این وب سایت بسته شده است. ما به پارس تودی دری تغییر پیدا کرده ایم.
سه شنبه, 14 ثور 1395 16:33

محمد, خورشید فروزان هدایت(8)(دعا و نیایش)

 

 

 

اصولاً سختی و مشکلات واقعیتی در ترکیب اسرار آمیز زندگی است. به قول بعضی "اساساً زندگی، مانند طبیعت، ترکیبی از نور گرم و درخشان تابستان ها و سردی منجمد کننده زمستان ها است."
بشر امروز با وجود تمام پیشرفت های حیرت آور در تمام عرصه های علم و فن آوری جهان همچنان از بحران های متعدد روحی و روانی، بیماری های رنگارنگ، مواجهه با جنگ وخون ریزی و ترور رنج می برد و علیرغم تمام امکانات رفاهی از آرامش برخوردار نیست و همواره به دنبال پناهگاه امن و اطمینان بخشی می گردد تا از این همه دغدغه خاطر رهایی یابد. به همین دلیل همانند انسانی سرگردان به هرسو روان می شود. به روان شناسی و روان پزشک مراجعه می کند ولی احساس آرامش نمی کند. از داروهای آرام بخش استفاده می کند باامید آن که برای لحظاتی آرام بخوابد اما به پرتگاه اعتیاد می افتد و برخلاف تصور و انتظار به نتیجه نمی رسد. به سوی صاحبان قدرت و ثروت می رود بدان امید که در زیر چتر حمایت آنان از درد و رنجش کاسته شود. ولی سرانجام احساس می کند که به خانه های عنکبوتی پناه برده و تمام این پناهگاه ها پوشالی و دروغین است. بناگاه از اعماق درون و فطر پاکش ندایی را احساس می کند که او را به سوی پناهگاه حقیقی و خلل ناپذیر و اطمینان بخش الهی فرا می خواند. از او می خواهد که دست به دعا بردارد و درفضایی آکنده از آرامش، تمام خواسته ها، آرزوها ودردها و رنج های خود را با او، که از هرکس و هرچه به انسان نزدیک تر است در میان بگذارد و چه زیبا، این واقعیت را مطرح می سازد که می گوید: "زمانی که انسان (در دام) آسیب ها گرفتار شود، پروردگارش را با سوز و گداز فرا می خواند و به سوی او بازمی گردد." (زمر: 8)


خدای بزرگ برای آن که اوج و نهایت نزدیکی خود را به بندگانش نشان دهد و روح امید را در آنان بدمد و از چنگال یاس ها و تردیدها نجات بخشد به رسول گرامی اسلام (ص) این گونه الهام می نماید:
"و هر زمان بندگانم از تو درباره من سوال نمایند، پس به درستی که من، به آنها نزدیکم و دعای دعا کننده را، هنگامی که مرا بخواند پاسخ می دهم ...." (بقره: 186) آری، دعا، ارتباط ما را با ملکوت آسمان ها برقرار می کند. ما را به ساحل آرامش حقیقی می رساند. آرامشی که روح و جان را نوازش می کند. آرامشی که اگر با اخلاص و صفای درون همراه باشد پایدار می ماند. و لذتی وصف ناپذیر را برای انسان به ارمغان می آورد.


پیامبر عالیقدر اسلام که کام جانش با دعا و راز و نیازهای عارفانه و عاشقانه مانوس بود می فرمود: "دعا سلاح مومن، ستون دین و نور آسمان ها و زمین است." (کافی ج 2 ص 468)تشبیه دعا به اسلحه بیانگر این حقیقت است که انسان می تواند با دعا به جنگ مشکلات برود با آنها به ستیز برخیزد و برسختی ها پیروز شود. بدون تردید کسی که از این سلاح برخودار نیست، روحیه خود را در برابر رنج ها می بازد در برابر آنها تسلیم می شود و رفته رفته در پرتگاه ناامیدی سقوط می کند. دعا آن چنان نقشی می تواند در استحکام بنیان های اعتقادی و باورزهای دینی داشته باشد که پیامبر (ص) از آن تعبیر به ستون دین می کند. ستون است که بنای اعتقاد به پروردگار هستی را پابرجا نگاه می دارد. بنایی که ستون ندارد و یا ستون های سست و متزلزل دارد چندان دوام نمی آورد. ولی زمانی که ساختار باورهای ما مستحکم باشد در پناه آن احساس آسایش و آرامش پیدا می کنیم. نکته ای دیگر که درکلام رسول خدا (ص) شایان توجه می باشد این است که دعا را نور آسمان ها و زمین معرفی می کند. تا زمانی که انسان در فضای تاریک و ظلمانی سختی ها بسرمی برد همواره در اضطراب و دلهره و نگرانی اوقات خود را سپری می سازد. قدرت حرکت و امید را از دست می دهد، به رکود و توقف دچار می شود. امکان تشخیص را از دست می دهد. ولی کسی که در محیطی سرشار از نور و روشنایی بسر می برد، احساس آرامش می کند. انبساط خاطر به او دست می دهد و با عشق و امید دست به تلاش می زند. دعا، در فراز و فرودهای زندگی انسان چنین نقشی می تواند داشته باشد.


رسول گرامی اسلام همچنین در خصوص دعا می فرمایند:
" دعا، مغز و روح و جان عبادت است." (بحار ج 93 ص 300) بنا بر تعبیر رسول خدا (ص) دعا، در پیکره عبادت، نقشی همانند مغز در اندام انسان دارد. عبادتی که در آن دعا وجود ندارد، از نظر حیات معنوی، ارزش چندانی نخواهد داشت. زیرا به روح عبادت آسیب می رساند و آن را تهدید به مرگ معنوی می کند.

********************

احساس نیاز یکی از عوامل مهمی است که انسان را به سوی دعا و راز و نیاز با پروردگار سوق می دهد. احساس نیاز یعنی آن که انسان خود را محتاج الطاف الهی بداند و یقین داشته باشد که بدون عنایت او راهی به جایی نمی برد. قرآن کریم برای آن که این احساس را در وجود انسان ها زنده نماید و بذر باور نیاز را در مزرعه وجودمان بکارد این گونه می فرماید:
"ای انسان ها، این شمایید که سراپا نیاز و احتیاج به سوی خدا می باشید، در حالی که او بی نیاز و ستوده است. (فاطر: 16)
رسول خدا (ص) نمونه کاملی از احساس نیاز در برابر ذات اقدس الهی بود. آن حضرت با تمام وجود، خود را نیازمند الطاف بیکران می دانست. ایشان می فرمود:
" خدا رحمت کند بنده ای را که از خداوندحاجتی بخواهد و دردعا ( برای آن ) پافشاری کند ." (کافی ج 2 ص 475)


کسی که با احساس نیاز، دست حاجت به سوی خدا دراز می کند و بر اجابت آن پافشاری می نماید باید یقین دشته باشد که در نهایت نیازهای او برآورده خواهد شد. زیرا خدای بزرگ پاسخ گویی به دعاهای بندگان خود را تضمین نموده است و چنین می فرماید:
"پروردگارتان گفته است مرا بخوانید تا دعای شما را اجابت کنم ."(غافر: 60) رسول گرامی اسلام (ص) که یقین به وعده های پروردگارش را در سراسر زندگی خداگونه اش تجربه کرده بود با الهام گیری از کلام وحی می فرمود: "به درگاه الهی دعا کنید و او را بخوانید. درحالی که یقین داشته باشید که درخواست شما را اجابت خواهد کرد .( بحار ، ج 93، ص 305)
آری ما غیر از درگاه الهی به هر جا برویم به هر کجا پناه ببریم هیچ گاه نمی توانیم به برآورده شدن خواسته های خود یقین داشته باشیم. هرگز نمی توانیم آرامشی را که از رهگذر ارتباط با درگاه خداوندی احساس می کنیم در کانون دیگری تجربه نماییم. اگر دست نیاز به سوی مراکز قدرت و ثروت دراز کنیم یا با ناامیدی روبرو می شویم و یا اگر به نیاز های ما هم پاسخ دهند، توام با هزاران منت خواهد بود ولی خدای بزرگ هرگز با بندگان خود، نه تنها این گونه برخورد نمی کنند بلکه درنهایت لطف به آنان می نگرد و به درخواست های آنها پاسخ می دهد. رسول گرامی اسلام (ص) در این راستا سخنی دارد که برایمان قابل تصور هم نیست. و هرگز به اندیشه ها خطور هم نمی کند که خدا در برابر بندگان خود این گونه برخورد نماید. آن حضرت می فرمود: "همانا پروردگارشما با حیا و بخشیده است. و شرم دارد از این که بنده اش دست نیاز به سویش بگشاید و او را دست خالی برگرداند." (کنزالعمال ج 3128)

**********************

برپایه آموزه های اصیل و سازنده اسلامی، شایسته است که انسان در هنگام دعا، فقط به خواسته های خود توجه نکند. بلکه نیازهای همنوعان خود را در نظر بگیرد. و آنگاه دست به دعا بردارد تا از این طریق ابراز همدردی خود را با دیگران نشان دهد. بدون تردید چنین دعایی به هدف اجابت هم نزدیک تر خواهد بود. پیامبر اسلام (ص) که درمقام عمل، روح هم گرایی را درجامعه اسلامی ، صدر اسلام زنده ساخته بود و همواره آنان را به وحدت و یکپارچگی فرا می خواند در یکی از سخنان ارزشمند و آموزنده خود می فرمود:
"هرگاه یکی ازشما، دست به دعا بردارد پس (بهتر) است؛ همگان را در نظر بگیرد. زیرا که آن به اجابت نزدیک تر است."
آخرین نکته آن که، دعا تنها اختصاص به اسلام ندارد. بلکه در تمام ادیان آسمانی دعا وجود داشته و دارد. به همین جهت آیات فراوانی در قرآن دیده می شود که بیانگر دعاهای انبیاء الهی؛ همانند حضرت آدم، نوح، ابراهیم، سلیمان، یونس، یوسف، موسی، زکریا و حضرت عیسی (ع) می باشد. این موضوع نشان دهنده آن است که دعا از روزی که بشر پابه عرصه هستی نهاد وجود داشته و تمام انسان ها در هر عصر و زمانی نیاز به دعا و راز و نیاز با پروردگار را دراعماق وجود خود احساس می کردند، بویژه درهنگام سختی ها و برای رهایی از مشکلات و بن بست های زندگی ؛ دست دعا به سوی کانون هستی دراز می کردند و بدین وسیله به ساحل آرامش می رسیدند .

 

 

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید