در این برنامه به بررسی موضوع ورود 9 نامزد معترض انتخابات پارلمانی به مجلس می پردازیم که هشت تن از آنان روز شنبه ( 12 سنبله ) مراسم تحلیف خود را بدون حضور تعداد کثیری از نمایندگان پارلمان و فقط با حضور اعضای ائتلاف اصلاح طلبان برگزار کردند.

روز شنبه هفته جاری در میان تدابیر شدید امنیتی 8 تن از 9 نماینده جدیدی که از سوي كميسيون مستقل انتخابات براي حضور در مجلس معرفي شده بودند، مراسم تحلیف را به جا آورند. مراسم با حضور رئیس ولسی جرگه و اعضای ائتلاف اصلاح طلبان انجام شد. همزمان نیروهای امنیتی از ورود اعضای ائتلاف حمایت از قانون به پارلمان جلوگیری کردند.

رییس پارلمان در مراسم تحلیف وکیلان جدید از حکومت به خاطر ممانعت از ورود اعضای ائتلاف حمایت از قانون به ولسی جرگه انتقاد کرد. احمد بهزاد نائب دوم پارلمان در رابطه با این اقدام دولت به رسانه ها گفت که ائتلاف حمایت از قانون تصمیم های جدی در مقابل این عمل خواهد گرفت.

همچنان عبدالظاهر غدیر، رئیس ائتلاف حمایت از قانون، معرفی هشت عضو جدید مجلس تحت پوشش امنیتی را به "کودتا علیه مجلس" تعبیر کرد و نسبت به پیامدهای آن هشدار داد.

اقدامی که توسط حکومت و به خصوص با مداخله مستقیم آقای کرزی صورت گرفت در مقابل خانه ملت و پارلمان افغانستان یک کودتای ننگین و بی شرمانه بود و 9 نفر از وکلا را با قطعات نظامی وارد پارلمان ساختند و تانک ها و توپ ها و مسلسل ها اطراف پارلمان را گرفته بودند و صبح زود دروازه های پارلمان را به روی آن تعداد از نمایندگان مردم افغانستان که منتقدین آقای کرزی هستند ، بسته بودند و تنها در حدود 30 تا 35 نفر از وکلای حکومتی را اجازه ورود داده بودند و این یک کودتا بود و ما این را به شدت محکوم می کنیم و خیانت تاریخی و ملی می دانیم .

آقای کرزی از همان آغاز اعلام نتایج انتخابات ، نارضایتی شان را آشکارا اعلام کردند و آن ها به دنبال دو موضوع بود یک موضوع حداکثری که اگر بتواند پارلمان را تعطیل کنند ، افتتاح نکند و عملاً تعطیل بگذارد و اگر نتوانست حداقل پارلمان را در زیر تیغ محکمه و زیر سایه تهدید محکمه دعوای عدلی و قضایی داشته باشد تا پارلمان یک پارلمان ضعیف باشد و پارلمان منتقد نباشد و یا هم بتواند تعداد افرادی که به خودشان وابسته هست و به اطرافیانش وابسته است و به حلقه ارگ وابسته است آنها را به شکل انکسادی وارد پارلمان بسازد که تقریباً در گام اول توانستند با زور توپ و تانک 9 نفر از وکلا را وارد کردند .

وقتی در یک کشوری فرد اول از آن کشور ، رئیس جمهور آن کشور ، خودش مستقیماً دخالت داشته باشد و یک بحران سازی و دخالت داشته باشد و سهم فعال را بگیرد در قانون شکنی و کودتا و در حمله بر بالای پارلمان و در یک جنگ داخلی بین دستگاه های دولتی چه کسی جلوی این کارها را می تواند بگیرد ، واضح است که جلوی کار گرفته نمی شود و در جایی گرفته می شود که حداقل یک مسئول باشد و احساس مسئولیت بکند و جلوی این کار را بگیرد . نمایندگان مردم به نحوی به سهم خودشان مقاومت و مبارزه کردند و هم اکنون مقاومت جریان دارد و تعدادی از نمایندگان مردم را هم خریدند با زور و تهدید و تعدادی را هم در ردیف خودشان قرار دادند و در این روزها برنامه می سازند و دعوت می کنند و این ها را با آژندای حکومت وارد پارلمان می کنند .

ورود نمایندگان تازه معرفی شده به پارلمان در حالی است که به گفته برخی نمایندگان پارلمان افغانستان ائتلافی شامل بیش از یکصد و پنجاه تن از نمایندگان موسوم به ائتلاف حمایت از قانون مخالف حضور این افراد در پارلمان بودند و تهدید کرده اند که تصامیم جدی در برابر دولت اتخاذ خواهند کرد.

نظرآقای صدیق الله توحیدی :

بحث اساسی این است که حکومت با اعمال فشار و زور هشت تن و یا 9 تن از نامزدان معترض را که بار دوم برنده اعلام شده وارد مجلس کرد . در داخل مجلس افغانستان به صورت عام نمایندگان به دو دسته تقسیم شدند که ائتلاف پارلمانی تشکیل دادند . ائتلاف پارلمانی حمایت از قانون که از روزهای نخست مخالف تغییر در ترکیب مجلس نمایندگان بود اصرار بر این داشتند که حتی یک نفر تغییر در مجلس نباید وارد شوند اما گروه دیگری از نمایندگان که تعدادشان در مقایسه با گروه نخستین کمتر است اصرار بر این داشتند که تغییر را باید پذیرفت و به خاطر پایان تشنج ناگزیر است که 9 تن از اعضای سابق را از دست بدهد و در عوض آن 9 تن دیگر وارد مجلس شوند . اعمال فشار و زور و استفاده از پلیس این روند را وارد مرحله تازه ای کرد . حالا در میان تدابیر شدید امنیتی و 9 تن از اعضای سلب اعتماد شده اجازه ورود به تالار مجلس داده نشد و 9 تن تازه وارد ، تحت حراست پلیس وارد پارلمان شدند و مراسم تألیف را اجرا کردند . گروه حمایت از قانون یا ائتلاف حمایت از قانون مصروف جلسات پی هم است و در حال حاضر تا تدابیر ثانی را اتخاذ بکند در برابر حکومت افغانستان ، حالا دیده می شود که یا به تشنج می کشانند و یا هم با اعتراضات مدنی اعتراض شان را ادامه می دهند ، راه های مختلفی است یکی اینکه وقتی مجلس آغاز می شود یکبار دیگر وکلای سلب اعتماد شده سعی کنند که وارد مجلس شوند و حتماً از جالب پلیس ممانعت صورت خواهد گرفت و در صورت ممانعت ممکن است که برخورد میان نمایندگان و پلیس صورت بگیرد .

مساله سوم این است که ممکن است ائتلاف حمایت از قانون به تحصن دست بزنند و یا به اعتراضات خیابانی مانند نمایندگان تازه وارد شوند - احتمال سومی هم این است که وکلای سلب اعتماد شده با گروه ائتلافیون خودشان از کابل و ولایات سعی بکنند که تظاهرات گسترده ای را به راه بی اندازند و سعی کنند که حکومت را تحت فشار بیشتر قرار دهند اما احتمال نهایی و آخری این است که با چند حکومت با ائتلاف حمایت از قانون روی یک معامله سیاسی کنار بیایند و افراد سلب اعتماد شده از پست های حکومتی افغانستان توصیف شوند و مشاجره و منازعت هایی پیدا کنند .

نظرآصفه شاداب :

در چندین مصوبه ما ، ورود افراد و اشخاص جدید و آراء اکثریت رد کرده بودند و این حالتی را که دوباره حکومت توانست با نیروهای امنیتی و زور تانک و تفنگ و افراد مسلح که اطراف پارلمان را در روی ساختمان های بلند اختیار کرده بودند آوردن از این ها برخلاف با مصوبات ولسی جرگه بود - مصوبات را قبلاً با آراء دو ثلث یکبار تجدید نظر می کردند و بعد از او قانوناً می شد که آن برادران را داخل پارلمان بسازند . گفته نمی توانم که رأی نداشتن ، همان لیست 9 نفری که هست ، خود کمسیون انتخابات برای آنها نامه داده بود و این ها افرادی نبودند که به زور آمده باشند ، کمیسیون از آن ها خواسته بود .

اما برخی از نمایندگان پارلمان افغانستان معتقدند که اگر قضایا و مشکلات مربوط به انتخابات پارلمانی بوجود نمی آمد، این مجلس می توانست فعالیت ها و مصوبات خوبی داشته باشد.

شما قسمی که شاهد و در جریان هستید مجموع رسانه های جهانی و خصوصاً منطقه در قبال مشکلاتی که در ولسی جرگه با موضوعات انتخاباتی به میان آمده ، سال گذشته از انتخابات 89 به این طرف ، ما متاسفانه آنچنانی که می خواستیم و باید روی موضوعات کلی کار می کردیم نتوانستیم موفق شویم و یک سد راه قوی که مشکل انتخاباتی بود سر راه ما وجود داشت . ما نظر به فیصله کمیسیون انتخابات که اخیراً اعلام کرد که 9 تن از اعضای ولسی جرگه را خواستند یا سلب اعتماد کنند و در عوض 9 نفر دیگر را معرفی کنند و در بین آنان در خود ولسی جرگه شورای ملی تحصن و اعتصاب داشتیم و گردهمایی های بزرگی داشتیم که ما می توانیم جلوی قانون شکنی ها را بگیریم ولی متاسفانه ما شاهد یک برخورد متفاوت تر و شدیدتری بودیم از طرف حکومت و بخصوص نیروهای امنیتی افغانستان که زمانی که ما می خواستیم به طرف شورا بیاییم متاسفانه در مسیر راه نیروهای امنیتی بخصوص پلیس و اردوی با تانک ها و .... مانع وارد شدن 9 تن شدند که از طرف کمیسیون مستقل انتخابات اخیراً مصروح به صلاحیه اعلام شدند - جمعاً ما خواستیم حرکت کنیم به شمول 9 نفری که از طرف کمیسیون سلب صلاحیت شدند ولی وقتی نزدیک شدیم از طرف نیروهای امنیتی و بخصوص پلیس ملی مانع شدند .

نظرات خانم آصفه شاداب نماینده پارلمان افغانستان در خصوص تصامیم احتمالی که مجلس در برابر اقدامات دولت اتخاذ خواهد کرد.

نظرآصفه شاداب :

من فکر می کنم ائتلاف حمایت از قانون اقداماتی را که باید انجام می داد تا به حال اقدامات مقتضی قانونی خود را انجام داده و من بعد اگر حکومت خلافمندی با قانون بخصوص با قانون اساسی کشور در افغانستان را انجام بدهند ممکن است عکس العمل های شدیدی را در برابر حکومت نشان بدهند . تصامیمی که حرکت های مدنی جز این وکلای پارلمان کدام چیزی با خود نداشته ، حرکت های مدنی مانند تظاهرات ، اعتصابات و در مجلس حضور نیافتن و همچنین حرکات مدنی را به راه خواهد انداخت .

و اما برخی از کارشناسان معتقدند که اگرچه اقدام دولت و استفاده از زور برای ورود نمایندگان تازه معرفی شده از سوی کمیسیون، اقدام درستی نبوده اما به هر حال باید به گونه ای این مشکل ختم می شد و ظاهراً دولت نتوانسته راه دیگری به جز این اقدام بیابد.

نظرسید احمد سجادی :

مردم افغانستان بسیار رنج کشیدند بخصوص در این سه دهه اخیر، پس از دوران طالبان امیدواری هایی بوجود آمد که به هر حال چارچوب های مدنی افغانستان شکل گرفت مخصوصاً بعد از کنفرانس بن و این امیدواری برای مردم بوجود آمد که مردم پارلمان ، دولت و قوه قضائیه دارند و این را مردم اثبات کردند با رأی دادن و با انتخاب کردنشان ، در ناامن ترین مناطق با تمام تهدیدهایی که وجود داشت این مردم آمدند رأی دادند و نماینده پارلمان و رئیس جمهور انتخاب کردند و سایر انتخاباتی که وجود داشت . اما متاسفانه هر چه که از عمر سه قوه گذشت امیدواری کم کم کمرنگ تر شد و امروز تقریباً می توانیم بگوییم که مردم با یک دیده ابهام و مه آلود به قضایا نگاه می کنند .

علیرغم اینکه ما حضور نیروهای خارجی ، بمباران هایی که در مناطق مختلف انجام می شود و غیرنظامیان کشته می شوند اینها را داریم و علیرغم اینکه می بینیم بحران اقتصادی که در جهان حاکم شده این را داریم وقتی که می بینیم همه مشکلات داخلی و خارجی که بر مردم تحمیل می شود این را ما داریم و از طرف دیگر می بینیم که صحنه داخلی افغانستان صحنه ای شده که درواقع سه قوه دارند به اختلافات جدید و مشکلات مردم بیشتر دامن می زنند ، مخصوصاً دولت و پارلمان . می بینیم که مخصوصاً در این دو - سه سال اخیر دولت و پارلمان افغانستان را به جایی تبدیل کردند که درواقع قدرت همدیگر را به رخ یکدیگر می کشند . ما می بینیم جریان وزیران را که خوب پارلمان رد صلاحیت کرد و هیچ کاری در پنج سال گذشته در دور اول پارلمان پس از طالبان انجام نشد و برای بار دوم هم که یک سال از عمر درواقع پارلمان می گذرد ما می بینیم که بازهم پارلمان خانه ملت هم داخل خودش جنگ داشت و هم با دولت و سایر نهادها جنگ داشت و کاری انجام نشده است .

من فکر می کنم که اتفاق اخیری که متاسفانه برای پارلمان افتاد و 9 نماینده را دولت به زور آمد داخل پارلمان و آنها سوگند یاد کردند این اتفاق بسیار نامیمونی بود که بوجود آمد . اما معتقد هستم که هر چیزی که کمک کند به آرامش در افغانستان و کمک کند به اینکه مردم امیدوارتر شوند و کمک کند به اینکه فرصت برای قانون گذاری پیدا شود و کمک کند به اینکه درواقع امیدواری و ثبات و تمامیت ارزی تامین شود در افغانستان این خوب است . دولت این کار را انجام داد و این قائله باید یک طوری ختم می شد و دولت این کار را کرد . امیدوار هستم که پارلمان از این به بعد مشکلاتی در داخل پارلمان و رقابت ها و تنش های اضافه تری بین دولت و پارلمان بوجود نیاورد و پارلمان بتواند با این قضیه کنار بیاید با وجود اینکه ادعا دارد درواقع به نفع مردم کار می کند و این تکلیف وزارتخانه ها هم مشخص شود تا کمک شود به امیدواری مردم و همچنین اینکه ما بتوانیم رو به پیشرفت برویم و مشکلات کمتر شود .

کارشناسان بر این عقیده هستند که اقدام حکومت افغانستان در وارد کردن 9 تن از نامزدان معترض انتخابات پارلمانی به مجلس آن هم پس از گذشت یکسال از آغاز به کار پارلمان این سنت اشتباه را بنا نهاد تا امکان تکرار این مساله در مجالس بعدی هم وجود داشته باشد که در اینصورت نظام دمکراسی و پایبندی به قانون زیر سوال خواهد رفت.

نظرصدیق الله توحیدی :

پیامد مهم و اساسی این عملکرد این است که یک سنت صحیحه در انتخابات افغانستان گذاشته تا هرگاه و هر وقتی که عده ای معترض شوند به اصل منازعه و مشاجره بکشد و به عنوان یک رویه انتخاباتی بعد از اعلام نتایج نهایی نتایج تغییر پیدا کند و این بدترین پیامد این منازعه است - اثرات منفی هم این مساله گذاشته ، هشت ماه است که پارلمان از کار اساسی خودش به دور مانده و پارلمان در حقیقت در عوض اینکه به تصویب قوانین بپردازد و نظارت از عملکرد حکومت کند متاسفانه درگیر مسائل انتخاباتی و مشاجرات انتخاباتی شد و این روند کاری مرسوم میان سه قوه را بر هم زدند و این مساله دقیقاً بر تضعیف دولت افغانستان می انجامد و بعد از این هم اگر ادامه پیدا کند این مشاجرات دولت افغانستان بهترین راهکار این خواهد بود تا گروه حمایت از قانون ائتلاف حمایت از قانون سعی کنند مساله را از راه صلح آمیز پایان دهند و به یک نتیجه ای که وضعیت موجود برهم نخورد این وضعیت را بالاخره به آن شکل مبدل سازند که من باورم این است این مساله احتمال بیشتر هم دارد و این را هم ممکن است که وضعیت از این هم بدتر شود .