این وب سایت بسته شده است. ما به پارس تودی دری تغییر پیدا کرده ایم.
یکشنبه, 23 عقرب 1389 10:42

حضور زنان مسلمان در عبادت بزرگ حج(1)

عزیزان ! یکی از عبادتهای بسیار با شکوه و لذت بخش که به گفته صاحب جواهر هم ریاضتی انسانی است و هم اطاعت مالی و عبادت بدنی ، گفتاری و عملی ، عبادت حج است . حج فرصتی یکسان برای زنان و مردان فراهم شده تا به یکی از بارزترین نمودهای بندگی و پرستش خداوند تبارک و تعالی و کرنش در برابر او روی آورند . عبادتی که هر چند در صورت وجود شرایط در اصل، بیش از یک بار در عمر بر مکلفان واجب نیست اما در شریعت تشویقهای زیادی برای انجام و تکرار آن در طول عمر صورت گرفته است و تکلیف آن یکسان متوجه زن و مرد است و قرآن کریم تعبیر "ناس" را برای بیان مخاطبان آن بکار برده است و می فرماید: برای خداوند است ، بر عهده مردم برگزاری حج خانه خدا ، هر کس توان رفتن به آن را داشته باشد .

دوستان ! در نامگذاری شهر مکه به بکه به گونه حضور و مشارکت زنان در عرصه های اجتماعی و دینی را می توان دید . در آیات قرآن کریم از نخستین خانه ای که برای هدایت جهانیان بنا گردید به بکه یاد شده که مراد از آن همان مکه است که در سوره آل عمران آیه 96 آمده . در تفاسیر به نقل از امام باقر ( ع ) روایت شده که فرمودند: اگر مکه را بکه خواندند برای این بود که در آن زن و مرد حضور دارند.

همان گونه که می دانید آن گاه که حضرت ابراهیم ( ع ) از سوی خداوند مأمور شد که حضرت هاجر ( ع ) و حضرت اسماعیل ( ع ) را به مکه آورد ، مکه بیابان خشک و بی آب و علفی بود . بعد از مدتی که گرسنگی و تشنگی به آن دو فشار آورد و طاقت از کف آنها ربود حضرت هاجر برای یافتن آب و غذا هفت بار با نگرانی و تشویش میان دو کوه صفا و مروه سعی کرد و سعی او بعد ها از سوی خداوند به عنوان رکنی از ارکان حج برای دیگران قرار داده شده و بدین نحو از سوی دیگران نیز تلاش این زن مورد توجه و تجلیل قرار گرفته. در نتیجه یک زن در تاسیس ارکان حج و مراسم و مناسک این آیین الهی نقش داشته است . نکته دیگر این است که در کنار کعبه نیم دایره ای به نام حجر اسماعیل قرار دارد که در آن مکان قبر هاجر و اسماعیل و جمعی از انبیاء است . کسی که طواف می کند باید قسمت حجر را نیز مانند کعبه طواف کند . زن جوانی که به خاطر خداوند مهربان در بیابانهای مکه تنها ماند و به این فرمان الهی رضایت داد، باید مزارش در کنار دیگر انبیاء و اولیاء خداوند سالیان سال محل طواف میلیونها انسان در حال عبادت باشد و یاد این زنان فرمانبردار خدا، راضی به امر او و متوکل به درگاهش در تاریخ زنده بماند این جاست که حضور فعال معنوی و سازنده زنان در حج را می توان با توجه به داستان هاجر الهام گرفت و توصیه کرد.

کارشناس - آقای فصیحی غزنوی :

زنان در حج چه نقشی دارند ؟ گرچه که این سوال بسیار کلی است . آیا منظور نقش زنان در طول تاریخ در حج است یا این که زنان امروزه در حج چه نقشی دارند ؟ حج یکی از واجبات الهی است همانند نماز و روزه که بر هر مکلف مسطتیع در تمام عمر یک بار واجب می شود . به شرط این که استطاعت مالی ، بدنی داشته باشد . زن در حج نقش زیادی دارد . اولاً اگر این مناسک را در نظر بگیریم می بینیم که بسیاری از مناسکی که در مکه معظمه انجام می شود در ایام حج مناسک حج بیشترین نقشش را می بینیم که زن دارد .
سعی بین صفا و مروه یادگار هاجر همسر ابراهیم و مادر اسماعیل ( ع ) است که برای پیدا کردن آب از کوه صفا تا کوه مروه هفت بار رفت و آمد کرده است و امروزه این سعی بین صفا و مروه که حاجیان باید این سعی را به عنوان یک رکن واجب حج انجام بدهد در حقیقت یادگار هاجر ( ع ) است . حجر اسماعیل به روایتی محل دفن هاجر همسر ابراهیم است و نیز محل دفن حضرت اسماعیل ( ع ) می باشد که امروزه حاجیان وقتی که به دور خانه خدا طواف می کنند حجر اسماعیل هم در مصاف آنها قرار می گیرد یعنی یک حاجی ای که دور خانه خدا طواف می کند باید با دور خانه هاجر هم طواف بکند و این بزرگترین نقشی است که زن در این مناسک دارد، یعنی نقش پر رنگ زن در مناسک حج به خوبی پیدا و روشن است .

نکته دیگری که باید ذکر بکنم این که در حج همان گونه که به مردان حج واجب است بر زنان نیز ، زنانی که استطاعت مالی ، بدنی و طریقی پیدا می کنند بر زنان نیز همانند مردان این حج واجب می شود و هیچ تفاوتی در واجب بودن این حج در بین زن و مرد وجود ندارد . همان گونه که مردها باید بروند و این واجب الهی را انجام بدهند، زنها نیز باید بروند و این واجب الهی را انجام بدهند .
یک واجب دیگری هم که باز هم در آن نقش زن بسیار برجسته است آخرین واجبی است که حاجیان باید انجام بدهند البته در فقه شیعه و آن طواف النساء است که دور خانه خدا باید هفت بار طواف النساء را به جای آورند ، نماز طواف و حجش به عنوان یک حاجی، مقبول پروردگار واقع می شود . "

عزیزان ! مطلب جالب و قابل توجه در مسأله حج این است که اولین فردی که بعد از ساخته شدن کعبه، پرده ای بر در آن از بیرون آویخت یک زن است و آن زن کسی جز هاجر نیست و همین که نخستین فردی که داخل کعبه را شستشو داد و جامه پوشانید نیز یک زن است و آن مادر عباس بن عبد المطلب است که برای فرزندش عباس نذر کرده بود و هم این که اولین و تنها کسی که دیوار کعبه برای او شکافته شد یک زن است و او کسی نیست جز فاطمه بنت اسد ( س ) مادر امیر مومنان علی ( ع ) که برای ولادت فرزندش به درون کعبه فراخوانده شد و نیز اولین زن مسلمان که در کنار کعبه نماز خواند حضرت خدیجه کبری ( س ) است . بنابراین دوستان عزیز می بینیم که تعامل زن و حج و نقش او در تأسیس مناسک حج بسیار مهم و قابل توجه می باشد.

دوستان ، فرهنگ دینی و قرآنی و نبوی فرهنگ تکریم زن و اعاده حقوق زن است و فضای حج از محیطها و فضاهایی است که زنان را بر عرصه های اجتماعی به مهاجرت و تجربه های جدید وبه تعامل با دیگران می کشاند . برخی از شواهد برجسته صدر اسلام و عصر نبوی حکایت از ارتباط زنان با حج بطور مستقیم و غیر مستقیم دارد . نماز حضرت خدیجه کبری ( س ) در کنار پیامبر و حضرت علی ( ع ) در کنار کعبه، به عنوان اولین زن مسلمان نشانگر این مطلب است که زنان همدوش مردان می توانند در تقویت و گسترش اسلام نقش داشته باشند . بیعت زنان با پیامبر در حج که در سال 12 بعثت اتفاق افتاد و به بیعت نساء نام گرفت نشان می دهد که زنانی شجاع و پایدار در دین با وجود فضای رعب آور و خطرناک در حج به گسترش اسلام کمک نموده و مناسک حج، روح حقیقی ، معنوی ، توحیدی ، هاجری و ابراهیمی بخشیدند .

زن از چنان جایگاهی در اسلام برخوردار است که پیامبر اسلام حضرت محمد ( ص ) در حجة الوداع نیز زن را مورد حمایت خویش قرار داده و می فرماید : هان ای مردم زنان شما بر شما حق دارند ، شما نیز بر گردن آنان حق دارید من در این سرزمین به شما سفارش می کنم که به زنان نیکی کنید زیرا آنان امانتهای الهی در دست شما هستند. و این نشانگر این مطلب است دوستان عزیز که زنان از آغاز دعوت پیامبر اسلام تا ختم پیام او در حجة الوداع آن حضرت را همراهی کردند و نقش زنان در حج بسیار فعال و گسترده بوده است.

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید