این وب سایت بسته شده است. ما به پارس تودی دری تغییر پیدا کرده ایم.
سه شنبه, 09 قوس 1389 10:50

نقش زنان مسلمان در گسترش و تبلیغ اسلام

دوستان ! اسلام دین عدالت و مساوات است ، ذره ای تبعیض در آن راه ندارد ، در اسلام هیچ عاملی غیر از تقوا ملاک برتری نیست ، زنان به عنوان بخشی از جامعه انسانی در حوزه ایمان و کمال علمی تفاوتی با مردان ندارند بلکه گاهی می توانند به مقامی دست یابند که مردان بزرگ از آنان درس تقوا ، علم و فضیلت بگیرند . نمونه های آشکاری هم از این زنان در تاریخ وجود دارد . در زمان حیات پیامبر بزرگوار اسلام آن حضرت روزی را به آموزش بانوان اختصاص داده بود و مسائل دینی و اجتماعی را به آنان آموزش می داد که این نشانگر لزوم آموزش علم برای زنان است .
رسول خدا ( ص ) در فرصتهای بسیاری به زنان آموزش می داد . آموزشهای آن حضرت شامل مسائل فقهی ، بهداشتی ، کلامی و دیگر مسائل مورد نیاز جامعه آن زمان بود . پس از مدتی این زنان خود در جایگاه و مقام معلم قرار می گرفتند و به سایر زنان علم می آموختند و آنها را تربیت می کردند .
ابن حجر، 1522 زن صحابی را به رشته تحریر در آورده است که عده ای از آنها از مصادر فقه ، حدیث ، تفسیر و معارف اسلامی بودند و از حضرت رسول خدا ( ص ) معارف اسلامی را آموختند و به نشر آنها کمک کردند.

دوستان ! یکی از زنانی که در آن عصر خواندن و نوشتن را به دیگران یاد می داد" شفا" دختر عبد الله بن شمس بود . او زنی مسلمان و از مهاجران اولیه بود و بنا به دستور پیامبر خدا ( ص ) آموزش حفصه همسر آن حضرت را بر عهده گرفت . این عمل باعث شد دیگر زنان نیز به امر آموختن روی آورند و دیری نپایید که در مدینه افراد با سواد رو به فزونی نهاد و آمار باسواد ها بالا رفت تا آن جا که آنان از رسول خدا تقاضا کردند روز خاصی را برای یادگیری تعلیمات دینی و بانوان اختصاص دهد . پیامبر هم خواسته آنان را پذیرفت . پس از آن زنان بطور مرتب با پیامبر دیدار می کردند . در همان ایام و بعد از رحلت آن حضرت فاطمه زهرا ( س ) و همسران پیامبر خدا در مسائل دینی و فقهی مرجع مردم شدند و خانه هر یک از آنان به صورت مدرسه ای در آمد به گونه ای که بزرگان صحابه بسیاری از مسائل فقهی و دینی را از بانوان می پرسیدند .

گزارش :

- من صدیقه قربانی هستم .
- تحصیلاتتان چیست ؟
- کارشناسی رشته علوم معارف دینی .
- بفرمایید که با توجه به مطالعات و تحصیلاتی که شما در مسیر معارف و اطلاعات دینی داشتید آیا می توانید بگویید که حضرت فاطمه زهرا ( س ) چه نقشی در تعلیم و تربیت زنان مسلمان داشتند ؟
- حضرت زهرا همان طور که همه ما می دانیم ، الگوی کامل و تمام برای همه زنان، چه مسلمان و چه غیر مسلمان بودند . با توجه به این امر می توانیم بگوییم که حضرت زهرا نقش مهمی در تعلیم و تربیت زنان دارند از همه جوانب چه از نظر حجاب و چه از نظر خانواده و محیط بیرون با رفتار و کردار و منش خودشان چه در تربیت فرزند و چه در محیط بیرون نقش مهمی را در تعلیم و تربیت زنان داشتند و الان نیز با توجه به این که حضرت زهرا الگو هستند نیز می توانند نقش مهمی در تعلیم و تربیت زنان مسلمان داشته باشند چه از نظر حجاب و چه از نظر تعلیم و تربیت فرزندان و امروزه نیز ما زنان نام آوری داریم که اینها باتوجه به آن الهام یا تربیتی که از حضرت فاطمه زهرا یافته اند به چنین مقام و موقعیتی رسیده اند .

