|
||||
| خاورمیانه در هفته ای که گذشت (19قوس1390 ) |
|
در هفته گذشته کشورهای منطقه شاهد تحولات مهمی بودند . تحویل بزرگترین پایگاه امریکا در عراق به دولت بغداد ، نویدی برای پایان اشغال این کشور بود . یمن نیز در هفته گذشته شاهد روزهای بحرانی بود . حمله نیروهای امنیتی به شهر تعز و کشته و مجروح شدن تعدادی از یمنی ها ، بار دیگر جو ملتهبی را بر این کشور حاکم کرد . شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد نیز باردیگر خواهان اعمال فشار بیشتر بر سوریه شد . در لیبی نیز شورای ملی انتقالی ، به منظور جمع آوری سلاحها در این کشور ، به اقداماتی دست زده است . امیر کویت هم هفته گذشته ، پارلمان این کشور را منحل کرد . این اقدام در حالی صورت گرفت که شیخ جابر المبارک الصباح ، صدراعظم منصوب کویت ، رایزنی های خود برای تشکیل کابینه جدید این کشوررا آغاز کرده بود .
سرانجام پس از گذشت هشت سال از اشغال عراق ، مهمترین و اصلی ترین پایگاه نظامی امریکا در عراق ،به دولت بغداد تحویل داده شد. پایگاه نظامی "پیروزی" در هشت سال اخیر مقر فرماندهی عملیات نظامی امریکا در عراق بود . برخی گزارش ها حاکی از آن است، در این پایگاه ،بیش از یکصد هزار امریکایی زندگی می کردند که 42 هزار نفر آنان نظامی و بیش از 65 هزار نفر آنان پیمانکار بودند . گزارش ها دال بر آن است در حال حاضرفقط حدود12 تا 13هزارنظامی امریکایی در عراق حضور دارند . اگرچه کاهش نیروهای امریکایی درعراق خبر خوشایندی است ،اما از هم اکنون گمانه زنی ها درباره آینده عراق در صورت خروج کامل نظامیان امریکایی از این کشور،آغاز شده است . برخی محافل سیاسی بر این باورند امریکا که برای عراق از بدو اشغال این کشور، برنامه های طولانی مدتی طراحی کرده ، بسیار بعید است که اجازه دهد این کشور روی آرامش را ببیند. در چارچوب این دیدگاه ، شکل گیری موج جدید نا امنی ها در عراق دور از انتظار نخواهد بود . اخیرا" نیز عراق با موجی از انفجارها و عملیات تروریستی روبرو بوده است . بحث دیگری که با موضوع خروج نیروهای امریکایی ازعراق ،مرتبط است، وضعیت گروههای تروریستی در این کشور است . برخی از گروه های تروریستی همچون گروهک منافقین بواسطه حضور نیروهای امریکایی درعراق ، از یک وضعیت ویژه ای در این کشور برخوردار بودند . اما اخیرا" نیز دولت بغداد به منافقین تا پایان سال جاری میلادی فرصت داده تا خاک عراق را ترک کنند . منتها هنوز کشوری پیدا نشده تا اعضای این گروهک تروریستی را در خاک خود بپذیرد . وزرای خارجه اتحادیه اروپا نیز در نشست اخیر خود در بروکسل در خصوص وضعیت منافقین ابراز نگرانی کردند . اما هیچیک ازکشورهای اروپایی هم حاضر نشدند منافقین را در خاک خود بپذیرند. با این همه همین کشورها کماکان برای پذیرش منافقین درخاک عراق به دولت بغداد فشار می آورند. برخی از آگاهان سیاسی براین باورند که بعید نیست در دوره پس از خروج نیروهای امریکایی ازعراق ، غرب از کانال گروه های تروریستی فعال در این کشور ، بخواهد بر دولت بغداد فشار آورد و خواسته های خود را بر عراق تحمیل کند . آنچه بارز است آن که ، از این پس در نوع مناسبات بغداد - واشنگتن نیز تغییراتی روی خواهد داد . تردیدی نیست جو بایدن ، معاون رئیس جمهور امریکا هم برای ترسیم دورنمای روابط عراق- امریکا به بغداد سفرکرده بود . امریکا به عراق به مثابه خوان نعمتی می نگرد که به سادگی حاضر به دست برداشتن از آن نیست . از این رو بنظر می رسد با توجه به برنامه هایی که امریکا برای دوره پس از خروج نظامیانش ازعراق ، برای این کشور ، درنظر گرفته تنها هوشیاری دولت بغداد است که می تواند مانع از نفوذ مجدد امریکا بر ارکان این کشور شود . شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد بار دیگر خواستار شدت عمل و اقدامات سخت گیرانه علیه دولت سوریه شده است . این شورا در نشست ویژه و فوق العاده اخیر خود مدعی شده است ، اسنادی در باره نقض حقوق بشر توسط نیروهای امنیتی سوریه در اختیار دارد . در حالی که دولت سوریه با رد این اتهامات ، گزارش شورای حقوق بشر را دسیسه غرب و بی اساس دانسته، در قطعنامه ضد سوری این شورا، بر تعیین بازرس ویژه برای بررسی اوضاع سوریه و ارائه گزارشی به دبیر کل سازمان ملل متحد در خصوص وقایع این کشور تاکید شده است . شهر تعز واقع در جنوب یمن در هفته گذشته به شدت بحرانی بود . حملات هوایی نیروهای امنیتی علیه مناطق مسکونی و مراکز تجمع مردم معترض تعز به کشته و مجروح شدن ده ها تن در این شهر منجر شده است . تعز دومین شهر بزرگ یمن است که در هفته گذشته صحنه درگیری بین نیروهای دولتی با مردم بود . برخی از منابع سیاسی براین باورند دامن زدن به خشونت های قبیله ای در شهرهای بزرگ یمن ،توطئه ای از سوی صالح برای سرکوب معترضان و ایجاد جنگ داخلی در این کشور بوده است . با این همه آنچه غیر قابل انکار است آن که، صالح به شدت علم ضدیت با گروهها و قبایل یمنی مخالف را در دست گرفته است . حمله به شیعیان در مناطق شمالی و همچنین به مناطق جنوبی یمن ، حرکتی کینه جویانه از سوی صالح تلقی شده است . شهر تعز بدر هفته اخیر به پادگانی نظامی تبدیل شده بود . تانک ها در خیابان های این شهر مستقر شده بودند و صدای شلیک گلوله شبانه روز شنیده می شد . در چنین فضایی، منصور هادی، معاون صالح که مسئول اداره یمن است ، کمیته ای نظامی جهت فراهم کردن زمینه عقب نشینی ارتش از شهر تعز تشکیل داد . پیش از تشکیل این کمیته محمد سالم باسندوه ، صدراعظم انتصابی یمن تهدید کرده بود ، در صورتی که منصور هادی برای توقف کشتارها در تعز دخالت نکند ، وی در تشکیل دولت تجدید نظر می کند . برخی از آگاهان سیاسی مواضع منصورهادی و باسندوه را در چارچوب یک حرکت نمایشی ارزیابی کردند . زیرا بسیار بعید است که حمله ای گسترده علیه شهرهای جنوبی یمن که طی دو دهه گذشته ضد صالح ، موضع داشته اند ، صورت بپذیرد و هیچ مقام رسمی و رده بالایی در یمن در شکل گیری آن دخیل نباشد ؟ به نظر می رسد صالح که در چارچوب طرح شورای همکاری خلیج فارس قدرت را به معاونش واگذار کرده ، در تلاش است تا به هر شکل ممکن با فروبردن یمن در ورطه یک بحران بزرگ و جنگ داخلی از شرایط به نفع خود سود جوید . برخی از محافل سیاسی نیز معتقدند ، وضعیت بحرانی کنونی حاکم بر یمن مهر تاییدی بر این موضوع است که طرح شورای همکاری خلیج فارس برای حل بحران این کشور نا کارآمد بوده است . با نگاهی به وضعیت فعلی یمن به وضوح می توان مشاهده کرد که وضعیت این کشور و آینده سیاسی یمن را فقط مردم این کشور در خیابان ها تعیین می کنند . این را دیکتاتور یمن نیز می داند . بنا براین به نظر می رسد که صالح تمام توان خود را به کار بسته تا شاید بتواند عرصه را بیش از پیش بر مردم یمن تنگ کند . اما آیا می توان با اراده ملتی به پا خاسته مقابله کرد ؟ |





