پس از اینکه رهبران گروه های سیاسی مخالف دولت افغانستان در برلین آلمان نشستی را با نمایندگان کانگرس آمریکا برگزاری کردند و در آن جلسه تغییر نظامی ریاستی افغانستان را خواستار شدند حامد کرزی"، رییس جمهور افغانستان روز شنبه این هفته در مراسم گشایش مجالس ملی و سنای این کشور پس از تعطیلات زمستانی، مخالفت صریح خود را با طرح روسای جبهه ملی افغانستان برای تغییر نظام ریاستی به نظام پارلمانی در این کشور اعلام کرد.کرزی اظهار داشت که افغانستان در ۴۰ سال گذشته چند نوع نظام سیاسی را تجربه کرده و دولت کابل دیگر اجازه نخواهد داد که بیگانگان از این کشور به عنوان "آزمایشگاه سیاسی" استفاده کنند.وی تاکید کرد که نظام کنونی افغانستان بر اساس اراده و خواست مردم این کشور تشکیل شده و تغییر نخواهد یافت.
این نخستین واکنش علنی کرزی به اظهارات روسای احزاب اپوزیسیون افغانستان درباره نظام سیاسی این کشور است.در این حال وزارت امور خارجه افغانستان پیش از برگزاری نشست برلین، آن را "غیرقانونی" دانسته و درباره تکرار این قبیل نشست ها، هشدار داده بود و اما در پی واکنش تند حامد کرزی به درخواست برای تغییر نظامی سیاسی روسای احزاب مخالف دولت افغانستان، رییس جمهوری این کشور را به "تعصب ورزی" در مسائل سیاسی متهم کردند. روسای جبهه ملی افغانستان از واکنش تند حامد کرزی، رییس جمهوری این کشور به تغییر نظام سیاسی در افغانستان انتقاد کردند.
احمد ضیا مسعود، رییس جبهه ملی افغانستان؛ "محمد محقق"، عضو ارشد و "فیض اله زکی"، سخنگوی این جبهه در نشست خبری مشترک، کرزی را به تلاش برای تمرکز قدرت در دفتر ریاست جمهوری خود و محدود کردن اختیارات مقام‌های محلی و حتی فعالیت‌های احزاب سیاسی متهم کردند.محمد محقق عضو ارشد جبهه ملی نیز در این نشست، اظهارات حامد کرزی را نقض آزادی بیان در افغانستان دانست و گفت، مخالفت و واکنش تند وی به خواست روسای جهادی، سیاسی و وکلای افغان، نادیده گرفتن دموکراسی و آزادی بیان است. محقق افزود که جبهه ملی افغانستان یک میلیون امضاء برای تغییر نظام سیاسی در این کشور جمع آوری و آن را به کمیسیون نظارت بر تطبیق قانون اساسی ارائه کرده است.
اینکه کدام طرف در مورد نظام ریاستی اظهار نظر درستی می کند یک بحث است اما بحث مهم اینست که چون بر اساس قانون اساسی افغانستان نظام ریاستی مورد قبول واقع شده است. آیا بحث کردن در این مورد و در این زمان به مصلحت کشور است یا خیر . سوال دیگر اینکه چرا اپوزیسیون سیاسی دولت افغانستان اقدام به طرح چنین موضوعی کرده است .
باید گفت افغانستان دوران گذار از بحران به سوی ثبات و آرامش را طی می کند و شرایط این کشور شرایط بسیار خاص و منحصر به فردی است . طی سی سال گذشته افغانستان دوران سختی را پشت سر گذاشت و نظام های متعددی را تجربه کرد از نظام کمونیستی گرفته تا نظامی که در زمان مجاهدین روی کار آمد و پس از آن نظام حکومتی طالبان و سرانجام نظام ریاستی که هم اکنون در افغانستان حاکم است. نظامی که فعلا در افغانستان وجود دارد از نظر ساختارهای سیاسی و اجتماعی نسبت به نظام های حکومتی سی سال گذشته از استحکام بهتری برخوردار است اما نظام ریاستی فعلی افغانستان با چالش ها و مشکلاتی هم روبه روست که باعث شده تا انگونه که باید این نظام نتواند کارایی و عملکرد مناسبی داشته باشد.
"آقای ظهوری حسینی تحلیلگر و استاد دانشگاه معتقد است که در ابتدای ایجاد حکومت می بایست بحث پارلمانی بودن و یا ریاستی بودن نظام مطرح و تصمیم گیری می شد اکنون که زمان سپری شده است تغییر نظام به هیچ وجه به صلاح افغانستان نیست.
وی با اشاره به نواقص نظام ریاستی و پارلمانی در افغانستان می گوید که نظام پارلمانی در ابتدا به سود افغانستان بود و این مسئله باید در لویه جرگه عنعنوی مطرح می شد اما اکنون که نظام ریاستی پذیرفته شده و به آن تعهد داریم نباید تغییری در آن ایجاد شود."
"آقای امین فرهنگ وزیر سابق اقتصاد افغانستان هم بر این نظر است که فعلا زمینه ها برای تغییر نظام وجود ندارد . وی معتقد است که به دلیل شرایط خاص افغانستان یک دولت مقتدر مرکزی می تواند راه گشای مشکلات این کشور باشد. به باور آقای فرهنگ هنوز زمینه ها برای پذیرفتن یک نظام پارلمانی در افغانستان مهیا نشده است ."
بسیاری بر این عقیده هستند که نظام پارلمانی در بسیاری از کشورها پاسخگوی نیازهای مردم بوده است و در زمان حکومت داودخان هم نظام پارلمانی نتایج مثبتی داشت . همچنین رهبران اپوزیسیون سیاسی افغانستان دلیل ناکارآمدی نظام ریاستی را غیر مردمی بودن آن و وجود فقر فراگیر در کشور عنوان می کنند. برخی از کارشناسان از جمله اقای امین فرهنگ بر این نظرند با توجه به اینکه اپوزیسیون دولت افغانستان خواهان کسب قدرت در افغانستان است و این امر می تواند به جنجال و جدال سیاسی و حتی نظامی تبدیل شود، باید هر دو طرف تا تثبیت نظام سیاسی در این کشور منتظر باشند و پس از آن اپوزیسیون و دولت افغانستان با تشکیل لویه جرگه و بررسی دو نظام ریاستی و پارلمانی در صورت لزوم به تعدیل قانون اساسی افغانستان رای دهند.
آقای اشراق حسینی روزنامه نگار افغان هم بر این نظر است که بحث بر سر ایجاد یک نظام سیاسی در افغانستان باید بین گروه های سیاسی مخالف و دولت افغانستان در یک فضای دوستانه انجام شود . و باید با کار کارشناسی با حضور نخبگان سیاسی و بدور از تعصبات و اختلافات صلیقه ای به توافقی در این زمینه دست یافت.
به باور آقای اشراق حسینی برخوردهای صلیقه ای و استفاده های ابزاری و حساسیت نشان دادن ها بر علیه یا به طرفداری از نظام خاصی نشان می دهد که اختلافات سیاسی عمیقی بین سیاستمداران و دولتمردان افغان وجود دارد.
سرنوشت مردم افغانستان موضوع مهمی است که باید در بین جدال های سیاسی و گفتمان های اپوزیسیون ودولت افغانستان مد نظر قرار گیرد چرا که اگر باز هم رهبران سیاسی افغان بخواهند که بی توجه به خواست و نظر مردم صلیقه های شخصی و گروهی خود را مد نظر قرار دهند چه بسا که شاهد بازگشت به دوران ناخوشایند گذشته باشیم و تنها کسانی که در این بین ضرر خواهند کرد باز هم مردم افغانستان خواهند بود.
آقای ظهوری حسینی می گوید زمان نهادینه شدن یک مرحله خاصی از نظام سیاسی در افغانستان را تجربه می کنیم . اگر در این زمان نظام سیاسی در افغانستان تغییر کند ممکن است ادامه این روند قانونی را نداشته باشیم .
مردم افغانستان هم خواهان ادامه این روند هستند چرا که رنج ها و ملالت های بسیاری را متحمل شدند . وی معتقد است که مردم خواستار این هستند که هم اپوزیسیون و هم دولت افغانستان برای پیشرفت و شکوفایی افغانستان تلاش کنند.