همراهان ! حضرت فاطمه زهرا ( س ) بزرگترین زن معلم مسلمان ، مرجع و مصدر بسیاری از مسائل علمی و دینی بود و ایشان مسائل دینی ، اجتماعی و علمی را به زنان دیگر آموزش می دادند . دختر آن حضرت ، حضرت زینب کبری ( س ) نیز کرسی تدریس داشت . این شیر زن تاریخ، بهترین الگو در مساله آموزش به زنان در عصر ولایت است . مادر حسن بصری نیز زنی دانشمند بود و برای زنان داستانهای دینی تعریف می کرد و با نقل احادیث در مساجد مطالب و احکام دینی را تبلیغ می کرد . مساله تعلیم و تعلم میان زنان آنچنان رواج پیدا کرده بود که اگر یکی از صحابه یا تابعین، امری را به اشتباه بیان می کرد مورد اعتراض بعضی از بانوان قرار می گرفت . زنان فقیه و صحابی زیادی در نشر و تبلیغ احکام الهی نقش داشتند که برخی از آنها عبارتند از حضرت فاطمه زهرا ( س ) ، ام سلمه ، حفصه ، ام حبیبه ، میمونه ، جویریه ، اسماء بنت ابوبکر ، عایشه ، فاطمه بنت قیس ، عاتکه و لیلی بنت قانف .

کارشناس - آقای عارفی :

در مورد این که در حافظه تاریخ از دیدگاه اسلامی و از نظر تاریخ اسلامی زنها چه جایگاهی داشته باید گفت که از این نظر همان طوری که از جهات دیگر زنها در طول تاریخ در دفاع از اسلام و در تبلیغ دینی نقش خاصی داشته اگر چه خوب در تاریخ برجسته سازی نشده از این نظر هم زنها نقش خاصی داشته . در این رابطه نکاتی که به روز هم هست و به آن می توان اشاره کرد این است که در مورد رویداد ها و جریانها فرق زن و مرد در این است که زنها در خوب دیدن و خوب شنیدن و زیاد دیدن و زیاد شنیدن و خالص و پاک دیدن و خوب منتقل کردن و ماندگار کردن، به تعبیر خاطره سازی و خاطره دهی و خاطره دادن برای نسل نسبت به زنها پیش گام تر و پیش رفته تر هستند . نظر به آن حالت خاصی که بانوان در کل دارند این سبب شده است که در تاریخ اسلامی و در مبارزات فرهنگی و در نشر دین و پیامهای دینی خانمها در کنار مردان بزرگ تاریخ، انبیا و پیامبر و ائمه معصومین و دیگر بزرگان دینی نقش فوق العاده ای داشته .
در تاریخ اسلام ما اگر این را خواسته باشیم یک فصل جداگانه ای باز کنیم و بطور جداگانه مورد بررسی قرار دهیم و برجسته سازی کنیم ، شما نگاه کنید یکی خاطره سازیها و خاطره گویی هاست که در جهان اسلام و تربیت اسلام خاطرات مذهبی و خاطره سازیها بیشتر در بهترین بستر و محیط برای بهترین مقطع سنی توسط مادر که در جایگاه زن قرار دارد انجام می شود که این را می گوییم در نهاد خانواده یعنی زن نقش برتر در حافظه سازی دارد که اگر زن خواسته باشد در انتقال پیام دینی و در انتقال حقایق دینی در بهترین زمان و مکان برای بهترین مخاطب منتقل کند این زن است که خلاصه در جایگاه برتری قرار دارد .
در قسمت روایت گری و شفاف سازی بعضی از رویدادها و جریانهای تاریخی که بعد سیاسی و دینی داشته زنها در حد خودشان با شرایط اجتماعی که در شرایط مختلف داشتند نقش برجسته ای داشتند که از جمله اگر خواسته باشیم به عنوان نمونه ما اشاره کنیم در جریان کربلا ، یعنی اگر ما جریان کربلا را از اول تا آخر دسته بندی و گلچین کنیم در این میان از جمله چیزهایی که خیلی برجسته و شفاف و موثر واقع شده نقش خانم هاست . از حضرت زینب گرفته تا حضرت سکینه و رباب و خانمها و بانوان دیگر که درتاریخ و حادثه و جریان عاشورا و کربلا بوده که خیلی به وجه احسن خاطره سازی کردند و روایت گری کردند و یکی از مسائل مهمی که همیشه حکام و قدرتمندان را در مبارزات اسلامی ، غافلگیر کرده و ضربه فنی کرده، بانوان بوده . مثلاً شما اگر زندگی معاویه را نگاه کنید می بینید خانمهایی بودند که خلاصه معاویه را غافلگیر کرده و در برخورد ها و فریادگریها از پای در آورده . چنانچه این مساله در جریان عاشورا همین مساله بود یعنی یکی از چیزهایی که عبید الله زیاد را غافلگیر کرد و دستگاه بنی امیه و در کل یزید را غافلگیر کرد همین خاطره گویی و همین خوب نگاه کردن و خوب دیدن و زیاد دیدن و خالص دیدن و خوب منتقل کردن نقش خانمها و زنها در کربلا بود که خوب دیدند و زیاد دیدند و خوب منتقل کردند و خوب فریاد کشیدند و خوب نشر و پخش کردند و این یکی از ضربه های محکمی بود که در تاریخ عاشورا سهم زنهاست و یکی از برجستگیهای زنها .
یعنی در شرایط فعلی بانوان و خانمها در جنگ نرم جایگاه خاصی می توانند داشته باشند که با ویژگیهای خاصی که مربوط به خانمهاست می توانند ایفای نقشی بکنند در ابعاد مختلف و جنگهای نرم که شاید مردان در آن قسمتها نتوانند از عهده آن به آن شکل بربیایند .

عزیزان ! در تاریخ اسلام نمونه های زیادی از زنان مبلغ اسلام وجود دارد و در تاریخ می خوانیم ام شریک از قبیله قریش و از طایفه بنی عامر بود . او در مکه اسلام آورد و تا آن جا که توانست دیگران را با قول و عمل دعوت به اسلام کرد . هنسا دختر امر بن غریب در میان قوم و قبیله خود می گشت و به تبلیغ اسلام می پرداخت . تلاش او سبب شد عده زیادی به صورت دسته جمعی به دین مقدس اسلام گرویدند و با پیامبر خدا بیعت کردند .
عده دیگری از زنان نیز در زمینه حفظ قرآن کریم همت داشتند و به این وسیله به اسلام خدمت کردند . یکی از این بانوان فضه دختر پادشاه هند بود که در یکی از جنگها به دست مسلمانان اسیر شد . او در سرزمین اسلام به خودسازی و مسائل دینی علاقه مند شد و در شمار خادمان اهل بیت ( ع ) جای گرفت . او در زمینه حفظ و فهم مفاهیم قرآن به آن حد رسید که فقط با آیات قرآن مجید تکلم و صحبت می کرد .

دوستان ! تعداد دیگری از بانوان در زمینه شعر فعالیت داشتند چرا که شعر در آن زمان از جایگاه ویژه ای در بین عرب برخوردار بود . بنابراین بانوان مسلمان، با سرودن شعرهای دینی ، علمی و حماسی به نشر اسلام کمک کردند و یا با خطبه های شیوا و شورانگیز خویش فرامین الهی را به گوش مردم می رساندند . ام هیثم دختر اسود نخعی و هند دختر ابان از جمله این بانوان خوش قریحه و عالم بودند .

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید