آمریکا این موضوع را مطرح کند در نتیجه این توقع زیادی هست که ما فکر کنیم آمریکا در مقایسه با افغانستان و پاکستان بیاید جانب افغانستان را بگیرد و به خواستهای پاکستان توجه نکند.)

از عملیات نظامی نیروهای دولتی علیه مخالفان مسلح و بویژه طالبان گفته شد، جناب فولادی هم معتقد است که این نیروها با توجه به تجاربی که کسب کردند می توانند بهتر و قویتر از گذشته عمل کنند. شما چه فکر می کنید و چقدر عملیات نظامی علیه گروه های مسلح مخالف دولت تاثیرگذار خواهد بود؟

فریور

 (( سه طرف منازعه افغانستان یعنی خارجیها ، نظام موجود و مخالفان مسلح دولت برای گرفتن امتیاز هرچه بیشتر می خواهند اعمال فشار کنند و فشار را بر همدیگر بیفزایند اما ما جنگ را مردود می شماریم و گفتیم که جنگ راه حل نیست و پیش شرطها باید از سر میز مذاکره برداشته شود و بدون قید و شروط جوانب درگیر با هم مذاکره کنند و ملت افغانستان نباید بیشتر از این قربانی شود.))

پیشتر برادر و پسر ملا عمر رهبر سابق طالبان که در شاخه تحت رهبری ملا رسول بودند به شاخه تحت رهبری ملا اختر محمد منصور پیوستند که گفته می شود این اقدام در نتیجه تلاش برخی کشورهای بیرونی حامی طالبان بویژه پاکستان صورت گرفته و نگرانی هایی را هم در مورد انسجام طالبان ایجاد کرده است . این مساله چقدر می تواند  در انسجام طالبان و در نتیجه تلاش آن ها برای ناامن کردن اوضاع تاثیرگذار باشد؟:

 

فولادی

(( در این که پاکستان در تلاش هست تا بتواند نیروهای طالبان را منسجم بسازد و در واقع جبهه ای به رهبری ملا اختر محمد منصور شکل بدهد شکی نیست. با این دلیل  فکر می کنم از نظر نظامی تاثیر آنچنانی نخواهد داشت و  رفتن برادر ملا عمر و پسرش خیلی تاثیر گزار نخواهد بود و طالبان فکر می کنند که ملا منصور از عوامل استخبارات پاکستان هست و در کشتن ملا عمر نقش داشته است و چنین تفکری در بین بیشتر طالبان هست. در سال گذشته بسیاری از طالبان هنوز نمی دانستند که به کدام سو بروند ولی امسال صف بندیهای طالبان مشخص خواهد شد و در نتیجه باعث انسجام طالبان نخواهد شد بلکه اختلافات درون طالبان ادامه پیدا می کند و این به دست پاکستان هم نیست.))

گلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی هم برای گفتگو با دولت و صحبت از پیوستن او به روند اعلام آمادگی صلح است. اگر  چنین چیزی عملی شود تاثیرات آن بر روند صلح افغانستان چگونه خواهد بود و چقدر موثر است؟:

فولادی

 (( رفتن حکمتیار به پروسه صلح اگر چنانچه بپیوندند برای دولت افغانستان می تواند یک موفقیت باشد و از نظر تبلیغاتی یک دستاوردی برای دولت باشد که یک جریانی مثل حزب اسلامی خواهان این هست که به نحوی با این دولت که مورد حمایت نیروهای بین المللی هست وارد گفتگو شود .اگر دولت افغانستان با موفقیت به این پروسه برسد و در واقع برای دولت افغانستان هم یک تجربه ای می شود که با سایر گروهها چگونه عمل کند ولی از نظر توانایی نظامی و با فشاری که علیه دولت افغانستان هست فکر نمی کنم که تاثیرات زیادی داشته باشد.))

 

 

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید