این وب سایت بسته شده است. ما به پارس تودی دری تغییر پیدا کرده ایم.
سه شنبه, 14 ثور 1395 17:10

محمد (ص ) خورشید فروزان هدایت (9)

 

 

 

نماز از ارکان اساسی دین اسلام و وسیله ارتباط میان انسان ها با خداوند است. یکی از تعالیم و رسالت های رسول اکرم(ص) برپایی نماز بوده است. در ادامه با فواید نماز و تلاش های پیامبر گرامی اسلام برای برپایی نماز در جامعه آشنا می شویم.



یکی از اساسی ترین و استوار ترین ارتباط ها، ارتباط باخداست. یعنی رابطه میان انسان وکانون وحی. ارتباط میان بی نهایت کوچک بابی نهایت بزرگ. اسلام برای تقویت این ارتباط عمیق معنوی وملکوتی، از روش های گوناگونی مانند توحید دربندگی، عبادت و پرستش خداوند و راز و نیاز با پروردگار درقالب دعاهای عارفانه، استفاده می کند و با یک برنامه ریزی دقیق، منطقی و اصولی و هدفمند به فرهنگ سازی آن می پردازد. یکی از برجسته ترین مظاهر عینی و عملی این روش نماز است. کسی که هر روز نماز را به عنوان امری که خداوند آن را واجب ساخته است برپا می دارد و روزی پنج بار درصبحگاهان، میانه و پایان روز به نماز می ایستد و در برابر عظمت نامحدود الهی سرتعظیم فرودمی آورد، و برای نشان دادن فقرمطلق و نیاز همه جانبه خود، به سجده می رود و سر بر آستان ربوبیت الهی می گذارد. چنین انسانی در پرتو این ارتباط مستمر و دائمی، رفته رفته با تنفس در این فضای روحانی از نظر شخصیتی به گونه ای رشد می کند و به کمال می رسد که دیگر در برابر هیچ معبودی سرخم نمی کند، در قربانگاه هوی پرستی، پول و شهوت به مرداری گندیده تبدیل نمی شود و قله های بلند عزت و کرامت انسانی را که خدا به او بخشیده است، فتح می کند. همان خدایی که انسان را به بهترین و زیباترین شکل آفرید و آنگاه به خلقت او آفرین گفت و برای آن که ارتباط انسان را باخود حفظ و تقویت کند، نماز را براو واجب ساخت واین گونه فرمود:
"همانا من خدایم که غیر از من خدایی نیست، پس بنده من باش و نماز را برپا دار، تا به یاد من باشی." (طه - 14)
یکی از رسالت های مهم و سازنده انبیاء الهی و رسول گرامی اسلام برقراری ارتباط میان انسانها باخدا بود، به آنان ماموریت داده شد که با برپایی نماز، یاد خدا را در دل ها زنده نگاه دارند و از این رهگذر رابطه انسان ها را با خدا استحکام بخشند. در همین راستا خدای بزرگ به رسول گرامی اسلام (ص) چنین فرمان می دهد:
"آن چه از کتاب " قرآن "به تو وحی شده است بخوان و نماز رابرپا دار، همانا نماز ( انسان را ) از اعمال زشت و ناپسند باز می دارد و بدون تردید یاد خدا بزرگتر است و خدا می داند چه کارها واعمالی انجام می دهید." (عنکبوت - 45 )


نکته قابل توجه که در این آیات، بر آن تأکید شده و یکی از اهداف مهم نماز می باشد، به یاد خدا بودن است. در حقیقت اگر نماز با حضور قلب و خضوع و خشوع در برابر ذات اقدس الهی برپا شود، یاد خدا را در تمام لحظه های زندگی انسان زنده نگاه می دارد. در این صورت نماز که بزرگترین پل ارتباطی ما باخداست، ما را از ارتکاب اعمال زشت و ناپسند که هرگز با یاد خدا سازگاری ندارد باز می دارد و ما را به حریم قرب الهی نزدیک می سازد.
ولی اگر نماز، فقط یک سلسله اعمال ظاهری باشد و همانند پیکر بی جان روح نداشته باشد، نقش سازنده و بازدارنده نخواهد داشت وچون یاد خدا را در وجود ما زنده نمی سازد چه بسا انسان نمازگزار را آلوده به گناه و انحراف های فکری و عملی نموده و او را از حریم قرب خداوند دور سازد. پیامبر بزرگ اسلام (ص) می فرماید: "کسی که نمازش او را از انجام گناه و اعمال زشت بازندارد (نه تنها او را به خدا نزدیک نمی کند) بلکه او را از ساحت قدس خداوندی دور می سازد.


بنابر این، هرچند خداوند نماز را بر بندگان خود واجب نموده ولی هدف، نمازی است که روح پاکی ها، ارزش ها و فضیلت های انسانی را در ما ایجاد کند./ انسان های نماز گزار، همچنان که ارتباط با خدا را در تمام لحظه های زندگی در وجود خود تقویت نموده و استحکام می بخشند، ارتباط با جامعه و تلاش برای رفع نیازهای مادی و معنوی آنان را نیز موجب خشنودی خداوند می دانند و می کوشند به موازات ارتباط با خالق هستی، با مردم که مخلوق الهی هستند ارتباطی مستحکم و مداوم داشته باشند. در فرهنگ تربیتی و انسان ساز قرآن، سیره و روش پیامبر و تمام رهبران دینی و آسمانی این دو ویژگی موج می زند. یعنی آنان از سویی نهایت تلاش و سعی وکوشش خود را از طریق نماز برای تقویت ارتباط خود با خدا به کار می بردند و ازسوی دیگر، از درد و رنج مردم غافل نبودند و با کمک های انسان دوستانه در تحکیم روابط اجتماعی می کوشیدند و از آن چه خدا روزیشان کرده بود، به دیگران بدون کوچک ترین آزار و منتی می بخشیدند. کسانی که از ایمانی راستین برخوردارند در همین مسیر گام نهاده و ادامه دهنده راه رهبران آسمانی هستند. قرآن در ترسیم سیمای زیبای آنان به رسول گرامی اسلام (ص ) می فرماید:
"به بندگان من که ایمان آورده اند بگو نماز را (پیوسته) برپا دارند و از آن چه روزی شان کرده ایم (همواره) در نهان و آشکار انفاق کنند ...../ (ابراهیم - 31 )


بدیهی است اقامه مستمر نماز، نیاز به فرهنگ سازی دارد. اساسی ترین و موثرترین گام آن است که از خانواده آغاز شود چون اگر والدین با احساس مسئولیت، فرهنگ نماز را پایه گذاری کنند بدون تردید این فرهنگ در فضای جامعه، یک فرهنگ عمومی تبدیل خواهد شد. به دلیل اهمیت همین موضوع خدای بزرگ به رسول گرامی اسلام (ص) این گونه فرمان می دهد: "«و خانواده خود را به نماز فرمان ده و براجرای آن پافشاری کن و صبرو شکیبایی داشته باش." (طه- 132)
البته فرهنگ سازی نماز درمحیط خانواده، نیاز به دقت، پافشاری و شکیبایی دارد. چرا که بدون رعایت این مسئله، امکان احیائ فرهنگ نماز درخانواده بسیار کم خواهد بود. رسول گرامی اسلام (ص) هم با ادبیاتی مشابه قرآن در رهنمود خود می فرمایند: فرزندان خود را درسن هفت سالگی وادار به نماز کنید. در این رابطه باید بگونه ای برنامه ریزی و عمل نمود که علاقه و عشق به نماز در نهاد انسان ها نفوذ کند. که اگر چنین تحولی در روح و جان افراد ایجاد شود، دیگر نیازی به روش های تحمیلی نخواهد ماند. باید احساس نیاز رابطه با خالق هستی را در انسان ها زنده نمود تا همگان با علاقه ای وصف ناپذیر به جمع نماز گزاران بپیوندند و از زمزمه های عارفانه خود لذت ببرند. رسول گرامی اسلام (ص) در ترسیم اوج علاقه خویش به نماز به صحابی بلند پایه خود ابوذر این گونه می فرمود:
"ای اباذر، خداوند روشنی چشم مرا در نماز قرار داده است. نماز را چنان محبوب من ساخته که غذای لذیذ را برای گرسنه و آب گوارا را برای انسان تشنه. ای اباذر: گرسنه از غذا و تشنه از آب سیرمی گردد ولی من از نماز سیر نمی گردم :.(مکارم الاخلاق ج 2 - ص 461)


اقامه نماز با حضور قلب و خشوع، دستاوردهای زیاد و شگفت آوری را برای انسان نماز گزار به ارمغان خواهد آورد. پیامبر عالی قدر اسلام (ص) در زمینه تاثیرات نماز می فرماید:
"نماز از احکام دین و رضای پروردگار در آن است. نماز راه و رسم پیامبران به سوی خداست و برای نمازگزار دوستی فرشتگان، هدایت و ایمان و شناخت پروردگار، تشخیص حق از باطل، برکت در زرق و روزی و راحتی و سلامتی بدن و کراهت و ناراحتی شیطان می باشد ... به وسیله نماز، بنده به درجه عالی و مقام بلند و والا می رسد و موجب فتح و گشایش درهای ثبت می شود. (بحار ج 82- ص 231 )


یکی از موضوعات مهمی که در فضای اعمال عبادی مورد توجه جدی رسول خدا (ص) است مقوله عقل و دوری از جهل و نادانی می باشد. به عبارت دیگر اگر خاستگاه اعمال عبادی عقل و آگاهی عمیق و بصیرت و ژرف اندیشی نباشد و کارها براساس جهل و کژ اندیشی صورت گیرد، خسارت های جبران ناپذیری به بارخواهد آورد. در طول تاریخ بودند کسانی که نماز شب، خواندن قرآن ودیگر اعمال عبادیشان زبانزد خاص و عام بود، ولی از آنجا که این اعمال از روی آگاهی و بصیرت صورت نمی گرفت ، نقشی در تحول آنان نداشت. این افرادبا بهره نگرفتن از چراغ عقل، در تشخیص حق و باطل دچار مشکلات جدی شدند و با برداشت های غلط و انحرافی، سلطه و حاکمیت زمامداران خودکامه و حق ستیز را پذیرفتند و تحت پوشش وحمایت آنان دست به اقدامات مخرب و تکان دهنده ای زدند که قابل تصور نیست. علی (ع) در دوران زمامداری خود طعم تلخ مواجه و نبرد بااین گروه را در جنگ نهروان با خوارج چشید.
در عصر کنونی نیز نمونه بارز این گونه افراد، گروه داعش و تکفیری هستند که خود را پایبند به قرآن و سنت نبوی جلوه می دهند، ولی با حمایت امریکا، غرب، صهیونیزم و ارتجاع عرب حکم تکفیر دیگران را صادر می کنند. با بانگ الله اکبر، دست به قتل و غارت می زنند و از هیچ جنایتی خود داری نمی کنند. از همین رو پیامبر (ص) ضمن سفارش به انجام عبادات آگاهانه و سازنده، فرمود: "ازجاهلان عبادت پیشه و از دانشوران گناهگار دوری بجویید (چون هردو برای دنیا ودنیای شما زیان بخشند.) (نهج الفصاحه -حدیث 1647)
در روایت دیگری رسول خدا (ص ) می فرماید:
"دوگروه پشت مرا شکستند: 1- مقدس مآبان جاهل و نادان 2- دانشمندان بی پروا (که بادیدگاههای غلط و انحرافی خود تمام حدود و مرزهای دینی و انسانی را درهم می شکنند)."

 

 

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید