حامد کرزی رییس جمهوری افغانستان پیشتر در مصاحبه با شبکه تلویزیونی "جیو" پاکستان تاکید کرد: اگر پاکستان مورد حمله نظامی امریکا قرار بگیرد افغانستان در کنار پاکستان بوده و از این کشور حمایت خواهد کرد.
در برنامه امروز با حضور کارشناسان محترم این موضوع را بررسی می کنیم.
مهمانان گرامی داکتر سید وحید ظهوری حسینی کارشناس سیاسی افغان در تهران --- بشیر بیژن فعال سیاسی و معاون حزب کنگره ملی افغانستان و سید محمد جمال فکوری بهشتی عضو پارلمان افغانستان در کابل ما را در این برنامه همراهی خواهند کرد.

اظهارات حامد کرزی از طریق تلویزیون جیو در حالی نشر شد که قبل از آن هیلاری کلینتون، وزیر خارجه امریکا بار دیگر از پاکستان خواست تا پناهگاه های جنگجویان در سرحد با افغانستان را نابود و شورشیان را تشویق کند تا به روند صلح بپیوندند.
این سخنان رئیس جمهوری افغانستان در مورد حمایت از پاکستان در برابر حمله احتمالی امریکا با واکنش های مختلفی همراه بود و بیشتر کارشناسان آن را نکوهش کردند.

آقای کرزی در حالی در مورد حمایت از پاکستان سخن گفته که چندی قبل با شدت گرفتن حملات طالبان در افغانستان و ترور شخصیت های عالیرتبه از جمله برهان الدین ربانی رئیس فقید شورای عالی صلح این کشور تاکید کرده بود از آنجایی که طالبان اراده ای از خود ندارند و از سوی پاکستان حمایت می شوند، اگر قرار باشد گفتگوی صلحی با طالبان صورت بگیرد، این گفتگو باید با پاکستان انجام شود.
مقامات افغان هم در پی حملات شدید راکتی چند ماه اخیر پاکستان که به کشته و زخمی شدن ده ها غیرنظامی منجر شده دولت اسلام آباد و بویژه سازمان استخبارات پاکستان را در این رابطه مقصر و دخیل دانستند و حتی وزارت دفاع افغانستان برای پاسخ دهی به این حملات اعلام آمادگی کرد. پارلمان افغانستان هم در واکنش به اظهارات آقای کرزی از دولت خواست که خطوط اساسی سیاست خارجی خود را مشخص کند.

هرچند برخی مقامات افغان گفتند صحبت های آقای کرزی تحریف شده اما به هر حال چنین اظهاراتی از وی در تلویزیون جیو نشر شد. چه چیزی باعث شده که حامد کرزی رئیس جمهوری افغانستان چنین اظهاراتی را در رابطه پاکستان داشته باشد؟ کشوری که شخص رئیس جمهور بارها تاکید کرده بود نیروهای خارجی باید پناهگاه ها و مکان های حمایت تروریست ها را در خارج افغانستان هدف قرار دهند که اشاره وی هم دقیقاً به پاکستان بود.
پاسخ داکتر سید وحید ظهوری حسینی کارشناس سیاسی- فرهنگی افغان:
"جناب آقای کرزی به عنوان رئیس دولت افغانستان احساس می کند که مسئولیت های سنگینی بر دوشش است و ادامه این مسئولیت ها مستلزم این است که رابطه خوبی با کشورهای همسایه داشته باشد ، بعد از ترور شهید ربانی رابطه افغانستان با پاکستان بسیار به تیرگی گرایید و جریانی که تقریبا شاید به خواست آقای کرزی نبود . همانطوری که آمریکا و خانم کلینتون که به عنوان وزیر خارجه امریکا اخیرا هم به افغانستان و هم به پاکستان سفر کرد سعی بر این داشت که روابط این دو کشور را با یکدیگر نزدیکتر بسازد آقای کرزی هم دلش می خواهد که رابطه با پاکستان نزدیکتر داشته باشد از طرفی جریان پذیرایی ده ، بیست ساله مهاجرین توسط پاکستان و حضور آنها هنوز هم در پاکستان آقای کرزی را وا می دارد که خود را نسبت به آنها مدیون بداند . جمع کردن بین این دو موضوع که از یک طرف پاکستان به مسائل داخلی افغانستان دخالت می کند و رابطه پاکستان هم با امریکا رابطه تنگاتنگ و نزدیکی است و از طرفی دیگر خود افغانستان با امریکا رابطه نزدیکی دارد و می خواهد که رابطه خود را با پاکستان زیاد نزدیک نداشته باشد این ها بسیار سخت است . من فکر می کنم که آقای کرزی تقریبا در این جریان مقداری سیاست بازی کرده از یک طرف تقریبا مساله ترور آقای ربانی یک مقدار به فراموشی سپرده شده و حساسیتی که نسبت به پاکستان در رابطه با این ترور بوجود آمده بود و همچنان ترورهای گذشته و دخالت ها و موشک هایی که به افغانستان زدند این ها همه را نادیده گرفته و به خاطر اینکه این رابطه بر اساس سفارشاتی که توسط امریکا می شود بسیار بر هم نخورد به این شکل تقریبا رابطه خود را با پاکستان سعی کرده که خوب تر باشد و با این اظهارات یک مقدار دل مقامات پاکستانی را به دست آورده ، اما روی هم رفته من فکر می کنم که این ظاهر سازی ها به نفع آقای کرزی نیست و یقینا آقای کرزی از این ناحیه ضرر خواهد کرد چنانچه اطلاع داریم که جریان رابطه نزدیکی که افغانستان با روسیه بوجود آمده و از طرفی روسیه قول داده که افغانستان را جزء کشورهای شانگهای قرار بدهد و همچنان مساله تدارکات امریکا که از طریق ازبکستان به افغانستان برسد همه زمینه را برای این مساعد می سازد که امریکا رابطه اش با پاکستان خراب خواهد شد و امروز قربانی حضور امریکا در منطقه که پاکستان میانجی یا واسطه اش بود خود پاکستان است و این مشکلات و جمع کردن بین این ها بسیار سخت است و یک سیاست های بسیار مخفی و پشت پرده ای دارد که من فکر می کنم که از درک آقای کرزی خارج است و احتمالا به ضرر خود آقای کرزی تمام خواهد شد. "

در حالی که حامد کرزی رئیس جمهوری افغانستان چندی قبل سفری به هند داشت و پیمان همکاری های استراتژیک با آن کشور امضاء کرد، در حالی هند رقیب دیرینه پاکستان است اکنون این اظهارات آقای کرزی چه معنایی می تواند داشته باشد و آیا در مطابقت با معیارهای بین المللی می باشد یا خیر؟ نظر سید محمد جمال فکوری بهشتی عضو پارلمان افغانستان را در این رابطه این چنین است:
"با توجه به اظهارات چند روز قبل اظهارات رئیس جمهوری محترم افغانستان مشخص بود که رئیس جمهور طرفدار مناسبات خوب و حسنه با کشورهای همسایه خود هستند و از طرف دیگر با امضای پیمان استراتژیکی که با هندوستان انجام شد بالاخره اینگونه ظهور کردند که گویا افغانستان هم پیمان استراتژیک با این دسته ، هم پیمان بودن استراتژیک به این معناست که دوست کشور دوست است و دشمن کشور دشمن، بنابراین باز اظهارات اخیری که جناب رئیس جمهور داشته در پارلمان تعدادی از اعضای پارلمان مکث کردند و انتقاداتی داشتند احیانا اگر مورد این چنینی پیش آمده باشد که جناب رئیس جمهور گفته که افغانستان جانب پاکستان را بگیرد با عنایت به امضای پیمان استراتژیک این ها چیزی است خلاف قراردادهای بین المللی ."

اکنون این سوال هم مطرح است که این از خودگذشتگی آقای کرزی رئیس جمهوری افغانستان و اعلام حمایت از پاکستان در برابر حملات احتمالی کشورهای قدرتمند آیا مواضع پاکستان را در برابر افغانستان تغییر خواهد داد؟ و آیا اصولاً مردم افغانستان با نظرات آقای کرزی همراه خواهند بود؟
پاسخ بشیر بیژن فعال سیاسی و روزنامه نگار افغان در این رابطه:
"آقای کرزی مثل اینکه در خواب صحبت می کند حرف می زند، بحث افغانستان و پاکستان به نظرم یک بحث بسیار روشن است . کشور پاکستان از زمانی که ایجاد شده که حدودا 63 سال از آن می گذرد تا به امروزه هر قیافه ای که ما در برابرش عرض وجود کردیم آنجور توصیه و خیانت و جنایات و وحشت افکنی در حق ما چیز دیگری نکرده است. رویش مردم افغانستان اینطور نیست . این یک مساله و مساله دیگر این است که شما می دانید بحث مبارزه بر علیه تروریسم بین المللی یک بحث بسیار جدی و طرف اجمای بین المللی قرار دارد از جانب دیگر دولت پاکستان تروریسم در سطح منطقه شناسایی شده حال اگر کدام اقدامی از جانبی بر علیه اینطور یک ادرس صورت می گیرد مردم افغانستان من فکر می کنم از دشمن حقیقی اش که دولت پاکستان و نظامیان تروریسم که پاکستان است و شبکه جنایت بار استخبارات ISI که در حقیقت ارکان اصلی دولت پاکستان را این ها تشکیل می دهند اینها مواجه با کدام موضوع نظامی می شوند مردم افغانستان از دشمنان خود و از تروریست ها هیچ وقت دفاع و حمایت نمی کند ."

مواضعی را که آقای کرزی در رابطه با پاکستان مطرح کرده آیا مطابق با منافع ملی و تمامیت ارضی افغانستان است و آیا نفع مردم این کشور را در نظر گرفته است؟ و آیا از نظر روابط بین الملل و دیپلماتیک جایگاهی دارد؟

آقای ظهوری حسینی :
"این موضوع از نظر دیپلماتیک کلا مردود است و من فکر می کنم بر اساس ضوابط بین المللی و حفظ امنیت و تمامیت ارزی یک کشور مخصوصا کشور ضعیفی مانند افغانستان اصلا قابل قبول نیست که بیاید خود را قربانی پاکستان بسازد و در کنار پاکستان قرار بگیرد و بر علیه آمریکا و این موضوع کاملا غیر شفاف است و مساله افغانستان کاملا متفاوت با مسائل بین المللی و منطقه ای است . پاکستان امروز حتی از انرژی های هسته ای و بمب هسته ای و اتمی برخوردار است و تهدیدات بزرگ منطقه ای مثل هندوستان و چین و امثال انها را هم مدنظر دارد . افغانستان کاملا برای پاکستان که عضو بسیار کوچکی محسوب می شود این اظهارات هم از نظر سیاسی و هم از نظر دیپلماتیک و هم برای ظاهر سازی به نظرم کاملا غیر عاقلانه است و من فکر می کنم که آقای کرزی به این خاطر که جریان پیمان استراتژیک و تشکیل لویی جرگه ای که قرار است برگزار شود سعی می کند که به این شکل دل پاکستانی ها را به دست اورد و به نحوی بالاخره مهاجرینی که در پاکستان بودند یا پشتونهایی که در پاکستان ممکن است بر علیه افغانستان و آقای کرزی باشند دل این ها را بدست آورد و شرایط اعمال تصویب قرارداد استراتژیک را در لویی جرگه مساعد بسازد ."

مقامات و کارشناسان افغان همچنان بر این عقیده هستند که هنوز هم تروریست ها از خاک پاکستان وارد افغانستان شده و دست به حملات خرابکارانه می زنند و در حالی که رئیس جمهوری افغانستان از حمایت همه جانبه پاکستان سخن می گوید برخی هم بر این عقیده اند که باید از هر راه ممکن با پاکستان مقابله صورت بگیرد. اما آیا افغانستان می تواند چنین رفتاری با همسایه خود داشته باشد؟ و آیا راه حل بهتری وجود دارد؟

آقای فکوری بهشتی :
"افغانستان و پاکستان همسایه هستند و در همسایگی رعایت های حال یکدیگر را باید داشته باشند و این چیز بسیار مسلم است . همین مسائل بوده که ده سال تمام با توجه به امکانات جامعه جهانی ولی هنوز هم مخالفینی در دولت افغانستان در پاکستان شنیده می شود و دیده می شود که این ها پناه داده شدند و بالاخره تعلیم گاه و آموزش گاه داشته، تجهیز می شدند، این ها همه مواردی بوده که بی اعتمادی را بین دو کشور افزوده اما با تمام این مسائل ماگفتگو را در بهبود روابط حسنه کشورهای همسایه راه حل می دانیم. "

برخی از کارشناسان هم موضع آقای کرزی را ناشی از بی اعتمادی وی به سیاست های امریکا در روابطش با افغانستان و پاکستان می دانند. نظر بشیر بیژن فعال سیاسی و معاون حزب کنگره ملی افغانستان در این رابطه چیست؟
"من فکر می کنم که اگر آقای کرزی دیدش اینطوری می بود می توانست نحوه صحبتش را به شکل دیگری تغییر دهد ولی با شناختی که من شخصا از آقای کرزی دارم در طول مدت ده سال و همچنان یک دوره که ما رقیب هم بودیم در دومین انتخابات ریاست جمهوری آقای کرزی چیزی که می گوید مستقیما از اراده اش نشأت می کند .

آیا مناسبات سیاسی امریکا و پاکستان به عنوان همکار استراتژیکش در منطقه به حدی رو به وخامت خواهد گرایید که بیم حمله نظامی امریکا به پاکستان وجود داشته باشد؟ و نیاز باشد که افغانستان از این کشور حمایت کند؟ نظر آقای فکوری بهشتی اینچنین است:

"ایالات متحده امریکا برای فعالیت شان در افغانستان در برابر تروریسم که ادعا می کند در منطقه همکار استراتژی خود جز پاکستان دیگر آپشنی هم ندارد - هندوستان دور است و تاجیکستان و ترکمنستان و قزاقستان و هند باز هم از نظر آمریکا مهره های مورد اعتمادشان را توانست بخرد ، آمریکا بر پاکستان اعتماد دارد و در حالیکه فعلا هشدارهایی برایشان داده می شود اینها در نهایت باورمان این است که پاکستان هم در سطحی است که روابط خود را با آمریکا حسنه نگه دارد و آمریکا هم جزء همکار منطقه ای با پاکستان دیگر همکاری دیگری را نخواهد پذیرفت و باور من این است که مناسبات از آن ها به آنگونه ای خراب نخواهد شد که باعث نگرانی جامعه جهانی شود ."

از سوی دیگر سخنگوی رییس جمهور کرزی گفته است که مصاحبه حدود پنجاه دقیقه یی رییس جمهور کرزی به طور کامل نشر نشده و سخنان حامد کرزی تحریف شده است. آیا واقعا این سخنان تحریف شده یا واکنش ها به سخنان پخش شده از تلویزیون جیو مقامات قصر ریاست جمهوری را وادار به این اظهارات کرده است؟

آقای ظهوری حسینی :
"بله، اگر آقای کرزی این موضوع را مطرح کرده باشد خالی از صداقت نیست به خاطر اینکه پاکستان همیشه در رابطه با برنامه هایی که با افغانستان دارد و تعهداتی که با افغانستان می بندد و کنفرانس های بین المللی و منطقه ای که در پاکستان به نفع افغانستان مطرح می شود همیشه بعد از کنفرانس یک ضربه ای بر افغانستان وارد آورده و احتمال این موضوع هم هست که این مساله را به این شکل تعریف کرده باشند اما این خبرگزاری پاکستان اگر بخواهد به این شکل تعریف ها را بوجود آورد مسلما دیگر هیچ اعتمادی روی آنها نیست اما من فکر می کنم که اگر تعریفی هم بوده باشد و یا نبوده باشد به هر حال ما ملاک اظهارات آقای کرزی را قرار می دهیم ، باز هم به همان تاریخ های گذشته می رسیم که همیشه وقتی که یک قرارداد توافق نامه ای بین پاکستان بوجود می آید بلافاصله بعد از آن در افغانستان یک عملیاتی بر ضد منافع افغانستان هست و بوده و این جریان هم احتمال دارد که به همین مساله منجر شود و احتمال عدم صداقت پاکستان در قراردادها و تعهداتش بسیار زیاد است و این مساله ممکن است باز یک مشکلی را برای مردم افغانستان و ملت افغانستان بوجود بیاورد . "